I SA/Gl 49/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-12-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie wypłacone na podstawie art. 390 § 1 k.c. z tytułu niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu, a podmiot wypłacający to odszkodowanie jest płatnikiem podatku dochodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie zbadały w sposób należyty, czy podmiot wypłacający odszkodowanie z tytułu niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę był płatnikiem podatku dochodowego. Wypłacona kwota stanowi przychód z innych źródeł, a obowiązek poboru zaliczki na podatek przez wypłacającego zależy od przepisów prawa podatkowego, a nie tylko od charakteru odszkodowania.Stan faktyczny
Podatniczka B.O. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, argumentując, że odszkodowanie wypłacone jej na podstawie wyroku sądu pracy z tytułu niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę zostało nienależnie opodatkowane. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, uznając odszkodowanie za utracone korzyści, które nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i błędną jego interpretację.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Marzanna Sałuda, Edyta Żarkiewicz, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 72 § 1 pkt 2 i art. 75 § 1 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w K. – po rozpatrzeniu odwołania pani B. O. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...] zł – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 20 marca 2008 r. pani B. O. złożyła w Urzędzie Skarbowym w B. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...] zł. Powyższy wniosek podatniczka uzasadniła nienależnym pobraniem podatku od kwoty otrzymanego przez nią odszkodowania na podstawie wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w B. z dnia 8 listopada 2005 r. (sygn. akt [...]). W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. odmówił stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty, zaś w odwołaniu od tej decyzji podatniczka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i błędną jego interpretację, a w szczególności art. 390 § 1 k.c. oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy w podatku dochodowym od osób fizycznych domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenia żądanej nadpłaty.
Organ odwoławczy ustalił, że wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy w B. z dnia 8 listopada 2005 r. w sprawie z powództwa pani B. O. o nawiązanie stosunku pracy zasądzono od pozwanej Zasadniczej Szkoły Zawodowej nr [...] w B. na rzecz pani B. O. kwotę [...] zł. Szkoda powódki polegała na tym, że przez wiążące ustalenia z dyrektorem szkoły i zawarcie umowy przedwstępnej zrezygnowała ze starań o zatrudnienie w innych szkołach, w których mogła podjąć pracę i tym samym utraciła możliwość zatrudnienia w roku szkolnym 2004/2005. Sąd przyjął, że wartość tej szkody odpowiada wysokości wynagrodzenia, które by powódka otrzymała, gdyby została zatrudniona przez pozwaną szkołę. Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr [...] przelała zasądzoną kwotę w dniu 8 lutego 2008 r. oraz wystawiła informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 za okres 1 – 29 luty 2008 r. W dniu 4 marca 2008 r. przekazano pobraną zaliczkę w kwocie [...] zł na kontro urzędu skarbowego.
Następnie organ podatkowy drugiej instancji przytoczył treść art. 9 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej ustawa podatkowa, wskazując, że ze zwolnienia na podstawie tego ostatniego przepisu korzystają nie wszystkie odszkodowania przewidziane w ustawach lecz tylko te, których wysokość lub zasady ustalenia wynikają z przepisów ustaw (lub przepisów wykonawczych) "przy czym wysokość lub zasady muszą wynikać wprost".
Powołując się na art. 390 k.c. organ wyjaśnił, że powszechnie przyjmuje się, iż sformułowanie "szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej" odpowiada pojęciu tzw. ujemnego interesu umownego, oraz że pojęcie ujemnego interesu umownego obejmuje nie tylko szkodę rzeczywistą (stratę, damnum emergens), ale i utracone korzyści (lucrum cessans) – zasada ogólna z art. 361 § 2 k.c. Przy takiej konstrukcji przepisu art. 390 k.c. nie można uznać, że wysokość lub zasady ustalenia odszkodowania wynikają wprost z ustawy, co więcej, strony w umowie przedwstępnej mogą dowolnie kształtować zakres odszkodowania, a więc również jego wysokość lub zasady ustalania. Zdaniem organu odwoławczego przyjęcie odmiennej koncepcji rozumienia zwrotu "wynika wprost z ustawy" powodowałoby rozciągnięcie zwolnienia na praktycznie wszystkie odszkodowania, które przewidziane są w ustawach, co de facto stanowiłoby powrót do szerokiego zwolnienia od podatku odszkodowań, przewidzianych w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, w poprzednio obowiązującym brzmieniu.
Z tych przyczyn organ podatkowy drugiej instancji uznał, że w przedmiotowym stanie faktycznym, zwolnienie od podatku otrzymanego przez stronę odszkodowania, rozpatrywać należy w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy podatkowej a kwestią sporną było ustalenie czy odszkodowanie to stanowi stratę faktyczną czy tez utracone korzyści. Organ odwoławczy przeprowadził analizę tych pojęć w świetle art. 361 § 2 k.c. stwierdzając, że otrzymane przez podatniczkę odszkodowanie, którego wartość odpowiada wysokości wynagrodzenia, które by otrzymała, gdyby została zatrudniona, stanowiło odszkodowanie za nieuzyskane korzyści i jako takie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy podatkowej nie korzysta ze zwolnienia od podatku.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca pani B. O. żądała jej uchylenia w całości, stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie [...] zł oraz zwrotu nadpłaconego podatku zarzucając naruszenie prawa materialnego i błędną jego interpretację, a w szczególności art. 390 § 1 k.c. oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy podatkowej.
Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy w B. z dnia 8 listopada 2005 r. zasądzono na jej rzecz kwotę przedmiotowego odszkodowania. Wyrok ten podlegał badaniu w toku instancyjnym oraz przez Sąd Najwyższy. W związku z tym przyznane zostało odszkodowanie z tytułu naprawienia przez pozwaną Szkołę szkody, którą skarżąca poniosła przez to, że nie została zawarta między stronami umowa przyrzeczona, do której zawarcia zobowiązały się strony w treści umowy przedwstępnej. Odszkodowanie to stanowiło ekwiwalent pieniężny wypłacony w miejsce nawiązania przyrzeczonego stosunku pracy. Podstawę wyliczenia kwoty odszkodowania stanowiły taryfikatory stawek dziennych obowiązujące w resorcie oświaty dla nauczycieli. Stawki te dotyczyły wynagrodzenia zasadniczego pracowników oświaty i nie były kwestionowane przez Szkołę. Dlatego też – zdaniem skarżącej – odszkodowanie jej wypłacone określone zostało w sposób i na zasadach wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego, stosowanego w tym przypadku poprzez art. 300 Kodeksu pracy oraz obliczone zostało na podstawie unormowania niższego rzędu, wydanego na podstawie ustawy.
Strona skarżąca podniosła, że uchylanie się od zawarcia umowy przyrzeczonej przez stronę powoduje ogólnie powstanie szkody po drugiej stronie, której zakres naprawienia w konkretnym przypadku określa Sąd. Z orzeczenia wydanego w sprawie nie wynikało, by Sąd, ustalając wysokość odszkodowania, określił je wyłącznie w granicach "negatywnego interesu umowy". Odpowiedzialność odszkodowawcza, jaką poniosła strona, była skutkiem wyrządzenia szkody drugiej stronie w całej postaci. Sąd nie rozgraniczał w tym przypadku elementów odszkodowania.
Zdaniem strony skarżącej organy skarbowe dokonały oceny stanu faktycznego i jego subsumpcji, w oderwaniu od treści uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego wydanego w jej sprawie. Podstawę przyznanego stronie odszkodowania stanowił sam fakt niezawarcia umowy przyrzeczonej, którego skutki określone zostały w art. 390 § 1 i § 2 k,c., a wysokość przedmiotowego odszkodowania mieściła się w granicach szkody rzeczywistej. Według skarżącej przyznane jej odszkodowanie nie obejmowało w żadnym razie lucrum cessans, jak wynika in extenso z treści wskazanego wyroku, będącego prejudykatem w przedmiotowej sprawie. Sąd Najwyższy w tym zakresie kontynuował linię orzecznictwa przyjętą w polskiej judykaturze (wyrok SN 2 CKN 353/00).
Zasada wyrażona w art. 361 k.c. nie została wyłączona w treści art. 390 § 1 k.c. dlatego na ogólnych zasadach przepis art. 361 § 2 k.c. ma zastosowanie również do szkód wyrządzonych skutkiem uchylania się strony zobowiązanej od zawarcia umowy przyrzeczonej. O ewentualnym lucrum cessans można by mówić, gdyby poszkodowana żądała nie tylko rekompensaty z tytułu utraconego damnum emergens, ale także odszkodowania w granicach lucrum cessans np. korzyści w postaci pracy i jej wynagrodzenia w godzinach nadliczbowych czy też powstałych wskutek niezawarcia realnie oczekiwanych umów z innymi pracodawcami.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna aczkolwiek z przyczyn w niej niewskazanych.
Jak wynika z bezspornych ustaleń organów podatkowych, nie kwestionowanych przez podatniczkę, w dniu 8 lutego 2008 r. wypłacono jej, zasądzoną prawomocnym wyrokiem Sądu Pracy, kwotę [...], po wcześniejszym pobraniu zaliczki na podatek dochodowy za luty 2008 r. w wysokości [...] zł. Wypłacającym świadczenie i pobierającym zaliczkę była Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr [...] w B.. Szkoła przedmiotowy przychód podatniczki zakwalifikowała jako pochodzący z innych źródeł. Podatniczka nie była pracownikiem Szkoły, zaś wypłacona jej kwota stanowiła odszkodowanie za uchylanie się przez wskazaną Szkołę od zawarcia z podatniczką umowy o pracę.
W dniu 20 marca 2008 r. podatniczka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie pobranej przez Szkołę wypłacającą odszkodowanie.
Odmawiając stwierdzenia nadpłaty organ drugiej instancji wskazał na treść art. 72 § 1 pkt 2 i art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 9 ust. 1 ustawy podatkowej nie wymieniając podstawy prawnej poboru przez Szkołę kwoty będącej przedmiotem wniosku podatniczki.
Organ podatkowy nie określił czy kwota ta stanowi podatek czy też zaliczkę podatkową, nie wyjaśnił również czy wypłacająca kwotę odszkodowania Szkoła była, w tym przypadku, płatnikiem podatku (zaliczki).
Kwestia poboru przez płatników podatku dochodowego od osób fizycznych lub zaliczek na ten podatek uregulowana została w Rozdziale 7 ustawy podatkowej. Przepisy tego rozdziału stanowią m.in. o zasadach i warunkach w jakim następuje pobór podatku lub zaliczki, określają podmioty i jednostki, na których ciąży obowiązek obliczania i pobierania w określonym czasie samego podatku lub zaliczek na podatek, świadczenia oraz osoby od których należności te są pobierane, a nadto sposoby i terminy przekazywania kwot pobranych zaliczek czy podatków na rachunek urzędu skarbowego oraz sporządzania imiennych informacji o dokonywanych wypłatach oraz pobranych zaliczkach. Pobór podatku lub zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przez płatników następuje wyłącznie wówczas, gdy obowiązek taki wynika wprost z przepisów ustawy podatkowej.
W myśl art. 31 ustawy podatkowej osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej "zakładami pracy", są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody m.in. ze stosunku pracy. Płatnikiem w tym przypadku jest więc "zakład pracy" czyli podmiot (jednostka) zatrudniający podatnika, zaś zaliczka pobierana jest od każdej wypłaty będącej przychodem ze stosunku pracy. Przychody ze stosunku pracy określone zostały w art. 12 ustawy podatkowej. Aby dany przychód zakwalifikować do przychodów ze stosunku pracy konieczne jest ustalenie, że wynika on z zaistniałego stosunku pracy, a więc że osoba otrzymująca wypłatę była lub jest pracownikiem podmiotu (lub jednostki) dokonującego wypłaty tj. pozostawała w stosunku pracy.
Osoba, z którą nie nawiązano stosunku pracy nie może być uważana za pracownika co oznacza, że wypłacone jej świadczenie pieniężne nie może stanowić przychodu, o którym mowa w art. 12 ustawy podatkowej, a tym samym wypłacający takie świadczenie nie jest zakładem pracy w rozumieniu art. 31 ustawy podatkowej. Nie ciąży więc na nim obowiązek poboru stosownej zaliczki. Wypłata nie stanowiąca przychodu ze stosunku pracy nie rodzi obowiązku pobrania zaliczki przez "zakład pracy" dokonujący takiej wypłaty.
Stosownie do brzmienia art. 42a ustawy podatkowej osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informacje według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz organowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika (...).
Przepis art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej wymienia przychody z innych źródeł. Przychody te zostały tam wskazane jedynie przykładowo, w sposób niewyczerpujący. Są to przychody, stanowiące przychód w rozumieniu ustawy podatkowej (art. 11), które nie pochodzą ze źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 – 8 tej ustawy. Przychód z innych źródeł powstaje w momencie otrzymania lub pozostawienia do dyspozycji podatnika określonego świadczenia.
Przychodem z "innych źródeł" może być otrzymane przez podatnika odszkodowanie, o ile świadczenie to nie podlega zaliczeniu do jednego z pozostałych źródeł. W przypadku wypłaty kwoty odszkodowania zakwalifikowanego do przychodów z innego źródła, wypłacający te należności pobiera zaliczkę na podatek (lub zryczałtowany podatek dochodowy) tylko wtedy, gdy jest do tego zobowiązany konkretnym przepisem ustawy podatkowej po wcześniejszym ustaleniu, że dochód (przychód) ten nie został wymieniony w art. 21, art. 52 i 52a tej ustawy oraz czy na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano, od takiego dochodu, poboru podatku.
O ile więc dokonujący wypłaty należności, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej ustali, że należność ta nie stanowi dochodu (przychodu) wolnego od podatku dochodowego, na podstawie przepisu art. 21, art. 52 i art. 52a tej ustawy bądź dochodu, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, a jednocześnie stwierdzi, że od wypłaconej należności osobie ją otrzymującej, z mocy obowiązujących przepisów prawa, jest płatnikiem zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego to wówczas dokonuje poboru takiej zaliczki lub podatku. Natomiast w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy ustawy podatkowej nie nakładają na wypłacającego należność, z art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej, obowiązek poboru – od tej należności – zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego to wówczas wypłacający nie staje się płatnikiem, w rozumieniu ustawy podatkowej, a jego obowiązek ogranicza się do sporządzenia odpowiedniej informacji i przekazanie jej określonym podmiotom, w terminie przewidzianym w art. 42a ustawy podatkowej. W informacji tej nie wykazuje się przychodów (dochodów) wolnych od podatku dochodowego na podstawie przepisów ustawy podatkowej oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku lecz wyłącznie rodzaj i wysokość przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej (patrz wzór informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach z kapitałów pieniężnych PIT-8C).
Tak więc stwierdzenie, że dany przychód z art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej jest wolny od podatku na podstawie art. 21 ustawy podatkowej nie rodzi obowiązku poboru zaliczki niezależnie od tego czy wypłacający to świadczenie jest płatnikiem, zaś wypłata takiego przychodu nie podlegającego zwolnieniu, o którym mowa w art. 21 ustawy podatkowej nakłada na wypłacającego to świadczenie obowiązki płatnika tylko wówczas, gdy od należności tej obowiązany jest pobrać zaliczkę na podatek.
Brak obowiązku poboru zaliczki na podatek lub podatku zryczałtowanego od wypłaconej należności z art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej oznacza, że dokonujący wypłaty nie jest płatnikiem w rozumieniu art. 8 Ordynacji podatkowej.
Jak wynika z akt sprawy wypłacona skarżącej kwota nie stanowiła przychodu ze stosunku pracy skoro została zasądzona przez Sąd z uwagi na to, że przyrzeczona umowa o pracę nie została zawarta. Wypłacający nie był więc "zakładem pracy" zobowiązanym do poboru zaliczki podatkowej. Wypłaconą należność należało więc zakwalifikować do "innych źródeł". Rozpoznające sprawę organy podatkowe ograniczyły się jedynie do wykazania, że wypłacona kwota odszkodowania nie korzysta ze zwolnienia podatkowego opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy podatkowej nie badając czy wypłacający należność był płatnikiem obowiązanym do poboru zaliczki na podatek dochodowy czy też podmiotem lub jednostką, na której taki obowiązek nie ciążył. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny zasadności pobrania przez płatnika podatku zaliczki podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej podatnik może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku, gdy kwestionuje zasadność jego pobrania przez płatnika. Badając zasadność pobrania podatku organ podatkowy ustala również czy dokonujący poboru był płatnikiem danego podatku dochodowego od osób fizycznych czy zaliczki podatku z uwagi na treść przepisów podatkowych regulujących pobór tego podatku lub zaliczek na ten podatek przez płatników. Organ podatkowy powinien wyjaśnić czy w przedmiotowej sprawie Szkoła wypłacająca należność skarżącej z tytułu odszkodowania z art. 390 k.c. była obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wypłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu (art. 8 Ordynacji podatkowej).
Prowadząc przedmiotowe postępowanie podatkowe organy naruszyły zasady właściwej procedury wydając rozstrzygnięcie na podstawie ustaleń faktycznych, które nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organy podatkowe uznały bowiem, że od wypłaconej podatniczce kwoty odszkodowania istniał obowiązek pobrania zaliczki lub podatku, mimo że osiągnięte z tego tytułu przychody podmiot (jednostka) występujący w roli "płatnika" zakwalifikował jako pochodzące z innych źródeł oraz mimo ustalenia, że podmiot (jednostka) dokonujący poboru zaliczki lub podatku (części kwoty wypłaconego odszkodowania) nie był zakładem pracy podatniczki. Podatniczka otrzymała kwotę odszkodowania nie z uwagi na nawiązanie stosunku pracy lecz dlatego, że do zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę nie doszło.
W tej sytuacji wydaje się, że Szkoła wypłacająca odszkodowanie nie mogła stwierdzić i nie stwierdziła, że jest to przychód ze stosunku pracy skarżącej. Nie była więc płatnikiem, o którym mowa w art. 31 ustawy podatkowej. Kwalifikując zaś przychód podatniczki jako pochodzący z innych źródeł powinna uwzględnić treść art. 42a powołanej ustawy.
Organ podatkowy odmawiając stwierdzenia nadpłaty nie rozważył tej okoliczności. Nie wyjaśnił czy pobranie zaliczki lub podatku było prawidłowe, czy Szkoła mogła być płatnikiem od kwoty wypłaconego podatniczce odszkodowania. Ustalenie to mogło mieć określone konsekwencje w zakresie właściwości organu podatkowego pierwszej instancji do orzekania w niniejszej sprawie.
Ponadto organ podatkowy nie wyjaśnił co stanowiło stratę skarżącej mimo, iż istnienia szkody rzeczywistej miało istotne znaczenie dla oceny charakteru wypłaconego skarżącej odszkodowania. Organy podatkowe nie dokonały stosownej analizy wydanych w sprawie podatniczki przez sądy powszechne i Sąd Najwyższy orzeczeń, a w szczególności nie zapoznały się z motywami pisemnymi orzeczenia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] sygn. akt [...].
Skoro dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne są ustalenia co do tego czy od wypłaconej podatniczce kwoty odszkodowania, niezależnie od ewentualnego zwolnienia tej kwoty z opodatkowania, należna była zaliczka podatkowa oraz co do charakteru wypłaconej podatniczce kwoty Sąd nie odniósł się do kwestii dotyczącej przedmiotowego zwolnienia podatkowego. Tym niemniej Sąd zauważa, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 390 § 1 k.c., wypłacone osobie, która liczyła na zawarcie przyrzeczonej umowy o pracę stanowi przychód kwalifikujący się do innych źródeł przychodu (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy podatkowej). Kwota takiego odszkodowania nie podlega opodatkowaniu, o ile spełnia warunki opisane w art. 21 ust. 1 pkt 3 lub 3b ustawy podatkowej. Sąd nie rozstrzygał w kwestii podniesionej przez skarżącą na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r., gdyż dotyczy ona innej decyzji niż zaskarżona w niniejszej sprawie i została wydana później.
Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy poprzez dołączenie wskazanego wyżej uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K., a następnie rozważy czy podmiot wypłacający odszkodowanie pełnił funkcję płatnika i jakie ciążyły na nim obowiązki z tym związane, czy doszło do pobrania zaliczki oraz odniesie się do charakteru wypłaconej podatniczce kwoty przy uwzględnieniu treści wyroków zasądzających tę należność i wiążącej mocy orzeczeń sądowych.
Z tych przyczyn Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku nie rozstrzygając o wykonalności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej przedmiot i nie zasądzając na rzecz skarżącej kosztów wobec jej zwolnienia od ich ponoszenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło