I SA/Gl 749/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-09-03

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej może zostać uwzględniony, jeśli decyzja stwierdzająca nieważność nie posiada przymiotu wykonalności?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej nie posiada przymiotu wykonalności, ponieważ nie kreuje ona obowiązku podatkowego ani nie obliguje adresata do określonego zachowania, co uniemożliwia orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania. Ponadto, wniosek o wstrzymanie wykonania nie został należycie uzasadniony, gdyż strona nie wykazała konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stan faktyczny
Strona skarżąca K. G. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza P. o umorzeniu zaległości podatkowej. Skarżący argumentował, że wykonanie decyzji doprowadzi do konieczności zapłaty zaległości, co spowoduje trudne do odwrócenia skutki i znaczne szkody. Organ odwoławczy nie zajął stanowiska w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za IV kwartał 2009 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r., nr [...] , skierowanej do K. G. i J. G., w sprawie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za IV kwartał 2009 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję K. G., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania przez organ zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został skierowany na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") do organu odwoławczego. W razie nieuwzględnienia tego żądania pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ppsa. Uzasadniając to żądanie wskazano, że zaskarżonym rozstrzygnięciem stwierdzono nieważność decyzji, na podstawie której została skarżącemu przyznana ulga płatnicza w postaci umorzenia jego zaległości podatkowej. Stwierdzono zatem, że zaskarżona decyzja kreuje obowiązek zapłaty kwoty stanowiącej tę zaległość podatkową i wskutek jej wydania organ podatkowy uprawniony będzie do wystawienia tytułu wykonawczego, prowadzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego i dokonania nieodwracalnych czynności egzekucyjnych skierowanych do majątku skarżącego. Jednocześnie podkreślono, że w przypadku zapłaty bądź wyegzekwowania od skarżącego zaległości podatkowej zostanie on pozbawiony możliwości uzyskania ulgi płatniczej w dotychczasowym zakresie. Mając zatem na uwadze wysokość zaległości podatkowej oraz okoliczność, iż wskutek uiszczenia tej należności wygaśnie zobowiązanie podatkowe skarżącego, a zatem odpadnie podstawa do jego umorzenia autor skargi podniósł, iż wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje skutki niemożliwe do odwrócenia. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2014 r. organ poinformował, że nie orzekał w kwestii zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku, w pierwszej kolejności należy krytycznie odnieść się do faktu, że organ odwoławczy nie zajął stanowiska w przedmiocie żądania strony. W skardze bowiem obok art. 61 § 3 ppsa wskazano również na art. 61 § 2 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym w razie wniesienia skargi na decyzję organ, który ją wydał, powinien rozpoznać wniosek strony skarżącej o wstrzymanie jej wykonania. Niemniej jednak przekazanie skargi sprawiło, iż to Sąd stosownie do art. 61 § 3 ppsa stał się wyłącznie właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W myśl wspomnianego art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi może mieć miejsce, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). W świetle powyższego co do zasady cechy tej nie mają więc akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymano w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji w sprawie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Z zaskarżonej decyzji, którą stwierdzono, że ulgę płatniczą przyznano stronie z rażącym naruszeniem prawa, nie wynika zatem wprost obowiązek uiszczenia umorzonej uprzednio zaległości podatkowej. Nie kreuje ona zatem obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonana w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od skarżącego (ustalonej inną decyzją administracyjną) zaległości podatkowej objętej nieważną decyzją o jej umorzeniu. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja należy do tej kategorii aktów administracyjnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania. Niezależnie od tej konstatacji wskazać należy, że rozpoznawany wniosek nie został należycie uzasadniony. Art. 61 § 3 ppsa nakłada na wnioskodawcę określone obowiązki. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). Jak z kolei wskazał NSA w postanowieniu z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, publ. LEX nr 965117, nie budzi wątpliwości, że dla wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego. Analizowany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. Pełnomocnik skarżącego poprzestał bowiem na ogólnych stwierdzeniach, nie wykazując okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, tj. nie przedstawił faktów, obrazujących aktualną sytuację finansową wnioskodawcy ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonana przez Sąd analiza akt sprawy również nie potwierdza zasadności rozpoznawanego żądania. Zważyć należy, że w niniejszej sprawie decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej zapadła ze względu na zapis zawarty w umowie nabycia gruntu, w związku z czym nie zawiera żadnej analizy sytuacji materialnej i osobistej podatnika. Wskazywana zaś we wniosku kwestia potencjalnego pozbawienia strony możliwości skutecznego ubiegania się o umorzenie wyegzekwowanej już zaległości nie może być uznana za trudno odwracalny skutek, o którym mowa w art. 61 § 3 ppsa. Przesłankę wstrzymania wykonania decyzji stanowi bowiem "taka szkoda, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia" (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 394/14, LEX nr 1450601). Wniosek obarczony wykazanymi powyżej brakami, co do których nie znajduje zastosowania art. 49 § 1 ppsa (por. postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FZ 64/14, publ. LEX nr 1461278), nie mógłby zatem zostać uwzględniony, nawet gdyby uznać, że ze względu na skutki wynikające z wydania niepodlegającej wykonaniu zaskarżonej decyzji dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej nieważność umorzenia zaległości podatkowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło