I SA/Gl 54/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 222/19 ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 222/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oznaczone w sentencji niniejszego orzeczenia. Przesyłka polecona zawierająca odpis sentencji ww. wyroku została doręczona stronie skarżącej w dniu 11 września 2019 r. W dniu 16 września 2019 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia skargą kasacyjną oraz o sposobie i terminie wniesienia tegoż środka zaskarżenia został doręczony stronie skarżącej w dniu 17 grudnia 2019 r. W dniu 14 stycznia 2020 r. skarżący oświadczył, że zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 sierpnia 2019 r., dlatego wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Tego samego dnia, tj. 14 stycznia 2020 r. skarżący wniósł o "wznowienie postępowania i uchylenie wyroku z dnia 20.09.2019" z uwagi na pojawienie się nowego dowodu w sprawie. Postanowieniem z dnia 17 marca 2020 r. (I SPP/Gl 22/20) starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Instytucji wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego poświęcony jest Dział VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "ppsa"). Zgodnie z treścią art. 270 ppsa w przypadkach w nim przewidzianych można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Powyższa konstrukcja wskazuje, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi podstawową instytucję (środek) obalania prawomocnych orzeczeń NSA i WSA umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości – zgodności z prawem – wydanego w sprawie rozstrzygnięcia [por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017; wyd. elektr.]. Co jednak istotne, skarga o wznowienie postępowania nie stanowi alternatywy dla zwykłego środka odwoławczego służącego usunięciu istniejącej wadliwości postępowania. Z powyższego uregulowania jednoznacznie wynika, że skarga o wznowienie postępowania sądowego przysługuje stronie postępowania tylko w przypadku, gdy dotyczy ona orzeczenia kończącego postępowanie sądowe (niewpadkowego), a ponadto orzeczenia, które już się uprawomocniło, czyli takiego, od którego strona postępowania nie może wnieść środka odwoławczego. Należy również podkreślić, że orzeczenie, którego wznowienia domaga się strona, powinno być prawomocne w dniu złożenia skargi o wznowienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 210/12, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżone orzeczenie musi zatem odpowiadać wymogom z art. 168 § 1 ppsa, w myśl którego orzeczenie sądu administracyjnego staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Środkiem odwoławczym od wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny jest skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 173 § 1 ppsa). Wobec powyższego wskazać należy, że wymóg zakończenia postępowania prawomocnym orzeczeniem sądu stanowi podstawową przesłankę warunkującą skuteczność skargi o wznowienie postępowania. Wniesienie skargi przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia jest przedwczesne i jako takie winno skutkować jej odrzuceniem (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1048/11). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 222/19, tut. Sąd oddalił skargę strony skarżącej na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Skarżący odebrał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 17 grudnia 2019 r. W dniu 14 stycznia 2020 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy m.in. w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zaś referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 marca 2020 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 177 § 6 ppsa w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3 (wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia), bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W aktach sprawy I SPP/Gl 22/20 do dnia dzisiejszego nie wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru ww. postanowienia referendarza sądowego, zatem stronie skarżącej nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 sierpnia 2019 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem w dniu 14 stycznia 2020 r., co oznacza, że w dniu jej wniesienia wyrok nie był prawomocny, albowiem nie upłynął jeszcze termin do złożenia skargi kasacyjnej. Z uwagi na fakt, że bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego nie może rozpocząć się wcześniej niż w dacie uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie, wniesienie skargi o wznowienie postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia, jako przedwczesne, musi skutkować jej odrzuceniem. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, który ma zastosowanie do skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 276 ppsa, sąd odrzuca skargę, jeśli wniesienie skargi jest z innych przyczyn niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 270 i art. 276 ppsa, orzekł jak w sentencji.