I SA/Gl 724/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, A Sp. z o.o. w R., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, składając urzędowy formularz PPPr. W uzasadnieniu wniosku podkreślono przede wszystkim, że Spółka w ubiegłym roku podatkowym poniosła stratę w wysokości 2.170.353,36 zł. Podając przyczyny takiego stanu (radykalne zwiększenie opodatkowania działalności w zakresie gier na automatach, wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach), Spółka wskazała, że zapłaciła podatek wyższy o 277,8 % aniżeli gdyby uiszczała go na zasadach, obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Według wniosku kapitał zakładowy Spółki wynosi 2.336.820 zł, a wartość jej środków trwałych 7.281.028,06 zł. Spółka wskazała w formularzu PPPr na trzy rachunki bankowe, nie wykazując na żadnym z nich środków pieniężnych. Spółka załączyła do wniosku i nadesłała na wezwanie referendarza sądowego kserokopie dokumentów źródłowych, w tym w szczególności: zeznania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za ubiegły rok (wykazano w nim przychody w kwocie 19.776.123,42 zł, koszty ich uzyskania w kwocie 21.337.287,89 zł oraz stratę w kwocie 1.561.164,47 zł); deklaracji dla podatku od towarów i usług za pierwsze sześć miesięcy bieżącego roku (najwyższą podstawę opodatkowania, bo wynoszącą 1.521.219 zł, wykazano w marcu, najniższą zaś 1.336.481 zł - w kwietniu); raportów kasowych za miesiące od kwietnia do czerwca 2012 r. (w czerwcu 2012 r. odnotowano przychód w kwocie 198.878,78 zł i rozchód w kwocie 199.513,13 zł, m.in. sumę 9.492,23 zł przeznaczoną w dniu 4 czerwca 2012 r. na potrzeby postępowania przed innym sądem administracyjnym; końcowy stan kasy wyniósł 139.926,64 zł); sprawozdania finansowego za 2011 r. (odnotowano w nim zmniejszenie stanu aktywów trwałych z 13.310.022,80 zł na początku roku do 10.088.632,75 zł na końcu, i równocześnie zmniejszenie wartości zobowiązań: z 4.524.533,94 zł do 3.133,211,62 zł oraz straty: z kwoty wskazanej we wniosku, tj. 2.170.353,36 do 1.821.403,29 zł); w złożonej przez Spółkę kopii informacji dodatkowej stwierdzono przy tym, że nie są znane żadne zdarzenia, zagrażające kontynuowaniu działalności Spółki. Skarżąca przedłożyła nadto kopie wyciągów z czterech rachunków bankowych, z czego dwa są zablokowane (dokonywane na nie wpłaty przeznaczane są głównie na spłatę zadłużenia), zaś dwa kolejne rachunki wykorzystywane są w bieżącej działalności (z tego na jednym z nich – który nie został wskazany we wniosku PPPr - w czerwcu 2012 r. suma wpłat wyniosła 9.960 zł, a suma wypłat 9.775,96 zł; na drugim z kolei saldo operacji w czerwcu 2012 r. wynosiło 21.223,10 zł). Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał przede wszystkim na stan rachunków bankowych Spółki, który został bezpodstawnie zaniżony we wniosku, jak również na raporty kasowe, obrazujące obrót bezgotówkowy. Zaznaczył, iż środki finansowe, jakimi dysponuje Spółka, wielokrotnie przekraczają wysokość należnego – nie tylko w niniejszej sprawie – wpisu. Stabilność finansową Spółki wykazują też – zdaniem referendarza – deklaracje dla podatku od towarów i usług, obrazujące wysokie podstawy opodatkowania. W złożonym terminowo sprzeciwie pełnomocnik Spółki wniósł o "uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych". W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być używane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Pełnomocnik dodał, że uzyskiwane wpływy z trudem wystarczają na regulowanie bieżących należności, zaś relatywnie wysoka kwota, zgromadzona na rachunku bankowym, nie pozwala na terminowe regulowanie bardzo wysokich kosztów prowadzonej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 sierpnia 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zaakcentowania w pierwszej kolejności wymaga, że Spółka dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, bo wynoszącej 7.281.028,06 zł, co wynika ze złożonego przez nią w formularzu PPPr oświadczenia o stanie majątkowym. Pełnomocnik podaje wprawdzie w sprzeciwie, iż majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w "przeważającej części" automaty do gier o niskich wygranych, niemniej jednak, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wysokość aktywów trwałych (wynoszących na koniec 2011 r. 10.088.632,75 zł) oraz fakt, iż majątku Spółki z pewnością nie stanowią wyłącznie tylko automaty do gier, majątek ten może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, tak w niniejszej sprawie jak również i w pozostałych sprawach z udziałem skarżącej, zawisłych przed tut. Sądem. Zaznaczyć należy, że jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, opubl. w bazie LEX pod nr 794951). W dalszej kolejności podnieść trzeba, że Spółka, pomimo deklarowanych problemów finansowych funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji majątkowej Spółki nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Co więcej, z przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny wpis sądowy w niniejszej i innych sprawach stanowi wartość bardzo niewielką, o czym świadczą chociażby deklaracje dla podatku od towarów i usług, w których wykazywane są relatywnie wysokie – w stosunku do kosztów sądowych - podstawy opodatkowania. Podobna konkluzja dotyczy środków, zebranych na rachunkach bankowych Spółki oraz, przede wszystkim, pozostających do dyspozycji w kasie Spółki. Posiadane przez Spółkę aktywa finansowe wystarczają w ocenie Sądu na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uwzględniając konieczność poniesienia kosztów także w pozostałych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Podkreślić przy tym dodatkowo trzeba, że wykazana w sprawozdaniu finansowym strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywana przez Spółkę, jest wynikiem jedynie bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a zatem nie decyduje o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783832). Reasumując, zebrany w toku niniejszego postępowania materiał nie pozwala zdaniem Sądu na stwierdzenie, że przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w odniesieniu do skarżącej zachodzi. Jest tak tym bardziej dlatego, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8; por. również postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783621). Końcowo należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt I FZ 463/04). Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.