I SA/Gl 637/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach uchylił w całości decyzję organu I instancji określającą K. D. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie [...] zł i orzekając co do istoty sprawy określił wysokość zobowiązania w tym podatku w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że wdrożenie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł spowoduje po stronie skarżącego poważne skutki finansowe, łączące się z jego niewypłacalnością, a samo w sobie spowoduje zadłużenie w stosunku do Skarbu Państwa oraz nieodwracalne i negatywne skutki dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "ppsa"), wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast na podstawie art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09). Ponadto zaznaczyć przyjdzie, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik skarżącego ograniczył się bowiem do sprecyzowania żądania, podając jego bardzo lakoniczne uzasadnienie. Poprzestał mianowicie na wskazaniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje poważne skutki finansowe dla skarżącego, łączące się z jego niewypłacalnością, zadłużenie w stosunku do Skarbu Państwa oraz nieodwracalne i negatywne skutki dla skarżącego. Nie przedstawił natomiast odpowiednich dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania decyzji. Trzeba zatem stwierdzić, że ogólnikowy wniosek, pozbawiony uzasadnienia i stosownych dowodów, nie może stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14). Ponadto Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek wziął pod uwagę, że w niniejszym postępowaniu przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę [...] zł. Podkreślić jednak należy, że trudna sytuacja finansowa strony uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się bowiem zasadę, zgodnie z którą przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 ppsa, nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 ppsa). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 605/10, LEX nr 742664 oraz z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Nadto egzekwowanie obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiane z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Zaznaczyć bowiem należy, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II GZ 481/15). W konsekwencji stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.