I SA/Gl 603/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r. "A" sp. z o.o. w G. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, oznaczone w sentencji postanowienia. Skargę podpisał W. S. jako Prezes Zarządu skarżącej Spółki. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powziął jednak wiedzę o tym, że w KRS skarżącej Spółki dokonano wpisu o wykreśleniu W. S. z jej organu. Sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi na fakt skazania W. S. prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.) oraz art. 299 § 1 tego kodeksu. Skazanie nastąpiło na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 26 kwietnia 2017 r. Wykreślenia dokonano z kolei w dniu [...] r. na mocy postanowienia referendarza Sądu Rejonowego w G. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, które wydano w sprawie o sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił nadto, że przed Sądem rejestrowym było prowadzone postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] o ustanowienie dla skarżącej kuratora. Zostało ono jednak prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia [...] r., którym oddalono wspomniany wniosek. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że Zgromadzenie Wspólników spółki "A" Sp. z o.o. podjęło w dniu [...] r. uchwałę o powołaniu do zarządu spółki J. W., a następnie zarząd wybrał prokurenta w osobie W. S. Jednocześnie podano, że podjęte uchwały są prawidłowe, a ich wpisanie do KRS ma charakter deklaratoryjny. Wobec powyższego Sąd Rejonowy w G. uznał, iż brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia kuratora dla Spółki w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r poz. 1025), ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji. Następnie zarządzenia z dnia 20 czerwca 2018 r. wezwano skarżącą Spółkę do usunięcia braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji spółki "A" w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: nadesłanie dokumentu wskazującego na wybór członka (członków) zarządu lub odpisu z KRS-u potwierdzającego ten wybór; zatwierdzenie czynności wniesienia skargi w niniejszej sprawie przez osobę (osoby) uprawnione do reprezentacji spółki oraz podpisanie skargi przez tę osobę (osoby), a także nadesłanie dokumentów wskazujących, że osoba zatwierdzająca czynność wniesienia skargi jest uprawniona do reprezentacji Spółki, o ile czynności tej nie dokonuje członek zarządu wynikający z dokumentu wskazanego w nn. wezwaniu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, W. S. w imieniu spółki "A" nadesłał pismo, w którym wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania jego odwołania od czynności wykreślenia go z KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej p.p.s.a., osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca skargę jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu skargę jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16). Jak zostało wyżej podane skargę w imieniu Spółki złożył W. S., który skargę podpisał i opatrzył pieczątką "Prezes Zarządu". Tymczasem w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W. S. z jej organu. Zgodnie, albowiem z treścią art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r poz. 1577, ze zm.) - dalej k.s.h. nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa 600/12). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 k.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 k.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że osoba wnosząca w imieniu Spółki skargę nie wykazała swojego umocowania do jej reprezentowania czy działania w jej imieniu, gdyż z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mogła i nie może pełnić funkcji członka zarządu (prezesa) jakiejkolwiek spółki kapitałowej, w tym Spółki, o której mowa w skardze. Fakt ten został stwierdzony w odpisie KRS Spółki, w którym wykreślono tę osobę jako pełniącą funkcję Prezesa oraz postanowieniu o wykreśleniu ww. osoby. W tym miejscu Sąd zauważa, że w myśl art. 6945 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 155, ze zm.), postanowienia o wpisie (w tym o wykreśleniu wpisu) są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Dalej wskazać należy, że jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Jeżeli braków tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 p.p.s.a.), w tym postanowienie o odrzuceniu skargi (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych", Wolters Kluwer Polska, Wydanie 2, Warszawa 2012, s. 149; analogicznie B. Dauter [w:] "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Wydanie 4, Warszawa 2012, s. 211). Zgodnie z treścią albowiem art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę (...) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, zaś w myśl art. 58 § 2 tej ustawy "Z powodu (...) braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony". Skarżąca spółka pismem z dnia 20 czerwca 2018 r. wezwana została do uzupełnienia powyższego braku, jednakże bezskutecznie. Powyższe oznacza, że przedmiotowa skarga wniesiona w imieniu Spółki przez osobę do tego nieuprawnioną, gdyż niemogącą występować w charakterze członka jej organu (zarządu) wobec braku umocowania do jej reprezentowania w sytuacji, gdy brak ten nie został uzupełniony, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.