I SA/Gl 555/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia NSA Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania pana L. K. od decyzji Burmistrza L. z dnia [...] Nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2011 w wysokości [...] zł, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 2 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w związku z art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 1, ust. 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej ustawa podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., dalej również Kolegium, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że powołaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji ustalił dla pani I. W. i pana L. K. podatek od nieruchomości na 2011 r. w wysokości [...] zł. Od decyzji tej zobowiązani wnieśli odwołanie. Kolegium zauważyło, że zasady wymiaru podatku od nieruchomości reguluje powołana wyżej ustawa podatkowa – cytując jej art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 6 oraz art. 5 ust. 1. Następnie wskazało, że w dniu 11 października 2010 r. do Urzędu Miejskiego w L. ze Starostwa Powiatowego w Z. wpłynęło zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych wprowadzonych w dniu 8 października 2010 r., z którego wynika, że podatnicy są współwłaścicielami w ½ każde gruntów o pow. 0,1568 ha, oznaczonych symbolem B, które w ustawie określone zostały jako pozostałe. Podniosło, że wymienione dane oraz dane wynikające z "zeznania podatkowego złożonego przez stronę w dniu 10 lutego 2011 r. stanowiły podstawę ustalenia przedmiotowego podatku przy zastosowaniu stawek określonych uchwałą Nr XXXIII/265/0 Rady Miejskiej w Łazach z dnia 27 listopada 2009 r. Kolegium wyjaśniło, że ustawa podatkowa nie przewiduje żadnej odrębnej procedury ustalenia danych dotyczących powierzchni i klasy gruntów oraz powołując się na treść art.21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), stwierdziło, że wskazuje to w sposób jednoznaczny na wiążący charakter danych uwidocznych w ewidencji gruntów w postępowaniu podatkowym, a co za tym idzie na niedopuszczalność dokonywania własnych odrębnych ustaleń w zakresie tych danych przez organy podatkowe. W skardze na to rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący pan L. K. wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że ustalenie przedmiotowego podatku w kwocie [...] zł naruszało jego interes prawny. Skarżący podniósł, że użytkuje 7 ha ziemi przeznaczonej na cele rolnicze ( grunty IV i V klasy), a z decyzji wynika, że naliczono podatek od gruntów i budynków z których jeden ( stodoła ) jest wykorzystywany w celu prowadzenia działalności rolniczej. Podał, że podatek za 2010 r. po złożeniu przez niego wyjaśnień został anulowany z uwagi na fakt prowadzenia działalności rolniczej na niskiej klasy gruntach rolnych. Zdaniem skarżącego naruszony został art. 67 a Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie interesu podatnika uprawiającego niskiej jakości ziemię na niewielkim areale ze stosunkowo małym dochodem oraz art. 121, 122, 123 i 124 tej ustawy, gdyż organ wydając decyzję nie wziął pod uwagę wszelkich okoliczności stanu faktycznego związanego z wydaną decyzją, a nadto nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując przyjęte w zaskarżonej decyzji ustalenia i zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest oczywiście zasadna. Jak wynika z akt podatkowych skarżący i pani I. W. są współwłaścicielami przedmiotowych nieruchomości każde z nich w ½ części. W aktach znajduje się informacja w sprawie podatku od nieruchomości ( data wpływu do organu 10 luty 2011 r.) za rok 2010 złożona przez pana L. K., z której wynika, że budynek gospodarczy o powierzchni 110 m jest przez niego użytkowany rolniczo i adnotacją organu podatkowego, że "pan W. omyłkowo złożył informację, że budynek gospodarczy nie jest związany z prowadzoną działalnością rolniczą". W informacji w sprawie podatku rolnego ( data wpływu do organu 10 luty 2011 r. ) skarżący zawarł dane dotyczące powierzchni gruntów ( 7,1084 ha). Wydając decyzję w dniu [...] organ pierwszej instancji dysponował tymi dokumentami. Decyzja ta została skierowana do obu współwłaścicieli przedmiotowych nieruchomości ( adresowana tylko do pani I. W.), przy czym w aktach znajduje się potwierdzenie jej odbioru jedynie przez panią I. W. ( w dniu 8 marca 2011 r.). Odwołanie od tej decyzji złożył ( w dniu 15 marca 2011 r. ) wyłącznie pan L.K. W odwołaniu tym podatnik wskazał na to, że na przedmiotowej działce posadowiony jest dom oraz stodoła, dom użytkuje wspólnie z siostrą ( współwłaścielka ), sam zaś uprawia 7 ha ziemi. W aktach sprawy brak jest uchwały Rady Miejskiej w Łazach, w której określono stawki podatkowe przy czym uchwała, na którą powołuje się organ odwoławczy podjęta została ( zgodnie z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji ) w dniu 27 listopada 2009 r. ( sprawa dotyczy roku 2011 ). Organy nie prowadziły żadnego postępowania dowodowego przyjmując dane dotyczące przedmiotowych nieruchomości wynikające z informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2010 r. złożonych przez I. W. i podpisanych przez A. W. ( w aktach brak mocowania tej osoby do złożenia informacji ) oraz dołączonego do zawiadomienia o zmianach danych ewidencyjnych z dnia 11 października 2010 r. wydruku zmian danych odnośnie przedmiotowych nieruchomości ( bez jego uwierzytelnienia ). Akta podatkowe sprawy zawierają również decyzję Burmistrza L. z dnia [...] w sprawie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2010 skierowaną do skarżącego i pani I. W. ( adresowane do tej ostatniej osoby ). Zgodnie z treścią art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że "właściwy w sprawie organ musi rozpoznać sprawę co do istoty, na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym" ( tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1202/09). Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych ( 121 § 1 Ordynacji podatkowej ), zaś w toku tego postępowania organy podatkowe są obowiązane podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym ( art. 122 Ordynacji podatkowej ). W myśl art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne co oznacza tyle, że "organ odwoławczy jest zobowiązany oprócz odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu także do ponownego rozpatrzenie sprawy. Istotą zasady dwuinstancyjności jest bowiem prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Działanie organu odwoławczego nie może zatem ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji" ( tak wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I GSK 519/09). Stroną w postępowaniu podatkowym jest m.in. podatnik ( art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej ), w tym osoba fizyczna podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu ( art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej ). Pisma w postępowaniu podatkowym doręcza się stronie, jej pełnomocnikowi lub przedstawicielowi strony ( art. 145 Ordynacji podatkowej ). Pismem takim jest m.in. decyzja, o której mowa w art. 207 Ordynacji podatkowej, skoro decyzję doręcza się stronie na piśmie ( art. 211 Ordynacji podatkowej ). Z datą doręczenia stronie decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia od niej odwołania ( art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej ). Brak prawidłowego doręczenia decyzji stronie, konkretnej osobie fizycznej powoduje, że strona nie nabywa prawa do wniesienia odwołania od takiej nieistniejącej decyzji ( tak wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 210/09). Okoliczność doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej i prawidłowość dokonania tej czynności podlega badaniu organu odwoławczego w ramach kontroli przesłanek skutecznego wniesienia odwołania ( jego dopuszczalności ). Decyzja podatkowa ( pierwszej i odpowiednio drugiej instancji ) powinna zawierać m.in. elementy opisane w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, zaś jej uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadać warunkom opisanym w art. 210 § 4 tej ustawy. "Organy podatkowe muszą w postępowaniu podatkowym ustalić, czy podatek wystąpił i w jakiej wysokości czy też będziemy mieli do czynienia ze zwolnieniem z opodatkowania. Rozstrzygając to organy muszą wydać decyzje, które zawierają wszystkie elementy o jakich mowa w art. 210 § 1 i § 4 O.p." ( tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 376/10). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości przy czym jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach ( art. 3 ust. 4 ustawy podatkowej ). "Decyzja w sprawie wymiaru podatku w przypadku współwłasności nieruchomości, o której mowa w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., winna zostać wydana na wszystkich współwłaścicieli" ( tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/GL 838/10). "Z momentem doręczenia decyzji solidarnie odpowiedzialni stają się współwłaściciele, którym została ona doręczona" ( tak wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FSK 2003/08). W myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy podatkowej zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położne na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Budynkiem gospodarczym w rozumieniu tego przepisu może być również stodoła jako budynek do przechowywania zboża, słomy, siana itd. Sąd stwierdza, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył powołane wyżej przepisy prawa procesowego i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem zauważyć, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie skarżącego mimo, że nie dysponował dowodem doręczenia tej osobie decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś decyzja zawarta w aktach sprawy adresowana była wyłącznie do drugiego współwłaściciela przedmiotowych nieruchomości pani I. W. i jej doręczona ( k – 11 i 12 akt ). Decyzja odwoławcza oceniła wyłącznie decyzję pierwszoinstancyjną i nie zawierała treści odnoszących się do zarzutów odwołania skarżącego. Organ odwoławczy nie zbadał czy skarżący posiada gospodarstwo rolne, ani czy budynek gospodarczy posadowiony na przedmiotowych gruntach ( stodoła ) korzysta czy nie ze zwolnienia podatkowego. Nie ustosunkował się do twierdzenia skarżącego, że podatek od tej nieruchomości za poprzedni rok podatkowy został mu "anulowany". Nie wyjaśnił dlaczego w istocie uznał, za podstawę wymiaru przedmiotowego podatku informację w sprawie podatku od nieruchomości złożoną za 2010 r. przez I. W. a podpisaną przez A. W., mimo, iż w uzasadnieniu decyzji odwoławczej powołano się na informację w sprawie tego podatku złożoną (razem z informacją w sprawie podatku rolnego ) przez skarżącego, w której wskazano na przedmioty zwolnione z opodatkowania ( budynek gospodarczy ). Wymienione dokumenty stanowiły dowody, których ocena należała do organów podatkowych. Organ odwoławczy nie podał dlaczego w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r. nie wszczęto postępowania podatkowego skoro za poprzedni rok podatkowy ustalono łącznie zobowiązanie pieniężne, zaś decyzja zmieniająca to zobowiązanie wydana została dopiero w dniu [...] uwzględniając zmiany stanu faktycznego zaistniałe w roku 2010. Nie zauważył również, że mimo zmiany formy rozstrzygnięcia, z zobowiązania łącznego na decyzję, tę ostatnią doręczono wyłącznie drugiemu ze współwłaścicieli przedmiotowych nieruchomości co miało wpływ na prawa skarżącego jako strony w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy w sprawie poprzez dołączenie : zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji przez skarżącego ( o ile decyzja ta została mu doręczona ), Uchwały Rady Miejskiej w Łazach w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w podatku od nieruchomości obowiązującej w 2011 r., dokumentów w tym decyzji wydanych w sprawie opodatkowania przedmiotowych nieruchomości w 2010 r., ewentualnie poprowadzi inne niezbędne czynności dowodowe np. oświadczenia lub zeznania stron czy oględziny, pozwalające w sposób rzetelny ocenić zasadność twierdzeń podatnika co do przedmiotu opodatkowania oraz możliwości skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Następnie tak zgromadzone dowody w sposób wyczerpujący rozpatrzy w całości, oceniając czy dana okoliczność została udowodniona. Wydając kolejne rozstrzygnięcie organ podatkowy uwzględni treść art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej zaś prowadząc postępowanie uwzględni zasady opisane w art. 121, art. 122 i art. 123 oraz 124 Ordynacji podatkowej. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o jej wykonalności odstępując od zasądzenia kosztów postępowania z uwagi na brak stosownego wniosku, o którym mowa w art. 210 § 1 tej ustawy.