I SA/Gl 631/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosków o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 16 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] oznaczoną w sentencji postanowienia. W dniu 19 maja 2011 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego nadesłał do Sądu pismo z dnia 21 października 2010 r., już wcześniej złożone do akt niniejszej sprawy, w którym poinformował, że wpis sądowy od skargi został uiszczony na rachunek bankowy Sądu. Jednocześnie załączył do niego kserokopię potwierdzenia uiszczenia kwoty 100 zł z dnia 19 maja 2011 r. W tytule tego przelewu wskazał, że jest to opłata sądowa za sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Gl 631/10 w imieniu T.J. Następnie na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 maja 2011 r. zwrócono pełnomocnikowi skarżącego opłatę sądową za sporządzenie uzasadnienia wyroku jednocześnie informując, że kwota ta podlega zwrotowi z powodu jej nienależnego uiszczenia, z uwagi na fakt, iż nie złożono wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2011 r. zapadłego w niniejszej sprawie. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego oraz skarżącemu w dniu 3 czerwca 2011 r., co znajduje potwierdzenie na zwrotnych pokwitowaniach odbioru zamieszczonych w aktach tej sprawy. W dniu 10 czerwca 2011 r. (data nadania) zarówno pełnomocnik skarżącego jak i sam skarżący złożyli wnioski o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2011 r. i jednocześnie wnieśli o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik strony dodatkowo przedstawił dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik w treści uzasadnienia swego wniosku wskazał, że w dniu 16 maja 2011 r. został ogłoszony wyrok w niniejszej sprawie, jak również w rozpatrywanej równocześnie, a prowadzonej przez niego sprawie ze skargi rodziców skarżącego Z. i J.J. (sygn. akt I SA/Gl 632/10). Dalej wskazał, że w dniu 17 maja przygotowywał w obu sprawach wnioski o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroków, w dniu 18 maja uiścił przelewem bankowym opłaty sądowe od obu wniosków i następnego dnia, tj. 19 maja (jak podkreślił – w terminie otwartym do ich złożenia) do wniosków tych dołączył dowody wniesienia tych opłat. Następnie podał, że od wielu lat cierpi na migrenę oraz alergię pyłkową objawiającą się w miesiącach maj – czerwiec nieżytem górnych dróg oddechowych (napady gwałtownego kichania i podrażnienia spojówek), co powoduje konieczność zażywania codziennie rano leków antyalergicznych o nazwie Zyrtec i Loratadyna. Dodał, że ponadto w dniu 19 maja doznał ataku migreny, na którą cierpi od wielu lat, objawiającym się w początkowej fazie zaburzeniami widzenia, a następnie uporczywym bólem głowy. Wskazał, że z powodu narastającego bólu zażył środek przeciwbólowy. Podkreślił, że na dolegliwości te cierpi od lat, ale ich objawy nie były podstawą ustalenia niezdolności do pracy. Wskazał ponadto, że wnioski o sporządzenie i doręczenie uzasadnień wyroków w sprawie niniejszej i w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 632/10 były czytane co najmniej dwukrotnie i poprawiane. Podkreślił, że pismo z dnia 21 października 2010 r. nadesłane omyłkowo zamiast wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku miało formę i układ bardzo zbliżone do pisma zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia, jednakże wskutek opisanych dolegliwości i reakcji na leki różnice te nie zostały przez niego dostrzeżone, pomimo że pisma te wielokrotnie w trakcie wykonywania poprawek i ponownej ich edycji czytał. Zatem w opinii pełnomocnika skarżącego uchybienie terminu nie zostało tak przez stronę jak i przez niego zawinione albowiem zostało spowodowane dolegliwościami i reakcją na leki, których skutków nie sposób było przewidzieć. Podniósł ponadto, że czynności tych nie dokonywał ostatniego dnia terminu i uiścił odpowiednią opłatę od czynności tej w terminie, a w sprawie bliźniaczej wniosek ten został skutecznie złożony. Nie wchodzi zatem w jego ocenie w rozpatrywanej sprawie w grę jakiekolwiek zaniedbanie z jego strony. Następnie podał, że o uchybieniu terminu powziął informację w dniu 6 czerwca 2011 r., kiedy to zapoznał się z treścią zarządzenia Sądu z dnia 26 maja 2011 r., doręczonego w dniu 3 czerwca 2011 r., jednocześnie dopełniając czynności, co do której Sąd przyjął, że nie została dokonana. Końcowo wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo – polecenie przelewu kwoty 100 zł, z którego treści wynika jednoznacznie postulat sporządzenia uzasadnienia wyroku i wola uzyskania tego uzasadnienia. Wniósł zatem alternatywnie o przyjęcie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został nadany w dniu 19 maja 2011 r. Skarżący natomiast w swoim wniosku wskazał, że nie był obecny na ogłoszeniu wyroku albowiem nie został formalnie zawiadomiony o zmianie terminu publikacji, który to termin pierwotnie został ustalony na dzień 9 maja 2011 r., a po 9 maja z powodu stanu zdrowia nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Zatem w konsekwencji w postępowaniu po tym dniu reprezentował go ustanowiony przez niego pełnomocnik. Podkreślił, że ustalił, iż z powodu dolegliwości zdrowotnych pełnomocnika doszło do omyłki, w wyniku której do Sądu zamiast wniosku o sporządzenie uzasadnienia przesłane zostało inne pismo, nie związane ze stanem sprawy. Wobec tego, w jego opinii wniosek nie został złożony bez winy zarówno jego, jaki i pełnomocnika. Podniósł, że o zdarzeniu tym dowiedział się w dniu 6 czerwca 2011 r., po otrzymaniu korespondencji z Sądu dotyczącej zwrotu opłaty i po uzyskaniu wyjaśnień od pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto strona winna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie warunki formalne wniosku zostały spełnione. Skarżący i jego pełnomocnik zachowali ustawowy 7 - dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (licząc od dnia 3 czerwca 2011 r., tj. od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o zwrocie opłaty sądowej) oraz uiścili opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Oceny wymaga zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się natomiast z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż pełnomocnik skarżącego i skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 465/10, LEX nr 643409). W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 69/09, LEX nr 565711). W niniejszej sprawie przyczyną uchybienia przez pełnomocnika terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była pomyłka polegająca na przesłaniu innego pisma. Tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. Uchybienia, jakiego dopuścił się pełnomocnik skarżącego w niniejszej sprawie nie można bowiem uznać za tego rodzaju przeszkodę, której nie można by było usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pełnomocnik nie wykazał, aby na przeszkodzie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanęły niespodziewane i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo starań nie udało się usunąć. Z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wynika, że pełnomocnik na wskazane przez siebie dolegliwości cierpi od wielu lat, a przyjmuje się, że "dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu" (postanowienie NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 298/10, LEX nr 658643). Ponadto okoliczności tej pełnomocnik skarżącego nie udokumentował stosownym zaświadczeniem lekarskim. Jednocześnie wskazać należy, że pełnomocnik w równolegle prowadzonej przez siebie sprawie (sygn. akt I SA/Gl 632/10) w tym samym dniu, w takim samym stanie psychofizycznym złożył prawidłowo opracowany wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co dodatkowo przemawia za uznaniem, że przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie jest wyłącznie wynikiem niedołożenia przez pełnomocnika skarżącego należytej staranności w prowadzeniu sprawy i świadczy o zaniedbaniu w tej konkretnej sprawie. Zaakcentować też trzeba, że dolegliwości na które powołuje się pełnomocnik skarżącego nie przeszkodziły mu w uiszczeniu opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzanie i doręczenie uzasadnienia wyroku, zaś samo dokonanie tej czynności nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który powinien być wyrażony w sposób jednoznaczny, artykułujący żądanie strony. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i uznając, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.