I SA/Gl 573/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych wskutek wniosku skarżącego z dnia 2 marca 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanawia oddalić wniosek. W dniu 4 listopada 2010 r. doręczono skarżącemu M. D. zawiadomienie o terminie rozprawy w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] r. Zawierało ono wskazanie, iż stawiennictwo na tym posiedzeniu jest nieobowiązkowe, jak również pouczenie m. in. o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. W dniu 24 listopada 2010 r. po zamknięciu rozprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydał wyrok oddalający wskazaną skargę M. D., który na tym posiedzeniu nie był obecny. W dniu 2 marca 2011 r. w polskim urzędzie pocztowym skarżący oddał pismo, w którym zawarł wniosek "o odpis odrzucenia skargi" oraz m. in. następujące oświadczenie: "uzasadniam przekroczenie terminu nieznajomością procedury". Wezwany następnie do sprecyzowania powyższego żądania, w piśmie z dnia 15 marca 2011 r. wyjaśnił, że wnosi o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zarazem o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku. Nadto wskazał, że niedokonanie tej czynności nastąpiło bez jego winy, co wynikało z faktu niemożliwości stawienia się na rozprawie. Ustosunkowując się zaś do doręczonego mu następnie wezwania do podania czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, w piśmie z dnia 4 kwietnia 2011 r. oświadczył, że trwającą aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu przeszkodą był "fakt, iż nikt [go] nie pouczył o sposobie i trybie składania wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku". Podkreślił przy tym, iż opierał się na "błędnych informacjach", będąc przeświadczony, że "wyroki sądów administracyjnych są sporządzane z urzędu", a na rozprawie nie stawił się "z powodu stanu zdrowia". Nadto zwrócił się z prośbą o uwzględnienie, iż "brak wyroku pozbawia [go] możliwości złożenia skargi kasacyjnej", a także wyraził przekonanie, że wydanie mu odpisu sentencji wyroku, co nastąpiło wskutek zgłoszonego żądania, winno stanowić "powód do dostarczenia uzasadnienia". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi jego przywrócenie, o czym stanowi art. 86 § 1 zd. 1 tej ustawy. Stosownie zaś do jej art. 87 §§ 1, 2 i 4 pismo z takim wnioskiem wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie dokonać czynności, której nie dokonano w terminie. Odniesienie powyższego do sprawy niniejszej wymaga stwierdzenia, że ostatni z wymienionych warunków został spełniony, gdyż skarżący w jednym piśmie zawarł wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia takiego żądania. Zarazem zdaniem Sądu nie zachodzą okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość wiarygodność złożonego przezeń oświadczenia o tym, że przyczyna uchybienia terminu, którą było pozostawanie w niewiedzy, istniała cały czas aż do złożenia rozpoznawanego wniosku. Oznacza to, że żądanie to zostało zgłoszone w przepisanym terminie siedmiodniowym. Nie zasługuje ono jednakże na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak jego winy uchybieniu w terminu. Należy bowiem mieć na względzie to, że brak winy polega na dołożeniu należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przezwyciężenie przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie było możliwe nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FZ 238/09, Lex nr 552694, z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 90/09, Lex nr 575364, z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 305/08, Lex nr 550320; oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 401/09, Lex nr 602856]. Sytuacja taka bynajmniej nie zachodzi w niniejszej sprawie. Wymaga bowiem wyjaśnienia, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem zarówno błędne wyobrażenie strony o trybie postępowania, jak i brak odpowiedniej wiedzy prawniczej nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu [zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1258/08, Lex nr 533168; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97, Lex nr 37127; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260]. Słuszność takiej kwalifikacji jest tym bardziej oczywista w przypadku, gdy argumenty te strona podnosi, będąc prawidłowo pouczona [zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 149/08, Lex nr 535058]. Odniesienie powyższego do sprawy niniejszej wymaga stwierdzenia, że wbrew twierdzeniu skarżącego o tym, że "nikt nie pouczył [go] o sposobie i trybie składania wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku", informacje takowe zawarto w doręczonym mu zawiadomieniu o terminie rozprawy. Prowadzi to do wniosku, że niewiedza w tym zakresie nie została spowodowana przez zdarzenie od niego niezależne, będące przeszkodą niemożliwą do przezwyciężenia, lecz stanowiła konsekwencję jego zaniedbania świadczącego o braku należytej staranności przy prowadzeniu spraw. Polegało ono na nieskorzystaniu ze wskazanej sposobności powzięcia wiedzy. Pozostałe podniesione przezeń argumenty także nie dają podstaw do uwzględnienia jego żądania albowiem nie stanowią one w ogóle przyczyn uchybienia terminu. Nie jest nią bowiem ani wola zaskarżenia wyroku, ani wydanie odpisu jego sentencji. Zaś niestawiennictwo na rozprawie nie stanowi przeszkody do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z przedstawionych względów, działając na podstawie art. 86 § 1 zd. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do którego postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym, należało orzec jak w sentencji.