I SA/Gl 797/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-02-10
Skład orzekający: Bożena Suleja, Bożena Pindel, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową podatnika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa przez organy podatkowe, które odmówiły umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uznano, że trudna sytuacja materialna nie przesądza automatycznie o konieczności skorzystania z ulgi, a instytucja umorzenia stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, wymagające wykazania ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a nie jedynie subiektywnego odczucia trudności finansowych.Stan faktyczny
Skarżący R. N. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o umorzenie zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 300 zł za okres od lipca do listopada 2013 r., uzasadniając to trudną sytuacją finansową rodziny. Organ I instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek ważnego interesu podatnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając organom naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie WSA Bożena Pindel (spr.), Teresa Randak, Protokolant specjalista Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) – po rozpatrzeniu odwołania R. N. (dalej: strona, podatnik lub skarżący) od decyzji z dnia [...] Nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta Z. odmawiającej umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 300 zł za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 listopada 2013 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia organu II instancji był następujący stan faktyczny i prawny.
Strona w piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta Z. o "umorzenie zaległości opłaty za wywóz śmieci". Wniosek uzasadniła trudną sytuacją finansową, wskazując na zbyt wysoką kwotę opłaty w stosunku do sytuacji zarobkowej w jakiej się znajduje. Rodzina składa się z 6 osób (w tym 4 dzieci w wieku od 6 do 14 lat), natomiast 40% wynagrodzenia objęte jest zajęciem komorniczym. Ponadto strona domagała się zmniejszenia opłaty o połowę.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 300 zł, za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 listopada 2013 r. Na podstawie złożonych do akt dokumentów ustalił, że miesięczne dochody rodziny kształtują się na poziomie 2.298,22 zł, natomiast wydatki (w tym spłata kredytu, należność za wodę, gaz, energię elektryczną) wynoszą 639,48 zł. Ponadto strona podała, że roczne wydatki (w tym na podatek od nieruchomości oraz zakup węgla) wynoszą 2.662.zł.
Organ weryfikując prawdziwość złożonych przez podatnika dokumentów ustalił, że w 2013 r. korzystał on z następujących form pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z.:
- zasiłek rodzinny 424 zł (I-XII),
- dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej 160 zł (I-XII),
- dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 400 zł (IX),
- zasiłek okresowy 210 zł miesięcznie (II-VI),
- zasiłek okresowy 220 zł miesięcznie (VII-X),
- zasiłek celowy 100 zł miesięcznie (VIII-X),
- zasiłek celowy 80 zł (VIII), 175 zł (X), 240 zł (X),
- pomoc w naturze – śniadania i obiady szkolne dla dzieci,
- pomoc w naturze – opał (w naturze).
Organ I instancji powołując przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i dokonując ustalenia istnienia "ważnego interesu podatnika" uznał, że chodzi o sytuacje wyjątkowe, losowe, niezależne od działań podatnika (np. klęska żywiołowa czy nagła choroba). Inne rozumienia tego pojęcia doprowadziłoby do uznania, że każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej bądź osobistej spełniłaby przesłanki do uzyskania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Dalej uznał, że kwestię ulgi (umorzenia) należności podatkowej należy rozpatrywać nie tylko w kontekście aktualnej sytuacji podatnika, ale także z uwzględnieniem przyczyn doprowadzenia do jej istnienia. Powołał także orzeczenia sądów administracyjnych przytaczając ich fragmenty (I SA/Go 848/12, I SA/Ol 507/12, I SA/Ke 623/12, I SA/Sz 560/12, I SA/Ke 212/12, I SA/Sz 460/12).
Odnosząc się wniosku o zmniejszenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdził, że organ wykonawczy nie dysponuje instrumentami prawnymi dającymi podstawę do jej realizacji (powołał uchwały Rady Miejskiej w Z.: Nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz Nr [...] z dnia [...]).
Podatnik w odwołaniu wskazał na niemożność uiszczenia należności ze względu na sytuację rodzinną, a także zbyt wygórowaną wysokość opłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wyjaśniło, że podstawę stosowania Ordynacji podatkowej stanowi przepis art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., dalej: u.c.p.g.). Zwrócił uwagę, że w pierwszym etapie postępowania przewidzianego w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej badaniu podlega ważny interes podatnika lub interes publiczny. W drugim etapie, gdy organ stwierdzi zaistnienie którejkolwiek z wymienionych przesłanek, podejmuje decyzję w ramach uznania administracyjnego. SKO przyznało, że strona w złożonym wniosku oraz w odwołaniu zwróciła uwagę na szereg okoliczności mających wskazywać na istnienie ważnego interesu, jednak przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe i jego ocena nie potwierdziły zasadności umorzenia postępowania. SKO odwołało się do wyroku NSA z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 31/08. Uwzględniając okoliczności sprawy, w tym korzystanie przez podatnika z pomocy społecznej podniosło, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać do sytuacji nadzwyczajnych czy zdarzeń losowych. Oceniając tę przesłankę, zwróciło jednak uwagę na szerokie spektrum potencjalnych skutków społecznych wynikających z tego rozstrzygnięcia. Uznało, że nie można obciążać gminy, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami finansowymi udzielonej pomocy. Zważywszy, iż obowiązek ma charakter publicznoprawny zwolnienie może nastąpić w drodze wyjątku. Kolegium wywiodło z pism strony, że kwestionuje ona konieczność ponoszenia opłaty w ustalonej kwocie. Przypomniało także, że przepisy Ordynacji podatkowej przewidują także inne możliwości złagodzenia warunków wykonania zobowiązania np. poprzez rozłożenie na raty.
W skardze podatnik nie zgodził się z rozstrzygnięciem organ odwoławczego. Podał, że żona odeszła od niego i "dzieci sprzedała za miskę zupy zjedzonej w spokoju". Do skargi załączył dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych oraz pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w Z. z dnia 3 czerwca 2014 r., z którego wynika, że posiada nadpłatę w kwocie 150 zł w wyniku dokonania zapłat za wywóz nieczystości.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego (ustanowiony z urzędu) poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu. W jego ocenie organy winny wziąć pod uwagę sytuację samego skarżącego jak i jego wielodzietnej rodziny, która w szerokim zakresie korzysta z pomocy społecznej. Próba przymusowego ściągnięcia spowoduje dodatkowe koszty, którymi w rezultacie zostanie obciążone społeczeństwo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. odmawiającej stronie umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 300 zł za okres od 1 lipca do 30 listopada 2013 r. Spór natomiast sprowadza się do oceny, czy w przedmiotowej sprawie organy poprawnie przeprowadziły postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o umorzenie zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz czy odmawiając umorzenia tej zaległości nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Zgodnie z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zaś uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Podstawę wydanych przez organy podatkowe rozstrzygnięć stanowił przepis art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
W rozpatrywanej sprawie podjęcie rozstrzygnięcia nastąpiło na podstawie przepisu art. 67a § 1 pkt 3 ww. ustawy. Z powołanej regulacji wynika, że wniosek strony wszczyna postępowanie w sprawie ulgi w spłacie podatków. Jednakże należy podkreślić, iż stosowanie ulg podatkowych jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania określonej w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych; w tej sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Użyte w ww. przepisie sformułowanie "może umorzyć" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek określonych w tym przepisie może uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie art. 67a § 1 § 3 Ordynacji podatkowej sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku. Uznanie administracyjne jest ograniczone dyrektywami wyboru, interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. Użyte pojęcia "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu podatnika" są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności; nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Powyższe wynika z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia, stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter S. Babiarz, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n., tezy 14, 15 oraz 18-20 i powołane tam orzecznictwo).
W doktrynie oraz utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że ocena, czy przesłanki umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 560/12 i przywołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2302/00; wszystkie wymienione w uzasadnieniu wyroki są dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych, organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 tej ustawy. Jeżeli mimo istnienia przesłanek, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zaległości podatkowej, w uzasadnieniu takiej decyzji winny zostać szczegółowo określone motywy takiego rozstrzygnięcia (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej). Sąd, dokonując oceny zaskarżonych decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, aby naruszały one prawo w stopniu uzasadniającym ich wzruszenie.
Ponadto pojęcia ważnego interesu nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązaniach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II GSK 1000/09; LEX nr 746018).
Kontroli sądu podlega sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Decyzja uznaniowa może być zatem przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa procesowego lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, jak również gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a Ordynacji podatkowej pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Takich uchybień przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie stwierdzono.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08 podkreślił, że sąd administracyjny nie jest kolejnym organem w postępowaniu o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych i nie dokonuje badania merytorycznej zasadności podjętej decyzji administracyjnej. Sąd bada natomiast, czy podjęta decyzja jest zgodna z przepisami postępowania i czy ocenie dokonanej przez organ podatkowy występowania przesłanek z art. 67a Ordynacji podatkowej nie można przypisać cech dowolności. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego jest więc ograniczona do badania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej.
Odnosząc powyższe spostrzeżenia do przedmiotu niniejszej sprawy, rozważyć należy, czy decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami przy zachowaniu norm regulujących procedurę oraz przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Organ I instancji zgromadził pełny materiał dowodowy, z którego wynika, że miesięczny dochód rodziny wynosi 2.298,22 zł. Wydatki w skali miesiąca (wraz ze spłatą kredytu) łącznie z innymi obciążeniami (opał i podatek od nieruchomości) zamykają się w kwocie około 860 zł. Organ ustalił również, że skarżący w szerokim zakresie korzysta z pomocy społecznej. Oprócz zasiłku rodzinnego (420 zł miesięcznie) otrzymuje dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej (160 zł miesięcznie) oraz zasiłki okresowe i celowe. Ponadto rodzinie poznawana jest także pomoc w naturze w postaci opału. Niezależnie od tego pomocą społeczną objęte są także dzieci uczęszczające do szkoły (dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz śniadania i obiady szkolne). Organ podał, że skarżący złożył deklarację, w której wykazał selektywny sposób zbierania odpadów przez 6 osobową rodzinę (60 zł miesięcznie).
Z odwołania złożonego przez skarżącego wynika, że jego rodzina nie generuje takiej ilości odpadów, która uzasadniałby uiszczanie tak wysokich opłat. Jednak zauważyć należy, że skarżący nie podjął żadnych działań wskazujących na chęć uregulowania tego zobowiązania (nawet w części), a jedynie już w grudniu 2013 r. wystąpił z wnioskiem o umorzenie zaległości za okres od lipca do listopada 2013 r. Jednocześnie zwrócił się o zmniejszenie opłaty o połowę.
Skarżący w toku całego postępowania akcentował konieczność spłaty na rzecz A kredytu, którego jednak nie zaciągnął, a jedynie poręczył jego spłatę. Podkreślał, że padł ofiarą oszustwa. Nie przedłożył jednak żadnego dokumentu potwierdzającego, że toczyło się z tego powodu postępowanie karne lub cywilne, a jego oświadczenia są wiarygodne. W ocenie Sądu posiadanie zaległości i konieczność spłaty zobowiązań kredytowych (pożyczek) nie stanowi okoliczności szczególnych, przemawiających za uwzględnieniem jego wniosku, bowiem jest efektem podjętych przez skarżącego indywidualnych decyzji finansowych na gruncie zarządzania majątkiem i środkami finansowymi. Dotyczy to także sytuacji, w których dokonano ewentualnego poręczenia za zobowiązania innych osób. Umorzenie przedmiotowej zaległości oznaczałoby w tej sytuacji ustąpienie przez wierzyciela (gminę) z pierwszeństwa zobowiązaniom innych, nieuprzywilejowanych wierzycieli.
Rację ma organ II instancji, twierdząc, że skarżącemu przysługują również inne możliwości mające wpływ na złagodzenie omawianych obciążeń finansowych np. poprzez rozłożenie na raty. Skarżący nie podjął jakiejkolwiek próby regulowania zobowiązań z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pomimo jego twierdzeń zawartych w odwołaniu, rodzina składająca się z 6 osób musi generować odpady, które podlegają następnie odebraniu przez przedsiębiorcę wybranego przez gminę. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący złożył pierwszą "Deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi..." w dniu 29 marca 2013 r., w której określił wysokość opłaty w kwocie 25,90 zł. Natomiast w dniu 12 sierpnia 2013 r. dokonał jej zmiany (jak wskazał "z konieczności bez aprobaty") deklarując wysokość opłaty w kwocie 60 zł oświadczając, że na terenie nieruchomości zamieszkuje 6 osób.
Sąd dostrzega trudną sytuację skarżącego i jego rodziny. W postępowaniu wszczętym wnioskiem strony o umorzenie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę jego sytuacji rodzinnej. Analiza ta została przez organ przeprowadzona prawidłowo. Skarżący pracuje, wprawdzie jego wynagrodzenie nie jest wygórowane, lecz stan zdrowia nie wyklucza dodatkowej aktywności zawodowej. Fakt korzystania przez rodzinę skarżącego z pomocy społecznej nie oznacza, że w każdej sferze należy mu zapewnić ochronę. Inne rozumienie tego pojęcia doprowadziłoby do uznania, iż każdy zobowiązany znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej bądź osobistej spełniałby przesłanki do uzyskania ulg w spłacie swoich zobowiązań. Podnieść również należy, że kwestię przyznania ulgi w zapłacie należności podatkowych (tu umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi) należy rozpatrywać nie tylko w kontekście aktualnej sytuacji finansowej podatnika, ale także z uwzględnieniem przyczyn doprowadzenia do ich istnienia. Skarżący nie wyjaśnił bowiem jakie faktycznie były okoliczności związane z powstaniem zadłużenia wobec wierzyciela A.
Za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że trudna sytuacja materialna nie przesądza automatycznie o konieczności skorzystania z ulgi wynikającej z treści art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Sąd, dokonując oceny zaskarżonych decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, aby naruszały one prawo w stopniu uzasadniającym ich wzruszenie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302; 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300).
Decyzja uznaniowa może być zatem przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa procesowego lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, jak również gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a Ordynacji podatkowej pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Umorzenie zaległości stanowi nadzwyczajny środek prawny zaś decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie wskazanego powyżej przepisu mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Reasumując, w ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego lub procesowego w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami procedury, zgromadziły i w sposób wyczerpujący oceniły cały zebrany materiał dowodowy dochodząc do uzasadnionego przekonania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, czego wyraz dały w uzasadnieniu decyzji.
Uznając w tych okolicznościach, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw, skarga, jako bezzasadna, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło