I SA/Gl 759/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-12-07

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Przemysław Dumana, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed ostatecznym rozpatrzeniem zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdy uchylona została decyzja stanowiąca podstawę prawną tytułu wykonawczego, nawet jeśli zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostały jeszcze ostatecznie rozpatrzone. W takiej sytuacji pierwszeństwo ma art. 59 § 1 u.p.e.a. nad art. 34 § 4 u.p.e.a., gdyż postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone bez aktualnego tytułu wykonawczego.
Stan faktyczny
A S.A. w K. została obciążona decyzją Wójta Gminy Ś. w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 rok, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze. Organ egzekucyjny wszczął egzekucję, zajmując wierzytelności spółki. Spółka zgłosiła zarzuty dotyczące m.in. nieuwzględnienia przerwy w naliczaniu odsetek. Wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione, ale SKO uchyliło decyzję Wójta będącą podstawą tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co spowodowało skargę spółki do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Wójt Gminy Ś. określił A S.A. w K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok. W dniu [...] roku Wójt Gminy Ś. wystawił przeciwko A S.A. w K. tytuły wykonawcze o numerach : [...] – obejmujący zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do kwietnia 2004 roku; [...] – obejmujący zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od maja do sierpnia 2004 roku oraz [...] – obejmujący zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od września do grudnia 2004 roku. W podstawie prawnej tytułów wykonawczych wskazana została powołana decyzja Wójta Gminy Ś. z dnia [...] roku, nr [...]. Wystawione tytuły wykonawcze przesłane zostały następnie do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w S., celem ich realizacji. Organ egzekucyjny w dniu [...] roku nadał tym dokumentom klauzule o ich skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Zawiadomieniem z dnia [...]roku, nr [...]organ egzekucyjny zajął wierzytelności A S.A. w K. w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością B w G.. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych A S. A. otrzymała w dniu 23 listopada 2009 roku. Z kolei korespondencja skierowana do dłużnika zajętej wierzytelności powróciła do organu egzekucyjnego z adnotacją poczty "adresat pod wskazanym adresem jest nieznany". Pismem z dnia 26 listopada 2009 roku A S.A. w K. złożyła zarzuty na prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w/w tytułami wykonawczymi objęto po części nieistniejący obowiązek, tj. nieuwzględniono przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę, co uzasadnia zarzut oparty na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej : u.p.e.a). Rozpoznając zarzuty zobowiązanej Spółki wierzyciel (Wójt Gminy Ś.) postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] uznał je za nieuzasadnione. Pismem z dnia [...]roku A S.A. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na w/w postanowienie. W dniu [...]roku poborca skarbowy [...] [...][...] Skarbowego w S. pobrał u zobowiązanej Spółki kwotę [...] złotych, którą zaliczono w całości na koszty egzekucyjne (opłata manipulacyjna). Pismem z dnia 30 grudnia 2009 roku A S.A. poinformowała organ egzekucyjny, że decyzją z dnia [...]roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło do ponownego rozpatrzenia decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...]roku, nr [...] stanowiąca podstawę prawną wystawienia wymienionych wyżej tytułów wykonawczych z dnia [...] roku. W wyniku zapytania organu egzekucyjnego z dnia [...] roku, wierzyciel pismem z dnia, nr [...] poinformował, że w skutek uchylenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych o numerach [...],[...]oraz [...] nie jest zasadne dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż zachodzi przesłanka jego umorzenia, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Pismem z dnia 18 stycznia 2010 roku A S.A. zwróciła się do Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z egzekucją prowadzoną na podstawie w/w tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...]roku, nr [...]Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S., działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] roku o numerach [...],[...]oraz [...], wystawionych przez Wójta Gminy Ś.. Postanowienie powyższe doręczone zostało A S.A. w dniu [...] roku, natomiast wierzycielowi – w dniu [...]roku. W piśmie z dnia [...]roku (nadanym w dniu [...]roku) A S.A. złożyła na powyższe postanowienie zażalenie. W jego uzasadnieniu podniosła, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne, gdyż zgodnie z art. 59 § 3 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku ziszczenia się przesłanek przewidzianych w art. 59 § 1 i § 2, o ile nie zachodzą podstawy do jego umorzenia wynikające z art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej. Organ egzekucyjny winien więc przeanalizować czy nie zachodzą przesłanki do umorzenia w trybie art. 34 § 4 u.p.e.a. Podkreśliła, iż w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę faktu, że postępowanie w sprawie zarzutów jest w toku, albowiem do tej pory SKO nie rozpatrzyło zażalenia Spółki na postanowienie wierzyciela z dnia [...] roku w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił zażalenia i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia 13 maja 2010 roku, nr PP III 1/724-0275/10/A/GJ/24559 utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ nadzoru w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następnie wskazał, że postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego lub odmowy jego umorzenia, organ egzekucyjny wydaje na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu, o czym stanowi art. 59 § 4 ustawy egzekucyjnej. W dalszej kolejności organ nadzoru zaakcentował, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera m.inn. podstawę prawną dochodzonego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek ten jest wymagalny, a w przypadku należności pieniężnej, także określenie jej wysokości. Prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego postępowanie egzekucyjne ma na celu wykonanie obowiązku określonego w tym tytule. Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, dopóki będący jego podstawą tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność. Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji stanowiącej podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego powoduje więc, że postępowanie egzekucyjne wszczęte i prowadzone w oparciu o ten tytuł nie może być w dalszym ciągu prowadzone i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. Uchylenie decyzji, w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia określonego zdarzenia (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), powoduje bowiem, że zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć w kwocie określonej decyzją. Oczywistym zatem jest, że dla egzekucyjnego dochodzenia zobowiązania konieczne jest jego istnienie w dokładnie określonej wysokości. Postępowanie egzekucyjne, którego celem jest wyegzekwowanie konkretnego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nie może się toczyć w sytuacji, gdy obowiązek ten przestał istnieć. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą zarzutu przedwczesnego umorzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego, tj. pomimo braku ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, organ nadzoru podniósł, że w świetle powyższych rozważań, zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 59 § 4 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania z urzędu. Podkreślił, że powyższe nie stoi w sprzeczności z przywołanym przez skarżącą Spółkę art. 59 § 3 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym w przypadkach o których mowa w § 1 i § 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. W przepisie tym ustawodawca podkreślił jedynie rozdzielność trybów postępowania egzekucyjnego. W sytuacji, gdy zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty okazują się zasadne, podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi art. 34 § 4, nie zaś art. 59 § 1 lub § 2 ustawy egzekucyjnej. Konkludując organ nadzoru stwierdził, iż zasadnie Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S., działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A S.A. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]roku o numerach [...],[...]oraz [...], wystawionych przez Wójta Gminy Ś.. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A S.A. w K. wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]roku, nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zaganienia prawnego, czy w świetle art. 59 § 3 u.p.e.a., w sytuacji, gdy wobec egzekucji administracyjnej zostały zgłoszone zarzuty, możliwe jest przed ostatecznym rozpatrzeniem tych zarzutów umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o jedną z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 tej ustawy. Podniosła, że na gruncie ustawy egzekucyjnej rozróżnia się dwie alternatywne podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, mianowicie art. 34 § 4 oraz art. 59 § 1 i § 2 tej ustawy. Podkreśliła, iż jej zdaniem wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej jest możliwe jedynie po wykluczeniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania wobec uznania zasadności zarzutów. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie kwestia ta nie została ostatecznie wyjaśniona (zarzuty zostały przez wierzyciela uznane za niezasadne, lecz zażalenie na zapadłe w tej kwestii postanowienie nie zostało rozpatrzone). Nie można więc, zdaniem strony skarżącej – przesądzać, iż zarzuty te ostatecznie nie okażą się uzasadnione, a tym samym i wykluczyć, iż w sprawie nie zajdą przesłanki do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. Do czasu załatwienia zatem powyższego zażalenia nie można dokonać umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o zastosowaną w postanowieniu z dnia [...] roku podstawę prawną. Strona skarżąca powołała się ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o sygn. I SA/Ke 25/08, w którym Sąd ten zaznaczył, że postępowanie wszczęte na skutek zarzutów skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne powinno toczyć się w trybie, przewidzianym w art. 33 i 34 u.p.e.a., niedopuszczalna jest natomiast zmiana trybu, w jakim mają być rozpatrzone zarzuty – tj. umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. W końcowej części uzasadnienia skargi Spółka wskazała, że wbrew twierdzeniom organu nadzoru Naczelnik [...] [...] Urzędu [...] w S. nie był obowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie skarżącej wycofanie z obiegu prawnego decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych oznacza jedynie, że "nie było bowiem zasadne prowadzenie czynności egzekucyjnych zmierzających do wykonania obowiązku, który wygasł. Bezprzedmiotowość ta nie może jednak przesądzać o bezprzedmiotowości całego postępowania egzekucyjnego". Nie było więc podstaw do umorzenia całego postępowania egzekucyjnego. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację, zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem sądowej kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Stan faktyczny sprawy poddanej ocenie Sądu nie jest sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska tak organów egzekucyjnych jak i strony skarżącej. Kwestią sporną jest natomiast wzajemna relacja art. 34 ustawy egzekucyjnej (normującego postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne) oraz art. 59 tej ustawy (dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego). Ściślej zaś – problem pierwszeństwa jednego z tych przepisów, w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów nie zostało jeszcze zakończone a zaistniała podstawa do umorzenia egzekucji z art. 59 u.p.e.a. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, zasadnym będzie w pierwszej kolejności odwołanie się do treści przepisów, których zastosowanie stało się przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Art. 59 § 1 u.p.e.a. stanowi natomiast, że postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Dodatkowo zaznaczyć należy, że – zgodnie z art. 59 § 3 u.p.e.a. – w przypadku, o którym mowa w art. 59 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Przechodząc do zasadniczego wątku rozważań, zaakcentować trzeba, że przytoczone wyżej regulacje prawne normują różne podstawy umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Art. 34 § 4 u.p.e.a. stanowi przy tym obligatoryjną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, jeżeli zarzuty zobowiązanego są uzasadnione. Inne podstawy umorzenia egzekucji, odrębne od przesłanki z art. 34 § 4 u.p.e.a., zawarte zostały w zacytowanym wyżej art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Z treści powyższych przepisów wynika, że organ egzekucyjny obowiązany jest umorzyć postępowanie w sytuacji, gdy zaistnieje któraś z okoliczności, przewidzianych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Jednakże, co wynika z art. 59 § 3 ustawy egzekucyjnej – jeżeli po rozpoznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne okaże się, iż są one uzasadnione, umorzenie egzekucji następuje nie na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., lecz z mocy art. 34 § 4 tej ustawy. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie normują natomiast wprost sytuacji, w której już zgłoszone zarzuty nie zostały jeszcze ostatecznie rozpatrzone – tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie – a zaistniała jedna z przesłanek do umorzenia egzekucji, wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zdaniem Sądu, w przypadku nierozpatrzenia zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (art. 34 ustawy egzekucyjnej), jeżeli zaistnieje podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego – odpadnie podstawa wystawienia tytułu wykonawczego – pierwszeństwo zastosowania znajduje art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej przed art. 34 § 4 tej ustawy. Należy tutaj zaznaczyć, że słusznie Dyrektor Izby Skarbowej w K. przyjął, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, dopóki będący jego podstawą tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność. Uchylenie decyzji, będącej podstawą prawną dochodzonych należności, stanowi okoliczność uniemożliwiającą dalsze prowadzenie egzekucji. Zdaniem Sądu, do wniosków takich skłonić musi sama istota egzekucji administracyjnej. Dodatkowo tylko wskazać należy, iż niemożność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na utratę aktualności tytułu wykonawczego, w oparciu o który je wszczęto, akcentowana jest w orzecznictwie. Brak decyzji figurującej dotychczas w tytule wykonawczym powoduje, że postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o ten tytuł nie może być dalej prowadzone i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 123/09, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 532851). W oparciu o konkretny tytuł wykonawczy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak tytuł ten zachowuje swoją aktualność (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 stycznia 2009 roku, sygn. akt I SA/Bd 677/08, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 475213). Uchylenie decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego sprawia bowiem, że przestaje istnieć skonkretyzowany obowiązek, który mógłby być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Co więcej, akcentuje się w orzecznictwie, iż wykonywanie egzekucji w sytuacji, w której obowiązek wykonywany w trybie egzekucji sądowej wynika z decyzji nie istniejącej w obrocie prawnym należy ocenić jako sytuację, w której zachodzi niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2008 roku, sygn. akt I SA/Go 741/08, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 526543). Organy egzekucyjne obowiązane są do badania z urzędu, czy egzekucja danego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badając dopuszczalność prowadzenia egzekucji organ ocenia, czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. Jeżeli z obrotu prawnego usunięte zostało orzeczenie, stanowiące wskazaną w tytule wykonawczym podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, to wyłącznie ta okoliczność jest istotna z punktu widzenia możliwości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ten tytuł. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy trwa postępowanie egzekucyjne, jeżeli przestał istnieć obowiązek, którego ta egzekucja dotyczy (por. cytowany wyżej wyrok o sygn. I SA/Go 741/08). Brak decyzji figurującej w tytule wykonawczym powoduje bezprzedmiotowość egzekucji, która musi zostać umorzona (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2009 roku, sygn. akt II FSK 111/09, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 532598). Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zgodnie z powołanym już wyżej art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest, że skarżąca Spółka pismem z dnia [...] roku wniosła zarzuty na prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne, a wierzyciel (Wójt Gminy Ś.) postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] uznał je za nieuzasadnione. W tym samym dniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło do ponownego rozpatrzenia decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...]roku, nr [...], stanowiąca podstawę prawną wystawienia wymienionych wyżej tytułów wykonawczych z dnia [...] roku. Z kolei pismem z dnia [...]roku A S.A. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na postanowienie wierzyciela uznające zarzuty za nieuzasadnione. Wobec uchylenia decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...]roku, nr [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] roku (przed otrzymaniem ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne), odpadła podstawa do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Słusznie więc Dyrektor Izby Skarbowej w K. podniósł, iż spełniona została przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co obligowało organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu. Jedynie bowiem w przypadku, gdyby organ egzekucyjny otrzymał ostateczne postanowienie wierzyciela uznającego zarzuty zobowiązanego za uzasadnione, przed uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, stanowiącej podstawę prawną do wystawienia tytułów wykonawczych, do wówczas obowiązany byłby on umorzyć postępowanie egzekucyjne (lub wydać postanowienie o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego) na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Tym samym powoływanie się przez stronę skarżącą na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 maja 2008 roku, sygn. akt I SA/Ke 25/08 nie jest zasadne, gdyż wyrok ten dotyczy innego stanu faktycznego, mianowicie odnosi się do sytuacji, w której zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostały już rozpatrzone przez organ egzekucyjny (w przeciwieństwie do rozpatrywanej sprawy, gdzie zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostały ostatecznie rozpatrzone). Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami) kontroli zaskarżonego postanowienia z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy egzekucyjne nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło