I SA/Gl 751/23
WyrokWSA w Gliwicach2023-08-30
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Dorota Kozłowska, Anna Rotter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, oparty na twierdzeniu o wyrejestrowaniu odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, może być uwzględniony, jeśli zobowiązany złożył pismo z oświadczeniem woli o wyrejestrowaniu, które nie zostało przez wierzyciela prawidłowo potraktowane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym był częściowo zasadny. Wierzyciel, ignorując pismo zobowiązanej z oświadczeniem woli o wyrejestrowaniu odbiorników i nie wzywając jej do uzupełnienia braków formalnych, naruszył zasady praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli. W związku z tym, Sąd uznał, że odbiorniki zostały wyrejestrowane z datą dojścia pisma do wierzyciela, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia.Stan faktyczny
Strona skarżąca, B.L., wniosła skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych. Skarżąca podnosiła, że nigdy nie zarejestrowała numeru abonenckiego, pod którym naliczono jej opłaty, a jej poprzedni numer został wyrejestrowany. Wierzyciel argumentował, że skarżąca zarejestrowała odbiorniki w 1990 r. i posiadała status abonenta do listopada 2022 r., a zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało wysłane na prawidłowy adres. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając częściowo zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej z dnia 27 stycznia 2023 r. Zasądził od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi B. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 13 marca 2023 r. nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.PK.ZZ 06868180 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej z dnia 27 stycznia 2023 r. nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.WG.P 06868180, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z 13 marca 2023 r. nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.PK.Z2 06868180, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej: K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a., art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689), dalej: ustawa abonamentowa, po rozpoznaniu zażalenia B.L. (dalej: zobowiązana, skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie z 27 stycznia 2023 r. nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.WG.P 06868180, wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor COF, w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązaną, przekazał do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy nr 136118E1-67/GD/2022 z 26 października 2022 r. obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2017 r. do lipca 2022 r. w wysokości 1.555,10 zł, odsetek za zwłokę w wysokości 181,62 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 16,00 zł.
Zobowiązana pismem z 10 listopada 2022 r. zgłosiła zarzuty - podniosła zarzut nieistnienia obowiązku. Zobowiązana wskazała, że nigdy nie rejestrowała numeru abonenckiego [...]. Natomiast miała zarejestrowany odbiornik pod numerem [...]. W piśmie z 9 grudnia 2020 r. zgłosiła wyrejestrowanie klienta pod numerem [...]. Pismo zostało przez nią podpisane, więc uważa wypowiedzenie za skuteczne.
Organ egzekucyjny pismem z 21 listopada 2022 r. doręczył wierzycielowi na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zobowiązanej z 10 listopada 2022 r.
Wierzyciel postanowieniem z 27 stycznia 2023 r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. W załączeniu do postanowienia wierzyciel przekazał zobowiązanej jako dowody w sprawie:
- kserokopię "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z 7 maja 1990 r.,
- kserokopię odcinka "U" książeczki radiofonicznej nr [...] z 9 sierpnia 1995 r.,
- duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 11 lipca 2008 r.
Zobowiązana złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela z 27 stycznia 2023 r. Zobowiązana podtrzymała zarzut nieistnienia obowiązku za abonament o numerze [...], gdyż Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu z jej podpisem, oraz nigdy nie otrzymała informacji o zmianie na jej koncie zarejestrowanym w dniu 7 maja 1990 r. (któremu została nadana książeczka radiofoniczna o numerze [...]). Wskazała, że do czasu zameldowania pod adresem: ul. [...], [...] G. opłacała abonament pomimo tego, że już tam nie mieszkała, a dopiero z chwilą wymeldowania zaprzestała wnoszenia opłat. Jeszcze raz podniosła, że w piśmie z 9 grudnia 2020 r. zgłosiła wyrejestrowanie klienta pod numerem [...] i naliczanie do tego dnia opłat. Zobowiązana podniosła, że 29 listopada 2022 r. w porozumieniu z prawnikiem dokonała wyrejestrowania odbiornika o numerze [...] nie na swoim dokumencie (bo na numerze [...]).
Rozpoznając ponownie sprawę wierzyciel na wstępie wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Natomiast obowiązki dotyczące opłat abonamentowych wynikają również z poprzednio obowiązujących aktów prawnych, a to: ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1722), ustawy z 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz.U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r.
Dyrektor COF wskazał, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia.
Zdaniem wierzyciela po stronie zobowiązanej istnieje obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Z zebranych w sprawie dowodów wynika, iż wypełniając ustawowy obowiązek zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego pod adresem; ul. [...], [...] G. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Z powodu wyczerpania dowodów wpłat w dniu 9 sierpnia 1995 r. na podstawie odcinka "U" nr [...] wydana została jej książeczka o numerze [...]. W wyniku dokonanej rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego zobowiązana została zarejestrowana w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. i posiadała status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych (do dnia poprzedzającego wyrejestrowanie, tj. do 28 listopada 2022 r.), jak również uzyskała książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Zobowiązana opłaty abonamentowe regulowała do grudnia 2011 r. (ostatnia wpłata została wniesiona 25 stycznia 2011 r. w placówce pocztowej za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r.).
Ponadto Dyrektor COF wskazał, że na podstawie uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zobowiązanej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...] a zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie, będące dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego zostało przestane do zobowiązanej pismem z 11 lipca 2008 r. na adres: ul. [...], [...] G. tj. na adres, podany przy rejestracji odbiorników i aktualny w dacie jego wysłania (zobowiązana była zameldowana pod wskazanym adresem do sierpnia 2011 r.). Jeżeli adres ten nie był już wówczas aktualnym adresem zamieszkania zobowiązanej, powinna ona dokonać aktualizacji danych adresowych i wnosić opłaty bądź zgłosić wyrejestrowanie odbiorników.
Wierzyciel podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego był zobowiązany zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w sytuacji, jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie używał odbiorników należało niezwłocznie dopełnić wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników.
Odnosząc się do twierdzenia zobowiązanej, że do czasu zameldowania pod adresem: ul. [...], [...] G. opłacała abonament, pomimo że już tam nie mieszkała i z chwilą wymeldowania zaprzestała wnoszenia opłat, ponieważ wiązała je z miejscem zamieszkania wierzyciel wskazał, że zgodnie treścią obowiązującego od 13 grudnia 2007 r. § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych powiadamiał placówkę pocztową o zmianie nazwiska, miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, niezwłocznie po powstaniu zmiany lub zaistnieniu zdarzenia składając "Formularz zgłoszenia zmiany danych".
Wierzyciel podniósł, że nie posiada dokumentu potwierdzającego, iż zobowiązana dopełniła formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego przed dniem 29 listopada 2022 r., a ona nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego powyższy fakt. Wyłącznie okazanie dokumentu świadczącego o wyrejestrowaniu odbiorników w 2011 r. w momencie wymeldowania spod adresu: ul. [...], [...] G. mogłoby mieć wpływ na stanowisko wierzyciela.
Dyrektor COF stwierdził, że argumentacja zobowiązanej o naliczeniu opłaty od śmierci jej mamy do grudnia 2020 r., tj. do czasu gdy pisemnie wypowiedziała wniosek klienta [...] nie znajduje pokrycia w dopełnieniu formalności w placówce pocztowej choć wierzyciel wielokrotnie taką informację przekazywał, iż jedynie dopełnienie formalności w placówce pocztowej lub za pośrednictwem strony internetowej może doprowadzić do skutecznego wyrejestrowania odbiorników. Formalności wyrejestrowania zobowiązana dokonała w dniu 29 listopada 2022 r. za pośrednictwem formularza znajdującego się na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. W formularzu zamieściła adnotację, że zarejestrowany numer klienta to [...], oraz że z powodu braku możliwości wyrejestrowana odbiorników pod numerem [...]dokonała wyrejestrowania pod przypisanym numerem [...].
Reasumując wierzyciel stwierdził, że wyjaśnił kwestię nadania zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...] spełniając nałożony na niego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek, który zastąpił imienną książeczkę radiofoniczną numer [...]. Potwierdził, iż konto o numerze identyfikacyjnym abonenta [...] zostało wyrejestrowane z dniem 29 listopada 2022 r.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF z 13 marca 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów, ani ich podstawy prawnej. Skarżąca potwierdziła, że w dniu 7 maja 1990 r. zarejestrowała odbiornik i otrzymała numer klienta [...]. Jednakże nie miała wiedzy, że z dniem zmiany wymeldowania z miejsca zamieszkania nie ustaje prawo opłaty bez wymeldowania odbiornika. We wrześniu 2019 r. otrzymała wezwanie do zapłaty nieznanego jej abonamentu o numerze [...].
Skarżąca podkreśliła, że nie dostała powiadomienia, że jest klientem o innym numerze. Przez ostatnie lata opłaty dokonywała przez bank. Z przesyłanej jej przez wierzyciela korespondencji wynika, że w 2008 r. zmieniło się konto, dlatego nie rozumie, że wówczas nikt jej nie szukał i opłaty były księgowane nie na konto wskazane na przelewie. Nie mogła zamknąć w trakcie trwania korespondencji od 2019 r. konta na poczcie, bo taki klient nie istniał, a ona nigdy nie operowała tym nieswoim numerem. Poczta Polska S.A. ignorowała jej wnioski o zamknięcie konta.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie argumenty skargi zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
Sąd przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia wierzyciela z 27 stycznia 2023 r. stwierdził, że naruszają one prawo, co powoduje konieczność ich eliminacji z obrotu prawnego.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324).
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia.
W aktach sprawy znajduje się dokument - wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, z którego wynika, że zobowiązana zarejestrowała telewizor-radio w dniu 7 maja 1990 r. (załącznik nr 1 akt administracyjnych). Po zgłoszeniu rejestracji skarżącej została wydana książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca również dowód zarejestrowania odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Następnie skarżącej z powodu wyczerpania dowodów wpłat w dniu 9 sierpnia 1995 r. na podstawie odcinka "U" nr [...] wydana została książeczka o numerze [...]. Z kolei skarżącej w dniu 11 lipca 2008 r. - jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników RTV - nadany został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych (załącznik nr 2 akt administracyjnych). W momencie wejścia w życie Rozporządzenia skarżąca obciążona był obowiązkiem abonamentowym, gdyż rejestracja nie utraciła swojej ważności. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 11 lipca 2008 r. wysłano skarżącej na adres podany we wniosku o rejestrację odbiorników.
Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Trzeba także podkreślić, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, kiedy abonent nie powiadomił Poczty Polskiej o zmianie swojego adresu nie upoważnia go do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych. Jak już wcześniej wyjaśniono obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy abonamentowej. Natomiast wskazany w Rozporządzeniu tryb wykonania przez Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników nie jest tożsamy z trybem przyjętym w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. Nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną. Przepisy Rozporządzenia, normujące, w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie odwoływały się również do przepisów K.p.a., co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia".
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15 z treści przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, "nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca
2016 r., sygn. akt II GSK 913/15).
Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. Takim zdarzeniem jest wyrejestrowanie odbiorników RTV.
W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 9 grudnia 2020 r., skierowane do Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej - Wydziału Abonamentu, w którym prosi ona o wyrejestrowanie bezprawnie przypisanego jej numeru oraz zaprzestanie naliczania opłat. (załącznik nr 13 akt administracyjnych).
Sąd stwierdza, iż w powyższym piśmie skarżąca zawarła oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników, czego wierzyciel w ogóle nie dostrzegł. W takiej sytuacji wierzyciel winien był niezwłocznie wezwać skarżącą na zasadzie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia wymogów formalnych, które wówczas obowiązywały, co do formy wyrejestrowania odbiornika RTV. Jednakże wierzyciel tego nie uczynił, na pismo skarżącej udzielił jedynie ogólnej odpowiedzi, a nastąpiło to dopiero 4 czerwca 2021. Co więcej skarżąca aktualnie wyrejestrowała odbiorniki z dniem 29 listopada 2022 r.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. (zasada praworządności). Z kolei w art. 7 K.p.a. ustawodawca nakłada na organ obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W tej szczególnej sytuacji wierzyciel, w świetle jednoznacznego stanowiska zobowiązanej oraz swojego zaniechania, co do zastosowania art. 64 § 2 K.p.a. powinien uwzględnić wyrejestrowanie odbiorników z datą korzystniejszą dla skarżącej, czyli z datą dojścia do wiadomości wierzyciela pisma skarżącej z 9 grudnia 2020 r., zawierającego oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc z datą 14 grudnia 2020 r. Dlatego też kierując się zasadą praworządności oraz zasadą uwzględniania słusznego interesu obywateli, wywiedzioną z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 18 K.p.a. należy uznać, że skarżąca wyrejestrowała odbiorniki z tą wcześniejszą datą.
Reasumując, w świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu częściowo zasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 P.p.s.a. zasądzając od Dyrektora COF na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł. Wprawdzie skarżąca nie złożyła wniosku o zasądzenie kosztów postepowania, niemniej Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, a strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku o kosztach należnych stronie Sąd orzekł z urzędu, zgodnie z treścią art. 210 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło