I SA/Gl 583/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędziowie Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 marca 2024 r. nr SKO.F/41.4/207/2024/4355 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 22 marca 2024 r., znak SKO.F/41.4/207/2024/4355, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako SKO, organ) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. (dalej jako Wójt, organ I instancji) z 3 lutego 2022 r., znak [...], ustalającą A. M. i A. M.1 (dalej jako strona, skarżący) podatek od nieruchomości za 2022 r. w kwocie 1.686 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 70 – dalej jako upol) oraz przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 – dalej jako OP, Ordynacja podatkowa). Stan sprawy: Organ I instancji decyzją z 3 lutego 2022 r. ustalił stronie podatek od nieruchomości posługując się na złożoną przez stronę informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz dane z ewidencji gruntów. Z tą decyzją nie zgodził się skarżący nosząc odwołanie do SKO. Podniósł w nim, że wyszczególnione w decyzji składniki są niezgodne z rzeczywistością. Powołał się na niemożność uiszczenia podatku w ustalonej wysokości ze względu na uszkodzenie dachu przez wiatr oraz drastyczny wzrost kosztów utrzymania. Domagał się całkowitego umorzenia podatku. SKO w decyzji zaskarżonej do tutejszego Sądu powołało się na art. 2 upol stwierdzając, że podatnik jest współwłaścicielem działki nr [...] o pow. 0,0855ha i działki nr [...] o pow. 0,0860ha, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako tereny mieszkaniowe - B. Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków, na działkach znajdują się dwa budynki - budynek mieszkalny o pow. zabudowy 134 m2 posadowiony na działce nr [...] i pozostały budynek niemieszkalny (budynek gospodarczo-garażowy) o pow. zabudowy 111 m2 posadowiony na działce nr [...]. Zgodnie z oświadczeniem podatnika powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego wynosi 135,1 m2, a budynku gospodarczego 91,32 m2. SKO zwróciło uwagę na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2021 roku poz. 1990 ze zm.), z którego wynika, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak już wyżej wskazano przedmiotowe grunty o łącznej pow. 1.715 m2 sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe B i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W przypadku zaś budynków, zgodnie z art. 5 u.p.o.l. stawki podatku od budynków lub ich części określane w uchwale rady gminy są zróżnicowane dla budynków mieszkalnych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków pozostałych. Funkcja budynku i jego kwalifikacja do określonej kategorii jest zatem niezbędna w celu ustalenia właściwej stawki opodatkowania. W niniejszej sprawie dotyczącej roku podatkowego 2022 budynki są sklasyfikowane w ewidencji budynków jako budynek mieszkalny i pozostały budynek niemieszkalny a zatem opodatkowanie budynku gospodarczego stawką przewidzianą dla budynków pozostałych było prawnie uzasadnione. W skardze do tutejszego Sądu skarżący podniósł, że w prawomocnym wyroku z 11 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 604/23, tutejszy Sąd orzekł: "wobec braku istnienia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2022 r. po stronie skarżącego". Wychodząc z tego stwierdzenia skarżący podniósł, że bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania wszczętego po dwóch latach od wniesionego odwołania w sprawie nieistniejących zaległości podatkowych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności należy się odnieść do powołanego w skardze wyroku z 11 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 604/23. Przedmiotem skargi w tamtym postępowaniu była decyzja SKO z 14 marca 2023 r., którą to organ, po rozpatrzeniu odwołania podatnika z 12 marca 2022 r., utrzymał w mocy decyzję Wójta odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2022 r. Tymczasem, jak ustalił tutejszy Sąd, pismo skarżącego z 12 marca 2022 r. stanowiło odwołanie od decyzji z dnia 3 lutego 2022 r., ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2022 r., a nie wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. Z tego względu Sąd powołanym wyrokiem uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Wójta w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej stwierdzając, że w pierwszej kolejności winno być rozpatrzone odwołanie podatnika od decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Do dnia wyrokowania w tamtej sprawie (11 października 2023 r.) odwołanie nie zostało rozpatrzone. Rzeczywiście w uzasadnieniu tamtego wyroku Sąd zawarł stwierdzenie o braku istnienia zaległości, jednak skarżący pominął kontekst, w jakim stwierdzenie to zostało użyte. Należy przytoczyć całe zdanie oraz zdanie je poprzedzające, a brzmią one następująco: "W niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji zawiera błędne stanowisko Kolegium jakoby decyzja z dnia 3 lutego 2022 r. stała się ostateczna, a w konsekwencji, że w dniu 28 czerwca 2022 r. skarżący miał zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za 2022 r. obejmującą I i II ratę tego podatku. Tym samym rozstrzygnięcie odmawiające umorzenia I i II raty podatku od nieruchomości za 2022 rok wraz z odsetkami za zwłokę, również jest błędne wobec braku istnienia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2022 r. po stronie skarżącego". Chodzi bowiem o to, że zgodnie z art. 6 ust. 7 upol, podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Zobowiązanie podatkowe zatem powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 OP). Dopóki zatem SKO nie rozpatrzyło odwołania strony od decyzji z 3 lutego 2022 r., którą Wójt ustalił zobowiązanie podatkowe strony, bezprzedmiotowe było rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości z tego tytułu. Sąd omawianym wyrokiem nie przesądził jednak, że podatnik nie musi płacić podatku. Stwierdził jedynie, że na dzień rozpatrywania wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, ta zaległość jeszcze nie powstała. Decyzja Wójta z 3 lutego 2022 r. nie była jeszcze ostateczna. Wskutek błędu organu doszło do tego, że SKO rozpatrzyło odwołanie od decyzji strony po dwóch latach od jego wniesienia. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie zatem – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) podlegała decyzja z 22 marca 2024 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy N. z 3 lutego 2022 r., ustalającą skarżącemu i jego małżonce podatek od nieruchomości za 2022 r. Wskazać na wstępie należy, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości łub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 upol). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 upol). Podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 upol). Na podstawie art. 5 ustawy rada gminy ustala stawki podatku od nieruchomości w granicach maksymalnym stawek wskazanych w tym przepisie. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku). W dalszej kolejności należy zauważyć, że Kolegium zasadnie powołuje się na regułę zawartą w art. 21 ust. 1 p.g.k, zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 p.g.k.). Ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13). Także orzecznictwo NSA potwierdza, że użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając zaś kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku, np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej (por. wyroki NSA: z 15 lipca 2014 r., II FSK 2234/12; z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12 oraz z 9 lutego 2023 r., III FSK 95/22). Podkreślić zatem trzeba, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 OP i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11 - CBOIS). W aktach administracyjnych organu znajdują się informacje o działkach [...] oraz [...], z których wynikają zarówno dane ich współwłaścicieli, powierzchnia oraz to, że stanowią one działki budowlane. Analiza zapisów w ewidencji prowadzi do wniosku, że przyjęta przez organ powierzchnia działek jest prawidłowa. Sąd nie znalazł zatem podstaw do tego by przyjąć za zasadne twierdzenia strony co do tego, że powierzchnia działek jest inna niż ta którą przyjął organ. Jest ona zresztą tożsama z tą, jaką strona podała w informacji z 19 grudnia 1999 r. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ppsa.