I SA/Gl 612/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca A Sp. z o.o. w M. (zwana dalej w skrócie "Spółką") w piśmie z dnia 9 lipca 2014 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata celem wniesienia zażalenia na postanowienie tut. Sądu odrzucające skargę kasacyjną. Wraz z powyższym pismem Spółka złożyła druk wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) z dnia 9 lipca 2014 r., w ramach którego wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W latach 2012-2013 poniosła stratę odpowiednio w kwotach 824.649,02 zł i 770.732,61 zł, natomiast jej majątek jest obciążony hipotekami m.in. Urzędu Miejskiego w M., Urzędu Skarbowego w M. oraz ZUS-u Oddziału w C. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika z kolei, że kapitał zakładowy Spółki (majątek lub środki finansowe) stanowi kwotę 50.000,00 zł, a wartość środków trwałych wyniosła 1.162.621,43 zł. Ponadto w chwili obecnej strona nie posiada rachunku bankowego. Analiza ww. oświadczenia o majątku i dochodach skłoniła referendarza sądowego do wystosowania do Spółki wezwania (pismo z dnia 16 lipca 2014 r.), w którym zobowiązano ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: 1/ odpisu sprawozdania finansowego strony skarżącej (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej) za rok obrotowy 2013; 2/ bilansu i rachunku zysków i strat za okres do stycznia do czerwca 2014 r., a w przypadku ich braku, dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres (zestawienie zmian w kapitale własnym, rachunek przepływów pieniężnych itp.); 3/ aktualnej ewidencji środków trwałych strony skarżącej; 4/ odpisu zeznania podatkowego strony skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2013; 5/ odpisów deklaracji strony skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące; 6/ odpisu raportów kasowych strony skarżącej za trzy ostatnie miesiące; 7/ wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez stronę skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W razie, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić zaświadczenia wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty. W przypadku wypowiedzenia umowy o prowadzenie rachunku należało także tę okoliczność udokumentować. Wezwano stronę skarżącą także do udokumentowania okoliczności obciążenia hipoteką posiadanego majątku. W treści powyższego wezwania wskazano, że niezastosowanie się do jego treści w terminie siedmiu dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a"). Wezwanie doręczono Spółce w dniu 4 sierpnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono zwłaszcza, że na poparcie swojego wniosku Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jej aktualnej sytuacji majątkowej, co skutkowało przyjęciem, że strona nadal pozostaje w obrocie gospodarczym, a o jej możliwościach płatniczych świadczy choćby fakt, że nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego bądź naprawczego. Pismem z dnia 29 września 2014 r. (nadanym w dniu 30 września 2014 r.) strona skarżąca wniosła sprzeciw na powyżej wskazane postanowienie referendarza sądowego, domagając się jego uchylenia i przyznanie prawa pomocy w zakresie wynikającym z jej pisma z dnia 9 lipca 2014 r. W uzasadnieniu podniosła, że spełniła wymogi formalne składając wniosek o udzielenie pomocy prawnej na urzędowym formularzu, w którym wykazała niemożliwość poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Strona podkreśliła, że już wcześniej ubiegała się o udzielenie pomocy prawnej z urzędu i dostarczyła do Sądu dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację finansową. Do dnia dzisiejszego dokumenty źródłowe wymagane wezwaniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2014 r. nie wpłynęły do tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast w myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Mając na uwadze treść art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze konstrukcję ww. przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna ona więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Jeżeli zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 238/12, opubl. w Lex nr 1137744). Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę na treść art. 255 P.p.s.a., stosownie do którego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niezastosowanie się do takiego wezwania, skierowanego do strony w trybie art. 255 P.p.s.a., powoduje, że materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, okazuje się być niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez sąd za niewystarczająco wykazane powoduje niemożność uwzględnienia wniosku o udzielenie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 140/14, opubl. w Lex nr 1450435). Przechodząc zatem na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację materialną, a taka postawa skutkuje nieuwzględnieniem jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej dokumenty źródłowe, które pozwoliłyby na ocenę jej kondycji finansowej, nie zostały przedstawione również na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania, albowiem strona ograniczyła się wówczas jedynie do przesłania formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) datowanego na dzień 30 sierpnia 2013 r. Reasumując godzi się zaakceptować pogląd wyrażony w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2014 r., że brak żądanych dokumentów skutkuje przyjęciem, że Spółka nadal pozostaje w obrocie gospodarczym. Ponadto o jej możliwościach płatniczych świadczy okoliczność, że nie zaprzestała prowadzenia działalności oraz nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego czy naprawczego. Strona skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Stąd, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.