I SA/Gl 46/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący J. P., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł do tut. Sądu skargę na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej w skrócie "ZUS") utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...], nr [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. w łącznej wysokości [...]zł W piśmie z dnia 24 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o "wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ZUS w całości, albowiem jej wykonanie powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że egzekucja spornych kwot doprowadzi do ubóstwa skarżącego oraz zaznaczył, że strona jest w stanie spłacić należność główną wobec ZUS, ale nie dysponuje środkami umożliwiającymi jej spłatę odsetek. Do wniosku pełnomocnik załączył pismo z dnia 24 września 2015 r., adresowane do ZUS Oddziału w B., zawierające wniosek o wstrzymanie postępowania w stosunku do skarżącego do czasu rozstrzygnięcia spornych kwestii przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynikającą z treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), jest to, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). W przypadku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczne jest w pierwszej kolejności rozważenie, czy w konkretnej sytuacji decyzja administracyjna nadaje się i wymaga wykonania, przy czym przez pojęcie wykonania należy rozumieć spowodowanie takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji. Zarówno z praktyki sądowniczej, jak i z piśmiennictwa wynika, że instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania lub tego wymagają (tak L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego /pod red. J. Zimmerman/, Warszawa 2007, s. 550; por. również m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2509/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2000, nr 11, poz. 164, z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 805/04, opubl. w Lex pod nr 837880, z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1108/11, opubl. w Lex pod nr 1070497, patrz także T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 217). W tym miejscu należy zauważyć, że wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy aktu administracyjnego, którym odmówiono przyznania uprawnienia w postaci umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jest to rodzaj aktu prawnego nienoszącego znamion wykonalności. Wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 lutego 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II GZ 136/08 (opubl. w Lex pod nr 493692), podnosząc, że decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie nadaje się i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponadto stwierdzić należy, że okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wynika z faktu wydania decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Decyzja ta bowiem nie ustala wysokości należności. Nie jest to decyzja o tzw. charakterze "wymiarowym" i nie może być podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Jest to decyzja odmowna, a co do zasady cechy wykonalności nie mają decyzje odmowne. Obowiązek świadczenia w postaci należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie wynika z decyzji o odmowie umorzenia tychże należności, lecz ze złożonych wcześniej przez płatnika deklaracji albo decyzji ZUS ustalającej prawidłową wysokość tego rodzaju należności. Zatem nie można uznać, że wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia należności stanowiłoby podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 399/13, opubl. w CBOSA). Podsumowując, skoro wniosek strony skarżącej dotyczy decyzji, która nie podlega wykonaniu, należało odmówić wstrzymania jej wykonania. Na marginesie wypada ponadto zauważyć, że nawet jeśli decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia nosiłaby znamiona wykonalności, to wniosek strony podlegałby oddaleniu z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności, które miałyby uzasadniać zastosowanie tymczasowej ochrony. Niewątpliwie Sąd w kwestii wstrzymania wykonania decyzji działa wyłącznie na wniosek strony. Stąd warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a więc skutków wskazanych w powołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Co więcej, twierdzenia te powinny zostać bezwzględnie poparte dokumentami źródłowymi. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać jakie dowody chciałby przedstawić wnioskodawca, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, opubl. w Lex pod nr 569795). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a.