I SA/Gl 628/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A Sp. z o.o. w B. reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za miesiąc czerwiec 2010 r. w wysokości 100.000,00 zł. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500,00 zł Spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym formularzu PPPr podniosła, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku poniosła stratę w kwocie 3.237.584,63 zł, co dokumentują załączone do wniosku bilans oraz rachunek zysków i strat za 2010 r. Zaznaczyła nadto, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów, zapłaciła w ubiegłym roku podatek od gier w kwocie o ponad 200 % wyższej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Skarżąca wskazała, iż obecnie podejmuje działania zmierzające do zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych. W tych ramach obniża koszty funkcjonowania m.in. zmniejszając zatrudnienie. Spółka zauważyła, że powodem trudnej sytuacji finansowej jest również wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Dodała, że rachunek bankowy Spółki wskazany we wniosku został zajęty w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Według formularza PPPr stan rachunku bankowego Spółki wynosi 15.093,59 zł, natomiast wysokość kapitału zakładowego to 2.117.000,00 zł, zaś wartość środków trwałych 5.191.559,97 zł. Do wniosku załączone zostały kserokopie: wyciągu z rachunku bankowego Spółki (saldo wskazane we wniosku powstało po jedynej operacji dokonanej w okresie od dnia 26 lipca 2011 r. do dnia 15 sierpnia 2011 r., czyli przelewu na ten rachunek kwoty 1.851,15 zł); bilansu i rachunku zysków i strat za 2010 r. (wysokość aktywów obrotowych 2.893.545,88 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach 94.497,10 zł, zobowiązania 10.952.881,75 zł, w tym publicznoprawne 1.715.258,24 zł, przychody ze sprzedaży 15.867.897,15 zł, koszty działalności operacyjnej 18.341.304,43 zł, w tym podatki w wysokości 4.819.680,16 zł i wygrane wypłacone w salonach gier w kwocie 6.492.267,00 zł). Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: zaświadczenia wystawionego przez bank, potwierdzającego, że rachunek bankowy skarżącej jest zajęty oraz informującego o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym m.in. o wysokości kwoty wolnej od zajęcia; odpisu pozostałej części sprawozdania finansowego skarżącej za ostatni rok; odpisu aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej; odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2010; deklaracji na podatek od towarów i usług oraz dla podatku od gier złożonych przez skarżącą za ostatnie sześć miesięcy oraz raportów kasowych skarżącej za ostatnie sześć miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Spółki przedstawił kserokopie dokumentów dotyczących postępowań egzekucyjnych, w tym zaświadczenia banku z dnia 15 września 2011 r., że wspomniany we wniosku rachunek bankowy jest obciążony tytułami egzekucyjnymi w wysokości 2.515.800,47 zł, ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i trwałych (wartość początkowa wykazanych środków trwałych wyniosła łącznie 284.507,19 zł) oraz raportu kasowego za okres od dnia 12 września 2011 r. do dnia 15 września 2011 r. (w wyniku licznych operacji gotówkowych wykazano tam przychody w kwocie 65.385,00 zł oraz rozchody w kwocie 85.477,17 zł; stan początkowy wynosił 25.306,00 zł). Postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. referendarz odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia wskazał on, iż skarżąca została wezwana również do uiszczenia wpisów od skarg wniesionych w innych sprawach i w części z nich złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy, które rozpoznawane są jednocześnie. Łączna wysokość wpisów w sprawach objętych wnioskami wynosi 11.440,00 zł. W dalszej kolejności zaznaczył, że w niniejszej sprawie nadesłano jedynie część dokumentów źródłowych, nie przedstawiając informacji, dotyczących deklaracji podatkowych Spółki. Dodał, iż pomimo prowadzonych postępowań egzekucyjnych Spółka nadal funkcjonuje, czego dowodzi jedyny przedstawiony w tym zakresie dokument - raport kasowy (dotyczący nadto jedynie operacji gotówkowych, przeprowadzonych w ciągu 3 dni, podczas gdy w wezwaniu była mowa o raporcie za okres 6 miesięcy). Referendarz zaakcentował, iż w okresie krótszym niż połowa terminu na uiszczenie wpisu skarżąca w samej gotówce uzyskała przychody przewyższające sześciokrotność wskazanej wyżej sumy wpisów od skarg i wykazała rozchody przekraczające tę sumę ponad siedmiokrotnie. Nadto, zgodnie ze złożonym wnioskiem, Spółka posiadała na rachunku bankowym środki, które wystarczyłyby na uiszczenie tychże wpisów. Co więcej, w sprawozdaniu finansowym wykazano wartości, które są nieporównywalne z sumą należnych wpisów. Wykazana strata jest z kolei wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych, a ponadto stanowi w większym stopniu wynik zwiększenia wypłat nagród wygranych przez klientów skarżącej aniżeli obciążeń podatkowych (strata wykazana w 2010 r. pokrywa się niemalże z kwotą, o jaką wzrosła suma wypłaconych nagród). W złożonym sprzeciwie pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w większości automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być używane jedynie do czasu wygaśnięcia licencji. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Pełnomocnik dodał, że z uwagi na trudną sytuację finansową, w szczególności zaś zajęcie rachunku bankowego, przyznanie prawa pomocy Spółce jest uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 października 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim, co należy podkreślić, Spółka dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, bo wynoszącej 5.191.559,97 zł, co wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym. Pełnomocnik podaje wprawdzie w sprzeciwie, iż majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w "przeważającej części" automaty do gier o niskich wygranych, niemniej jednak, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wysokość środków trwałych oraz fakt, iż z pewnością nie stanowią ich wyłącznie tylko automaty do gier, majątek ten może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, tak w niniejszej sprawie jak i w pozostałych sprawach z udziałem skarżącej, zawisłych przed tut. Sądem. Jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, opubl. w bazie LEX pod nr 794951). W dalszej kolejności podnieść należy, że Spółka, pomimo deklarowanych i rzeczywistych problemów finansowych funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji finansowej Spółki nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Dokonując analizy złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych, takich jak rachunek zysków i strat za rok 2010 oraz bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2010r., należy dojść do wniosku, że posiadane przez Spółkę aktywa finansowe wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uwzględniając konieczność poniesienia kosztów także w pozostałych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Podkreślić przy tym trzeba, że strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywana przez skarżącą, jest wynikiem jedynie bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a zatem nie decyduje o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783832). Dodatkowo wytknąć należy skarżącej, iż nie złożyła w niniejszej sprawie kompletnego materiału źródłowego, o który była wzywana. Do wskazanych braków w tym materiale, pomimo uwag zawartych w postanowieniu referendarza sądowego, skarżąca nie odniosła się również w złożonym sprzeciwie. Reasumując, zebrany w toku niniejszego postępowania materiał źródłowy nie pozwala na stwierdzenie, że przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w odniesieniu do skarżącej zachodzi. Jest tak tym bardziej dlatego, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8; por. również postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783621). Końcowo należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt I FZ 463/04). Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. .