I SA/Gl 791/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika A. S. (dalej: zobowiązana, skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...], o oddaleniu skargi z dnia 17 grudnia 2018 r. na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę w A Sp. z o.o., dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...]. Powyższe postanowienie organu nadzoru zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ pierwszej instancji prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. B. (dalej: wierzyciel) z dnia [...] r. nr [...], obejmującego zaległości zobowiązanej w opłatach abonamentowych RTV za okres od stycznia 2013 r. do kwietnia 2018 r. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...], doręczonym wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] r., zajął wynagrodzenie za pracę zobowiązanej w A Sp. z o.o. z siedzibą w G. Pełnomocnik zobowiązanej pismem z 17 grudnia 2018 r. wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...]. Pełnomocnik zobowiązanej zarzucił rażące naruszenie prawa w zakresie nieistniejącego tytułu wykonawczego i wniósł o uchylenie zajęcia. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. oddalił skargę, wyjaśniając, iż tryb skargowy służy wyłącznie kwestionowaniu czynności o charakterze faktycznym i to tylko takich, które nie mogą być zaskarżone przez inny środek prawny przewidziany w ustawie. Skarga złożona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej i nie można traktować jej jako uniwersalnego środka zaskarżenia służącego do skutecznego podważania innych okoliczności wyłaniających się w toku całego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny oceniając zasadność i poprawność zaskarżonej czynności egzekucyjnej zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej stwierdził, iż dokonana ona została zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na postanowienie organu egzekucyjnego, pełnomocnik zobowiązanej wniósł zażalenie, w którym zarzucił rażące naruszenie prawa w zakresie nieistniejącego tytułu wykonawczego i wniósł o jego uchylenie. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie swoich rozważań omówił przepisy art. 54 i art. 1a pkt 2 u.p.e.a., a następnie podkreślił, że nie można w ramach skargi wnosić zarzutów materialnoprawnych, lecz wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania egzekucyjnego na gruncie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania konkretnych czynności egzekucyjnych. Dokonując oceny poprawności czynności egzekucyjnej organ odwoławczy nie stwierdził w niej nieprawidłowości, gdyż środek egzekucyjny w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę, wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 2 u.p.e.a., a podstawę jego zastosowania stanowił tytuł wykonawczy wierzyciela z dnia [...] r. nr [...], obejmujący zaległości zobowiązanej w opłatach abonamentowych RTV za okres od stycznia 2013 r. do kwietnia 2018 r. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę sporządzone zostało wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1804), o których mowa w art. 67 § 1 u.p.e.a. i zawierało wszystkie niezbędne elementy, wymienione w § 2 tego artykułu. Doręczając w dniu [...] r. zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę zarówno pracodawcy jak i zobowiązanej, organ egzekucyjny spełnił wymogi z art. 72 u.p.e.a. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo i postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza prawa. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zaskarżył powyższe postanowienie w całości z powodu rażącego naruszenia prawa oraz wniósł o jego uchylenie. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa. Na wstępie rozważań należy wskazać, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14 – wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Skarga służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Tak więc istotą skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola poprawności jej dokonania na gruncie przepisów normujących tryb postępowania przy zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego. Zatem Sąd dokonując kontroli czynności egzekucyjnej, zaskarżonej w trybie art. 54 § 1 u.p,e.a. bada kwestie formalno-prawne, odnoszące się do prawidłowości działania organu egzekucyjnego w zakresie dokonanej czynności. Natomiast nie można w trybie skargowym kwestionować istnienia, czy wymagalności dochodzonego obowiązku, który można podnosić w ramach zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zatem rozpatrywanie takich zarzutów w postępowaniu skargowym przez organ egzekucyjny, czy organ nadzoru stanowiłoby obejście prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13). Sąd zauważa, że strona skarżąca nie podnosi żadnych zarzutów co do prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnej - zajęcia wynagrodzenia za pracę. Natomiast twierdzi, że dokonano jej z rażącym naruszeniem prawa na podstawie nieistniejącego tytułu wykonawczego, czyli de facto neguje istnienie obowiązku. Jednakże taki zarzut można jedynie podnosić w ramach instytucji zarzutów, określonej w art. 33 u.p.e.a., a nie skargi na czynność egzekucyjną. Istotą bowiem skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola prawidłowości jej dokonania przez pryzmat przepisów u.p.e.a. regulujących tryb egzekucji z wynagrodzenia za pracę. I tak zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 2 u.p.e.a. tj. egzekucję z wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę zawiera wszystkie elementy, wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę sporządzone zostało wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1804), obowiązującego w dacie dokonania czynności. Ponadto zajęcie wynagrodzenia za pracę spełnia wszelkie wymogi określone w art. 72 u.p.e.a. Tak więc dokonane zajęcie wynagrodzenia za pracę było zgodne z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.