I SA/Gl 497/22

WyrokWSA w Gliwicach2022-06-14

Skład orzekający: Agata Ćwik - Bury, Monika Krywow, Bożena Suleja - Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o transporcie drogowym w 2003 r. uległa przedawnieniu, jeśli przepisy wyłączające stosowanie Ordynacji podatkowej weszły w życie później?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o transporcie drogowym w 2003 r. podlegała przepisom Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia, ponieważ przepisy wyłączające stosowanie Ordynacji podatkowej weszły w życie dopiero w 2010 r. i 2012 r. Tym samym, jeśli zobowiązanie przedawniło się przed wystawieniem tytułu wykonawczego, postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły przedawnienia zobowiązania z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z 2003 r. na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Po wieloletnim postępowaniu instancyjnym i sądowym, WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia organów egzekucyjnych i wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik - Bury, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Bożena Suleja - Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 4 lutego 2022 r. nr 2401-IEE.711.1323.2021.3 UNP: 2401-22-028323 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 17 listopada 2021 r. nr [...], postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 czerwca 2016 r. nr BP.503.126.2016.1008.KA.12.6989 oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia 27 kwietnia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2022 r., nr 2401-IEE.711.1323.2021.3 UNP: 2401-22-028323, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ nadzoru, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia S. J. (dalej jako zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie "organu egzekucyjnego" z 17 listopada 2021 nr [...] o uznaniu zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej jako organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2016 r. nr [...] wystawionego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z tytułu kary orzeczonej na podstawie ustawy o środkach transportu w 2003 r. Wobec doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc zarzuty: wykonania w całości obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 31 marca 2003 r. i przedawnienia zobowiązania (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), wskazanie błędnej podstawy prawnej obowiązku yj. Ustawę o transporcie drogowym obowiązującym w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, nie zaś w dacie wydania ww. decyzji oraz brak wskazania w tytule wykonawczym wspólnika spółki cywilnej (art. 10 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. Wierzyciel stwierdził bezzasadność zarzutów zobowiązanego. Wskazał, że zobowiązanie określone w tytule wykonawczym wynikało z decyzji z dnia 31 marca 2003 r. nakładającej na zobowiązanego karę pieniężną w wysokości 6.000 zł. Jednocześnie obowiązek wynikający z tej decyzji nie został wykonany w całości. W ocenie Wierzyciela, nie doszło do przedawnienia zobowiązania, albowiem zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym kary pieniężne wystawione na podstawie art. 93 tej ustawy nie podlegają instytucji przedawnienia. Zgodnie z art. 93 tej ustawy do kar pieniężnych nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreślono przy tym, że dodanie tego przepisu miało charakter jedynie charakter doprecyzowujący, zaś kary wymierzane na podstawie art. 92 ww. ustawy nie są niepodatkowymi należnościami budżetowymi w rozumieniu art. 2 § 2 i art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Wskazano także, że w tytule wykonawczym wskazano podstawę prawną obowiązku – tj. orzeczenie z dnia 31 marca 2003 r. na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Ostatecznie stwierdzono, że z uwagi na treść art. 864 k.c. wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają za jej zobowiązania solidarnie, a zatem tytuł wykonawczy mógł zostać wystawiony jedynie wobec jednego z jej wspólników. W wyniku rozpoznania zażalenia postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy postanowienie Wierzyciela. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał za bezzasadne zarzuty zobowiązanego wniesiony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia zażalenia. W związku z wniesionymi przez skarżącego zarzutami, w tym dotyczącymi nieistniania zobowiązania w skutek przedawnienia, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. (dalej jako Wierzyciel) uznał wniesiony zarzut za niezasadny. W skutek wniesionego zażalenia Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. nr BP.503.126.2016.1008.KA.12.6989 utrzymał w mocy postanowienie Wierzyciela. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny postanowieniem z 1 lipca 2016 r. nr [...] uznał za bezzasadny zarzut zobowiązanego wniesiony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Od powyższego postanowienia zobowiązany wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. nr [...] Dyrektor stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł skargę, która wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 233/17 została oddalona. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt I GSK 431/18, uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz postanowienie Dyrektora z dnia 22 grudnia 2016 r. uznając, że postanowienie organu egzekucyjnego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, które wydane zostało z naruszeniem art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., co z kolei jest konsekwencją naruszenia przepisów art. 33 § 3 i 40 § 2 k.p.a. Wobec nieprawidłowego doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego z 1 lipca 2016 r., postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania uznano za niezgodne z prawem. W wyniku ponownego rozpoznania zażalenia Dyrektor postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2021 r. organ egzekucyjny uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny odwołał się do stanowiska Wierzyciela i stwierdził, że wobec treści art. 34 § 1 tej ustawy jest nim związany. Natomiast w zakresie pozostałych zarzutów podzielono stanowisko Wierzyciela co do prawidłowości oznaczenia podstawy prawnej obowiązku określonego w tytule egzekucyjnym, jak również solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, a tym samym możliwości wyboru przez wierzyciela osoby wobec której może ona dochodzić należności. Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie zaskarżając w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego i orzeczenie o zwrocie wyegzekwowanej kwoty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu. Zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to: 1. art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego zastosowanie pomimo że w dniu powstania zobowiązania przepis ten nie obowiązywał, a który stanowił materialna podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a w konsekwencji błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa; 2. art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że należność nie uległa przedawnieniu; 3. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wyrażonej w niej zasady równości wszystkich wobec prawa, poprzez nieuzasadnione uprzywilejowanie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i błędne przyjęcie, że zobowiązanie podatkowe skarżącego nigdy nie ulegnie przedawnieniu; 4. art. 33 § 2 pkt 5 ustawy egzekucyjnej, poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo zasadności zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego; 5. art. 8 K.p.a., poprzez działanie organu ograniczające zaufanie obywatela do organów państwa, polegające na uznaniu, że należność podatkowa Skarżącego nie ulega przedawnieniu. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor uznał, że organ egzekucyjny w sposób prawidłowy i zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej obowiązującymi w sprawie na dzień jego wydania, wydał postanowienie w sprawie zgłoszonych przez Pana zarzutów. Istotnym w niniejszej sprawie jest fakt, że ustawa egzekucyjna w brzmieniu obowiązującymi do 29 lipca 2020 r. określała podstawy prawne i tryb rozpoznawania zarzutów zgłoszonych do organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny po ich otrzymaniu miał obowiązek wystąpienia do wierzyciela egzekwowanych należności o stanowisko wyrażone w ostatecznym postanowieniu. Zarzuty dotyczące bezpośrednio egzekwowanego obowiązku podlegały ocenie wierzyciela w ostatecznym postanowieniu, które z kolei wiązały w zakresie oceny tego zarzutu organ egzekucyjny. Oznaczało to, co potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne, że jeżeli zobowiązany w dostępny prawnie sposób (środki zaskarżenia z wyczerpaniem trybu instancyjnego), nie zdołał podważyć stanowiska wierzyciela wyrażonego w ostatecznym postanowieniu, to nie może oczekiwać tego od organu egzekucyjnego, który jest takim stanowiskiem bezwzględnie związany. Organ egzekucyjny stałby się wówczas trzecią instancją. Potwierdza to art. 29 § 1 u.p.e.a. zgodnie, z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym Tym samym argumenty zobowiązanego dotyczące przedawnienia i wykonania egzekwowanego obowiązku podlegały wyłącznej ocenie wierzyciela. To samo dotyczy związania stanowiskiem wierzyciela organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny nie tylko wskazał na związanie stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu wykonania obowiązku i jego przedawnienia (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy), lecz przywołał jego treść. Rozstrzygnięcia te bowiem zapadały dużo wcześniej z uwagi na spór zakończony ostatecznie wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 28 października 2020 r. o sygn. akt I GSK 431/18 (uchybienie terminu do wniesienia zarzutów) i uzasadnione było ich przywołanie. Organ egzekucyjne rozpoznał również zarzuty podniesione w oparciu o przepis art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, uznając je za nieuzasadnione. Stanowisko wierzyciela nie było w tym zakresie wiążące, lecz organ egzekucyjny po analizie treści zarzutów, podzielił argumentację wierzyciela, do czego był uprawniony. W skardze na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił naruszenie: - prawa materialnego tj. art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego zastosowanie pomimo, że w dniu powstania zobowiązania tj. 21 marca 2003 r. przepis ten nie obowiązywał, a na którym oparto materialną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a w konsekwencji błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy ordynacja podatkowa; - 70 § 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, ze należność objęta tytułem wykonawczym nie uległa przedawnieniu; - przepisów postępowania t.j. art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, ze podniesiony przez skarżącego zarzut egzekucyjny jest błędny bowiem należność objęta tytułem wykonawczym nie uległa przedawnieniu; - art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo zasadności za rzutów zgłoszonych przez skarżącego; - art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wyrażonej w niej zasady równości wszystkich wobec prawa poprzez nieuzasadnione uprzywilejowanie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i błędne przyjęcie, Że zobowiązanie podatkowe Skarżącego nigdy nie ulegnie przedawnieniu; - art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu ograniczające zaufanie obywatela do organów państwa, polegające na uznaniu, że należność z nie ulega przedawnieniu. Zobowiązany wniósł zatem o 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz z poprzedzające je postanowienie organ egzekucyjny, 2. umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W pierwszej kolejności podniósł, że w dniu wydania decyzji tj. 31 marca 2003 r. nie obowiązywał przepis art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, na który powoływał się zarówno wierzyciel, jak i organ powielając uzasadnienie wierzyciela. Nie było zatem w dniu wydania decyzji przepisu, który stanowiłby o tym, że nie znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy ordynacji podatkowej, w szczególności w zakresie przedawnienia. Powyższe oznacza, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 10 grudnia 2010 r. nie było wyłączone stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do kar nakładanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a zatem kary te ulegają przedawnieniu. Zobowiązany odwołał się także do orzecznictwa sądów administracyjnych potwierdzającego jego stanowisko. Zaznaczył, że przepis art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 ordynacji podatkowej nakazuje stosowanie przepisów ordynacji w zakresie niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia upoważnione są inne, niż wymienione w 5 1 pkt 1 ustawy, organy jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej. W ustawie o transporcie drogowym do czasu nowelizacji tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 29 października 2010 r. nie występowały takie wyłączenia dotyczące przedmiotu rozpoznawanej sprawy, a zatem nakazane jest stosowanie ordynacji podatkowej wraz z instytucją przedawnienia do kary nałożonej na skarżącego decyzją z dnia 31 marca 2003 r. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK75/06 - bezdyskusyjny jest publicznoprawny, a nie karny charakter kar nałożonych na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz skutki wynikające z regulacji zawartej w art. 3 pkt 3 ordynacji podatkowej. Tym samym błędnie w toku postępowania administracyjnego w egzekucji nie został uwzględniony zarzut skarżącego oparty na art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o egzekucji w administracji mimo, że zobowiązanie uległo przedawnieniu. Termin przedawnienia zobowiązania zgodnie z treścią aft. 70 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności zobowiązania tj. 31 grudnia 2008 r., a więc na długo przed wystawieniem tytułu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przepis ten, co podkreśla się też w literaturze dotyczy sytuacji w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania. Tym samym istniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w dacie wydania postanowień przez Wierzyciela tj. w dniu 27 kwietnia 2016 r. oraz 23 czerwca 2016 r. przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) stanowił, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zatem w dacie ich wydania kontrola sądów administracyjnych w zakresie stanowiska Wierzyciela odbywała się w ramach skarg na postanowienia organów egzekucyjnych. Następnie ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) doszło do zmiany ww. przepisu na mocy art. 7, a przepis ten otrzymał brzmienie: "3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;". Zmiana ta weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r. Zatem w dacie wydania postanowień przez organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy zmieniła się kognicja sądów administracyjnych, w ten sposób, że dopuszczono możliwość wniesienia skargi zarówno na ostateczne postanowienie Wierzyciela, jak i na postanowienia organów egzekucyjnych. W niniejszej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie wydania postanowienia przez organ odwoławczy, tj. 4 lutego 2020 r. obowiązywał art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Należy jednakże zauważyć, że w myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Równocześnie w myśl art. 25 ww. ustawy do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie ww. przepisy mają zastosowanie, a to z tej przyczyny, że na skutek uchylenia postanowienia organu odwoławczego z dnia 22 grudnia 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt I GSK 431/18, postępowanie egzekucyjne należało uznać za niezakończone. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że choć postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane skargą z dnia 11 marca 2022 r., to zastosowanie winno mieć brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Innymi słowy, Sąd zobligowany był do oceny nie tylko postanowień organów egzekucyjnych, ale także postanowień w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Odnosząc się zaś do istoty sporu, a zatem kwestii przedawnienia zobowiązania wskazanego w tytule wykonawczym stwierdzić należy, że podstawą prawną była decyzja Wierzyciela wydana w 2003 r. W pierwszej kolejności, Sąd stwierdza, że akta administracyjne nie zawierają dokumentu w postaci ww. decyzji określającej rodzaj dochodzonej należności. W rubryce nr 1 części E tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2016 r., powołana została ustawa o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r. jednakże ze wskazaniem tekstu jednolitego wynikającego z Dziennika Ustaw z 2013 r. poz. 1414 ze zm. Tymczasem podstawa prawna obowiązku wskazana w rubryce 3 tej części tytułu wykonawczego wskazuje, że jest to orzeczenie nr [...]-decyzja administracyjna (rubryka 4) z dnia 31 marca 2003 r. (rubryka 5). Brak powyższego dokumentu uniemożliwia pełną kontrolę wydanych w sprawie postanowień oraz uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada praworządności zawarta w art. 7 k.p.a. - rozwinięta w innych przepisach, w tym w art. 77 § 1 k.p.a. - ma bowiem fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Po drugie, Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem Wierzyciela w przedmiocie przedawnienia należności z tytułu kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 125 poz. 1371, dalej: "u.t.d."). W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 2519/14, że do kar wymierzanych na podstawie art. 93 u.t.d. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r. miały zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, a więc także przepisy w zakresie przedawnienia. Bezdyskusyjny jest bowiem zdaniem NSA – w świetle wyroku TK sygn. SK 75/06 – publicznoprawny, a nie karny charakter tych kar oraz skutki wynikające z regulacji zawartej w art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Kara ta jest nałożona decyzją administracyjną, w ramach stosunku publicznoprawnego i stanowi dochód budżetu państwa. Stanowisko NSA w wynika także z akceptacji poglądu wyrażonego przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II SA/Go 570/10, który za niedopuszczalne uznał przyjęcie, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r., kara pieniężna nałożona jako sankcja za nieprzestrzeganie postanowień prawa publicznego nie mogła nigdy ulec przedawnieniu. Stoi to w sprzeczności z wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości wszystkich wobec prawa. NSA wskazał, że dopiero w okresie od 31 grudnia 2010 r. stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej zostało wyłączone, natomiast od dnia 15 sierpnia 2013 r. ustawodawca wprowadził do u.t.d. regulację wyłączającą prowadzenie postępowania administracyjnego, a więc i nakładanie kar, po okresie 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że art. 93 ust.11 u.t.d. (ust. 7 w obecnym brzmieniu) przewidujący, iż do kar pieniężnych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa został wprowadzony w życie na podstawie art. 5 pkt 12 lit. d) ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., poz. 225 Nr 1466) z dniem 31 grudnia 2010 r. Z kolei art. 94 ust. 9 u.t.d. zgodnie z którym do kary pieniężnej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa wszedł w życie na podstawie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 244, poz. 1454) w dniu 1 stycznia 2012 r. Jednak wprowadzenie obu powyższych uregulowań dotyczących wyłączenia stosowania do kar pieniężnych ordynacji podatkowej, a w konsekwencji przedawnienia, nie oznacza, że także w stanie prawnym poprzedzającym ich wprowadzenie stosowanie ordynacji podatkowej było wyłączone. Nadto Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie rację należy przyznać skarżącemu, w zakresie w jakim wskazuje, że błędnie wskazano podstawę prawną obowiązku w zakresie powołania się na brzmienie u.t.d. wynikającym z tekstu jednolitego opublikowanego w Dz. U. z 2013 r. (poz. 1414 ze zm.), bowiem w dacie wydania wskazanej na wstępie decyzji, tj. w 2003 r. art. 92 u.t.d. nie zawierał ww. regulacji. Stanowił on, że "1. Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne: 1) bez wymaganej licencji oraz wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych stanowiącego załącznik do tej licencji lub bez wymaganego zaświadczenia, 2) bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy, 3) bez wymaganego zezwolenia na przewóz, który zaczyna się i kończy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pojazdem zarejestrowanym za granicą (kabotaż), 4) bez świadectwa wymaganego zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), 5) bez formularza jazdy lub z nieprawidłowo wypełnionym formularzem, przy wykonywaniu przewozu osób na potrzeby własne, 6) bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, 7) naruszając przepisy dotyczące przewozu towarów niebezpiecznych lub odpadów, 8) naruszając przepisy dotyczące wymagań co do pojazdu w zakresie ochrony środowiska, 9) naruszając przepisy dotyczące wymaganych dokumentów odnośnie do przewozu żywych zwierząt, 10) nie przestrzegając przepisów o czasie pracy i odpoczynku kierowców oraz nie posiadając zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju, 11) nie przestrzegając przepisów w sprawie okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, 12) nie mając przy sobie dokumentów, o których mowa w pkt 1-5, lub nie przestrzegając warunków określonych w tych dokumentach, 13) samowolnie zmieniając wskazania urządzeń pomiarowo-kontrolnych zainstalowanych w pojeździe - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. 2. Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości". Ponownie rozpatrując sprawę, organy będą związane wyrażoną wyżej oceną prawną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku uznając, że koniecznym było uchylenie nie tylko zaskarżonego postanowienia, ale także postanowienia organu egzekucyjnego oraz postanowień Wierzyciela. Jak bowiem słusznie wskazano w postanowieniach organów egzekucyjnych były one związane stanowiskiem wierzyciela na mocy art. 34 § 4 u.p.e.a. stanowiącego, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Skoro zatem stanowisko wierzyciela było błędne, należało wyeliminować z obrotu prawnego postanowienia je zawierające. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a., na które złożyły się: wpis od skargi w wysokości 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło