I SA/Gl 698/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wraz ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, oznaczoną w sentencji postanowienia, w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej W. T. (dalej jako "skarżący") złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nie nastąpiło z jego winy, albowiem po doręczeniu mu wskazanej na wstępie decyzji otrzymał od organu pismo informujące go o rozpoznaniu jego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz zawiadamiające go o wszczęciu i zakończeniu postępowania w tym zakresie. Następnie kolejnym pismem został poinformowany, że ww. pisma zostały przesłane omyłkowo w skutek dwukrotnego otrzymania wyroku tut. Sądu, albowiem postępowanie w jego sprawie w oparciu o ten wyrok zostało zakończone ww. decyzją, która została prawidłowo doręczona skarżącemu. W piśmie tym skarżący został pouczony ponadto o możliwości wniesienia w terminie 30 dni od daty doręczenia tego pisma skargi na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Zgodnie z art. 87 § 3 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Oceniając złożony wniosek, w tym termin do jego wniesienia, należy mieć na względzie również konstytucyjne zasady, w tym zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego do niego prawa (art. 2 Konstytucji) oraz zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), a także orzecznictwo sądów administracyjnych, iż błędne pouczenie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie może rodzić dla niej ujemnych skutków procesowych (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2017 r., II OZ 764/17, z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 1871/14 i innych). Przyjęcie w niniejszej sprawie jedynie treści wskazanych na wstępie przepisów P.p.s.a. stanowiłoby, w ocenie Sądu, nadmierny formalizm, godzący w powołane zasady konstytucyjne. Z tego względu Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie, należy przyjąć inną wykładnię prawa niż wynikającą z treści art. 87 § 1 P.p.s.a., też mającą pewne racje. W niniejszej sprawie skarżącemu w dniu 6 marca 2017 r. doręczono bowiem dwa dokumenty: pierwszym z nich była wskazana w sentencji niniejszego postanowienia decyzja z dnia [...], w której zawarto pouczenie o możliwości i trybie zaskarżenia decyzji do wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz pismo z dnia 6 marca 2017 r. zawiadamiające skarżącego o podjęciu czynności związanych ze złożonym przez niego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie pismem z dnia 8 marca 2017 r. skarżący został poinformowany, że organ zakończył rozpoznawanie jego wniosku i tym samym skarżący z uwagi na treść art. 10 § 1 k.p.a. ma prawo zapoznać się z materiałem zgromadzonym w sprawie oraz wypowiedzieć się co do zebranych dowodów. Zestawienie dat ww. dokumentów mogło zatem wprowadzić w błąd skarżącego co do ostateczności decyzji z dnia [...], a tym samym wpłynąć na jego ocenę konieczności złożenia skargi na tę decyzję w ustawowym terminie. Pisma informujące o wszczęciu postępowania "odwoławczego" i jego zakończeniu skierowano bowiem do skarżącego w okresie otwartym do wniesienia skargi, zaś z ich treści wynikało, że organ ponownie rozpoznaje jego wniosek. Co więcej pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r., a zatem po upływie terminu do wniesienia skargi, organ poinformował skarżącego, że pisma tego organu z dnia 21 lutego 2017 r. (takie pismo nie istnieje, albowiem pismo o wszczęciu postępowania datowane jest na dzień 6 marca 2017 r.) oraz z dnia 8 marca 2017 r. zostały omyłkowo do skarżącego wysłane. Pomijając kwestię powołania się przez organ na "dwukrotny wpływ" wyroku tut. Sądu w sprawie I SA/Gl 499/16, co wskazuje na nierozróżnienie przez organ skutków doręczenia odpisu wyroku uchylającego decyzję wraz z uzasadnieniem z doręczeniem odpisu tego wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i zwrotem akt, wskazać przyjdzie, że organ błędnie pouczył skarżącego o przysługujących mu środkach prawnych. Otóż w piśmie tym organ wskazał na "możliwość wniesienia w terminie 30 dni od dnia odebrania niniejszego pisma skargi na ww. decyzję Oddziału z dnia [...] znak [...], wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu". Tymczasem z uwagi na upływ terminu do wniesienia skargi pouczenie winno się odnosić do treści wskazanych na wstępie przepisów 86 i 87 P.p.s.a. Skarżący mając błędne pouczenie dostosował się zatem do niego i wniósł za pośrednictwem organu skargę do tut. Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 20 maja 2017 r., a zatem z zachowaniem trzydziestodniowego terminu od daty otrzymania powyższego pisma (doręczonego w dniu 21 kwietnia 2017 r.). Powyższe fakty wskazują zatem, że choć skarżący w sposób formalny nie dopełnił obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w terminie wynikającym z art. 87 § 1 P.p.s.a., to z uwagi na błędne pouczenie przez organ oraz wobec treści art. 2 i art. 45 § 1 Konstytucji, jego wniosek podlegał rozpoznaniu. Rygorystyczne podejście w niniejszej sprawie do treści art. 87 § 1 P.p.s.a. doprowadziło by bowiem do nieakceptowalnej sytuacji odebrania skarżącemu prawa do sądu z uwagi na działanie organu. Jednocześnie te same okoliczności wskazują, że skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, co uzasadnia przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.