I SA/Gl 572/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-08-31

Skład orzekający: Bożena Miliczek – Ciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna znajdująca się w likwidacji, która wykazała stratę podatkową i bilansową, ale jednocześnie generuje znaczące przychody i koszty operacyjne, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia z kosztów sądowych) osobie prawnej w likwidacji, ponieważ pomimo wykazania straty, analiza dokumentów finansowych wykazała znaczące przychody i koszty operacyjne, a także obrót środkami pieniężnymi przekraczającymi należne wpisy sądowe. Sama strata bilansowa nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i nie warunkuje automatycznie potrzeby udzielenia pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka w likwidacji wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, powołując się na brak majątku i środki wystarczające jedynie na bieżące wydatki oraz stratę podatkową. Mimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji finansowej, skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów w tej sprawie, odsyłając do dokumentacji złożonej w innej, równoległej sprawie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało zaskarżone sprzeciwem. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w likwidacji w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – odroczenia terminu płatności podatku oraz zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia, A w likwidacji w J. (dalej: "skarżąca") wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Podała, że nie posiada żadnego majątku, środki finansowe na prowadzenie likwidacji i zarządzanie nieruchomością pochodzą jedynie z wpływów za najem i wystarczają tylko na bieżące wydatki. Z dołączonego do skargi zeznania CIT-8 za 2014 r. wynika nadto, że skarżąca poniosła stratę podatkową w wysokości 51.718,90 zł. W złożonym następnie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr skarżąca zaznaczyła, że od 1 listopada 2013 r. znajduje się w likwidacji, co uniemożliwiło jej zapłatę części należnego podatku oraz zmusiło do redukcji zatrudnienia do jednej osoby współpracującej z likwidatorem. Uwzględniono to w postępowaniu przed sądem powszechnym, zwalniając skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że nie wszyscy najemcy jej nieruchomości płacą w terminie swoje należności. Z zawartego w formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 165.984,83 zł, wartość środków trwałych 156.517,35 zł, strata bilansowa za 2014 r. wyniosła 59.232,35 zł. Skarżąca posiada jeden rachunek bankowy którego saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku stanowiło kwotę 156,41 zł. Do formularza skarżąca dołączyła sentencję postanowienia referendarza sądowego Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. o sygn. akt [...], mocą którego zwolniono ją od kosztów sądowych w całości. W piśmie z dnia 23 czerwca 2015 r. referendarz sądowy tut. Sądu wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie m.in.: sprawozdania finansowego wraz z informacją dodatkową za rok obrotowy 2014; bilansu i rachunku zysków i strat za I kwartał 2015 r. a w razie ich braku – dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres; aktualnej ewidencji środków trwałych; odpisów deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące; odpisów raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące; wyciągów i wykazów z rachunków bankowych skarżącej, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów, dotyczących lokat i kont; kopii dokumentacji, potwierdzającej wydatki likwidacyjne; kopii uzasadnienia postanowienia Sądu o sygn. akt [...]. Na wezwanie powyższe skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie podkreślił on, że skarżąca w ogóle nie zareagowała na wezwanie dotyczące uzupełnienia dokumentacji źródłowej. Wskazał również na zarejestrowaną w tut. Sądzie drugą sprawę ze skargi tego samego podmiotu o sygn. akt I SA/Gl 455/15 oraz zawartą w niej dokumentację źródłową i podkreślił, że skarżąca obraca środkami pieniężnymi wielokrotnie przekraczającymi kwotę wpisu od skargi. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca podkreśliła przede wszystkim, że jej sytuacja finansowa przedstawiona została w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 455/15, gdzie złożone zostały dokumenty źródłowe. Zarzuciła referendarzowi sądowemu, że rozpatrując wniosek w niniejszej sprawie nie przeanalizował on dokładnie tamtej dokumentacji. Stwierdziła też, że w związku z powyższym nie można zgodzić się z twierdzeniem, że skarżąca nie złożyła dokumentacji źródłowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym między innymi zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić następnie należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowej dokumentacji źródłowej, co należy ocenić negatywnie. Dokumentacja taka nadesłana została natomiast w drugiej sprawie skarżącej, zawisłej przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Gl 455/15, gdzie przedłożono: zeznanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. i korektę tego zeznania (w korekcie tej wykazano przychód w kwocie 212.859,22 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 270.759,97 zł i stratę w kwocie 57.900,75 zł); zestawienie przychodów z tytułu najmu za marzec i kwiecień 2015 r. (w obu miesiącach uzyskano od najemców sumy po 9.016 zł); postanowienie z dnia [...]r., sygn. akt [...] zwalniające skarżącą od kosztów sądowych w całości; sprawozdanie finansowe za 2014 r. (wskazano w nim: wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania – 63.610,59 zł w porównaniu z kwotą 37.864,27 zł na początku roku, wysokość środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych – 1.073,35 zł w porównaniu z kwotą 7.929,77 zł na początku roku, koszty działalności operacyjnej – 269.620,84 zł w porównaniu z kwotą 57.451,30 zł na początku roku, obejmujące m.in. usługi obce – 87.687,49 zł, wynagrodzenia 74,760 zł, oraz strata netto w wysokości – 59.232,35 zł w porównaniu z kwotą 11.215,74 zł na początku roku); raporty kasowe za okres od lutego do kwietnia 2015 r. (w kwietniu 2015 r. odnotowano przychód w kwocie 10.373,02 zł i rozchód w kwocie 12.649,32 zł, stan kasy na początku miesiąca wynosił 2.906,23 zł, zaś na końcu – 629,93 zł) oraz wyciąg z rachunku bankowego za powyższe miesiące (w kwietniu odnotowano obroty "ma" w wysokości 14.227,15 zł i obroty "winien" w kwocie 14.266,79 zł, saldo początkowe wynosiło 156,41 zł, a końcowe 116,77 zł) wraz z zaświadczeniem banku, zgodnie z którym rachunek ten jest zajęty w związku z należnością główną w wysokości 16.354 zł, lecz od trzech miesięcy nie przekazano żadnych środków z tego tytułu, gdyż organ egzekucyjny udzielił zgody na dokonywanie wypłat z rachunku na bieżące zobowiązania, w tym bieżące koszty likwidacji wedle potrzeb. Dokonując zatem analizy przytoczonych wyżej dokumentów i mając na względzie oświadczenia skarżącej złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym przez nią w sprawie niniejszej Sąd doszedł do przekonania, że wskazana w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do skarżącej nie zachodzi. Należy podkreślić, że wprawdzie skarżąca znajduje się w stanie likwidacji a w deklaracji podatkowej (i korekcie) oraz w sprawozdaniu finansowym wykazała stratę, ale jednocześnie w dokumentacji tej zostały odnotowane stosunkowo wysokie przychody i koszty ich uzyskania. W orzecznictwie sądowym podkreśla się przy tym, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych; co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, publ. LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011r., sygn. akt II GZ 112/11, publ. LEX nr 783893). Dokumenty zebrane w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 455/15 wskazują także na powiększanie się kosztów działalności operacyjnej skarżącej, w tym wzrost wydatków na wynagrodzenia oraz zakup usług. Co więcej, z przedłożonego do ostatnio przywołanej sprawy wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca obraca środkami finansowymi znacząco przewyższającymi zarówno należny wpis od skargi w niniejszej sprawie, wynoszący 500 zł (nota bene, do uiszczenia w niniejszej sprawie pozostaje kwota 400 zł, gdyż skarżąca składając skargę uiściła już – bez wezwania – kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego), jak i sumę wpisów, należnych w sprawie niniejszej oraz o sygn. akt I SA/Gl 455/15. Zaznaczyć należy dodatkowo, że saldo rachunku bankowego skarżącej jest zawsze dodatnie a organ egzekucyjny udzielił zgody na dokonywanie wypłat z rachunku na bieżące zobowiązania. Do takich zobowiązań zaliczyć należy również obowiązek uiszczenia kosztów w sprawach sądowych z udziałem skarżącej. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy bowiem traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13, publ. http://orzeczenia.gov.pl). Zdaniem Sądu za przyznaniem skarżącej prawa pomocy w niniejszej sprawie nie przemawia także fakt zwolnienia jej od kosztów sądowych przed sądem powszechnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2014 r. w sprawie o sygn. akt [...]. Orzeczenie powyższe nie ma bowiem mocy wiążącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jedynie na marginesie zauważyć też trzeba, że w aktach administracyjnych znajduje się kopia postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] r. sygn. akt [...]oddalającego wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której należna opłata sądowa wynosiła 2000 zł. Reasumując, zebrany w toku postępowania dotyczącego przyznania skarżącej prawa pomocy materiał, nawet przy uwzględnieniu dokumentów, złożonych do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 455/15 nie pozwala zdaniem Sądu na stwierdzenie, że przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. zachodzi w odniesieniu do skarżącej. Mając to na uwadze Sąd, zgodnie z powyższym przepisem orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło