I SA/Gl 84/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-08-10
Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki od odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu powszechnego, wypłacone z tytułu opóźnienia w jego zapłacie, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odsetki od odszkodowania lub zadośćuczynienia zasądzonego wyrokiem sądu stanowią podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym przychód z innych źródeł. Nie są one objęte zwolnieniem przewidzianym dla odszkodowań, ponieważ stanowią odrębne roszczenie, którego podstawową przesłanką nie jest szkoda, a jedynie opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.Stan faktyczny
Skarżący otrzymał odszkodowanie zasądzone wyrokiem sądu okręgowego, a następnie odsetki za zwłokę w jego wypłacie. W zeznaniu podatkowym PIT-39 za 2014 r. rozliczył te odsetki jako przychód. Następnie wystąpił o zwrot nienależnie wpłaconego podatku, twierdząc, że odsetki te powinny być zwolnione z opodatkowania jako świadczenie uboczne do odszkodowania. Organy podatkowe uznały odsetki za przychód podlegający opodatkowaniu. Skarżący złożył korektę zeznania, wykazując dochód w wysokości 0 zł, a następnie wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. oddala skargę.
1. Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej w skrócie: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor") - po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...], wniesionego przez M.K. (dalej jako "skarżący" lub "podatnik") od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej w skrócie: "organ pierwszej instancji" lub "organ podatkowy") z dnia [...] nr [...], określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 r., w kwocie [...] zł, utrzymał decyzję w mocy.
2. Wskazana wyżej decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym:
2.1. Wyrokiem z dnia [...], sygn.. akt [...], Sąd Okręgowy w C. zasądził od Towarzystwa A na rzecz skarżącego:
- kwotę [...] wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 9 października 2012 r. i kolejnymi odsetkami ustawowymi w razie zmiany ich wysokości do dnia zapłaty;
- kwotę [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 9 października 2012 r. i kolejnymi odsetkami ustawowymi w razie zmiany och wysokości do dnia zapłaty;
- rentę z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie [...] zł miesięcznie płatną z góry do dziesiątego dnia każdego miesiąca poczynając od października 2013 r. wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat renty – za okres od dnia następnego po dniu płatności renty do dnia zapłaty – w miejsce renty dobrowolnie wypłacanej powodowi przez pozwanego w kwocie [...] zł;
- kwotę [...] wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 9 października 2012 r. i kolejnymi odsetkami ustawowymi w razie zmiany och wysokości do dnia zapłaty;
- kwotę [...] wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 9 października 2012 r. i kolejnymi odsetkami ustawowymi w razie zmiany och wysokości do dnia zapłaty,
a także orzekł o kwestii odpowiedzialności za szkody mogące powstać w przyszłości oraz o kosztach procesu.
2.2. W dniu [...] podatnik złożył w organie podatkowym zeznanie PIT-37 za rok 2014 r. wskazując, że jego przychód i dochód z tytułu emerytur/rent krajowych wynosił [...] zł, zaliczka na podatek wynosiła [...] zł, odliczenia od dochodu wykazane w załączniku PIT/O wynoszą [...] zł, dochód po odliczeniach wynosi [...] zł i tym samym podstawa obliczenia podatku to kwota [...] zł, a podatek - [...] zł. Podatnik wykazał ponadto, że składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły [...] zł, podatek po odliczeniach stanowił [...] zł, podatek należny [...] zł, suma zaliczek pobranych przez płatników [...] zł oraz że powstała nadpłata w wysokości [...] zł.
Ponadto w tym samym dniu skarżący złożył formularz PIT-39 za 2014 r. wskazując przychód i dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości [...] zł, podstawę obliczenia podatku na kwotę [...], podatek od dochodów o jakich mowa w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.d.o.f.") w wysokości [...] zł, podatek należny w kwocie [...] zł i kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł. Kwotę podatku wynikającego z powyższej deklaracji skarżący zapłacił wraz ze złożeniem deklaracji.
2.3. Pismem z dnia [...] podatnik wystąpił o zwrot nienależnie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. wskazując, że kwota [...] zł, która uiścił była wynikiem otrzymania deklaracji PIT-8 od Towarzystwa A wskazującego jako kwotę przychodu kwotę odsetek za nieterminową wypłatę odszkodowania w kwocie [...] zł. W ocenie podatnika niesłusznie doszło do wykazania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, albowiem otrzymane odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną, a zatem kwota ta podlegała zwolnieniu w oparciu o treść art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.
2.3. W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy ustalił, że przychód z powyższej informacji PIT-8 został rozliczony przez skarżącego w zeznaniu podatkowym PIT-39 za rok 2014 złożonym w dniu [...].
2.4. W dniu [...] skarżący złożył korektę zeznania podatkowego PIT-39 za 2014 r. wykazując przychód, koszty uzyskania przychodu oraz dochód w wysokości 0 zł.
2.4. Postanowieniem z dnia [...] organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r.
2.5. Mocą decyzji z dnia [...] organ pierwszej instancji określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną orzeczenia organ powołał art. 21 § 1 i § 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej: O.p.), art. 9 ust.1 i ust. 1a, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 4, art. 26 ust. 1 pkt 6 i ust. 7a pkt 12, art. 45 ust. 1 i ust. 6 u.p.d.o.f.). W uzasadnieniu wskazał, że za rok 2014 zostały wystawione skarżącemu informacje o dochodach w postaci: PIT 40 - przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w której wykazano przychód/dochód z tytułu emerytur/rent krajowych w wysokości [...] zł, kwotę podatku pobraną i odprowadzoną przez płatnika w wysokości [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne [...] zł oraz PIT-8C - przez Towarzystwo A, w której wykazano przychód z tytułu odsetek za nieterminową wypłatę odszkodowania w wysokości [...] zł. Organ podatkowy wskazał, że powszechny obowiązek podatkowy wynika z art. 9 u.o.p.d.f., zaś stosownie do treści art. 11 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 oraz art. 19 i art. 20 ust. 3 u.o.p.d.f. przychodami są otrzymywane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymywanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Wskazując na treść art. 20 ust. 1 u.o.p.d.f. organ podatkowy stwierdził, że użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" wskazuje, że definicja przychodu z innych źródeł ma charakter otwarty i nie stoi na przeszkodzie by do tej kategorii nie zaliczyć przychodów nie wymienionych w nim wprost. Tym samym, w ocenie organu podatkowego, o przychodzie podatkowym z innych źródeł można mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, a do takich należą odsetki od odszkodowania.
Organ podatkowy zauważył, że instytucja odsetek za zwłokę została uregulowana w art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 121, dalej jako "k.c."), zaś wypłacone odsetki nie są wliczane do kwoty odszkodowania z uwagi na treść art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm., dalej jako "k.p.c.") co powoduje, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem, czy też innym świadczeniem, albowiem odsetek można żądać dopiero wtedy, kiedy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Wskazując na orzecznictwo sądów organ odwoławczy stwierdził, że roszczenie odsetkowe nie jest częścią składową roszczenia głównego, gdyż opiera się na odrębnym stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej. Podkreślił przy tym, że w u.o.p.d.f. w katalogu zwolnień przedmiotowych wymieniono wprost odsetki w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119 i pkt 130, przy czym nie są to odsetki od nieterminowej zapłaty odszkodowania, jak w niniejszej sprawie. Zasądzone wyrokiem sądu dla podatnika odsetki nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, albowiem nie są odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, lecz wynikają z odrębnych przepisów i dotyczą opóźnienia w spłacie świadczenia. Tym samym przyznane podatnikowi odsetki stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji skarżący winien je wykazać w zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2014, jako przychód z innych źródeł.
Jednocześnie organ podatkowy stwierdził, że weryfikacja faktur stanowiących podstawę do odliczeń od dochodu z tytułu wydatków na cele rehabilitacyjne w kwocie [...] zł wykazana przez podatnika w zeznaniu PIT-37 była nieprawidłowa, albowiem część z tych faktur obejmowała środki nie będące lekami w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 26 ust. 7a pkt 12 u.o.p.d.f. Podkreślił przy tym, że jedynym aktem w oparciu o który można zdefiniować pojęcie "leku" jest ustawa Prawo farmaceutyczne, a dokładnie art. 2 pkt 32 i pkt 33a odnoszące się do produktów leczniczych. W ocenie organu odwoławczego za leki w oparciu o te przepisy nie mogą być uznane rękawice chirurgiczne, strzykawki oraz kompresy gazowe. Tym samym wartość jaka została poniesiona na ich zakup nie mogła zostać uwzględniona, co powoduje, że łączna wartość wydatków podlegających odliczeniu od dochodu za rok 2014 wyniosła [...], nie zaś jak wskazał skarżący [...] zł.
W świetle powyższego organ podatkowy działając w oparciu o art. 21 § 3 O.p. dokonał określenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżącego za 2014 r. wskazując, że jego przychód i dochód z tytułu emerytur/rent krajowych wynosił [...] zł, dochód z innych źródeł wyniósł [...] zł, a tym samym jego dochód stanowiła kwota [...] zł. Wobec faktu, że odliczenia od dochodu wyniosły [...] zł, dochód po odliczeniach stanowiła kwota [...] zł, a tym samym podstawa obliczenia podatku to kwota [...] zł. Obliczony podatek to zatem kwota [...] zł. Odliczając składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł, podatek po odliczeniach stanowił [...] zł, a podatek należny [...] zł. Wobec faktu, że suma zaliczek pobranych przez płatników wyniosła [...] zł, kwota do zapłaty przez podatnika to [...] zł.
Ostatecznie organ podatkowy wskazał, że wskutek dokonanej przez skarżącego wpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie [...] zł powstała nadpłata w wysokości [...] zł.
2.6. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zaskarżył ją w całości, jednocześnie zarzucając jej naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., albowiem w jego ocenie wszelkie kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych są zwolnione z opodatkowania, a tym samym odsetki od tych kwot również podlegają zwolnieniu, jako prawo uboczne do roszczenia głównego. W ocenie skarżącego, gdyby cel ustawodawcy był odmienny posłużyłby się on w tym przepisie bezpośrednim wyrażeniem, tak jak to zostało wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 3-3d u.o.p.d.f. gdzie posłużono się wyrazami "odszkodowanie" lub "zadośćuczynienie". Podkreślił, że wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. nie może prowadzić do wniosku, że odsetki należy zakwalifikować do innego źródła dochodu niż należność główna. Na poparcie swojego twierdzenia przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 289/12.
2.7. Organ odwoławczy, rozpatrując przedmiotową sprawę, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wskazując, że ocena charakteru odsetek zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...], sygn.. akt [...], pod kątem treści art. 481 § 1 k.c., wskazuje, że odsetki te nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Podkreślił przy tym, że gdyby ustawodawca chciał zwolnić z opodatkowania odsetki, uczyniłby to wyraźnie wymieniając je w przepisie, tak jak uczynił to od 1 stycznia 2001 r. w art. 21 ust. 1 pkt 95, zwalniając z opodatkowania odsetki od nieterminowej wpłaty wynagrodzeń i świadczeń o jakich mowa w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f., tj. wynikających ze stosunku służbowego, stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracy nakładczej oraz emerytur i rent. Tym samym odsetki otrzymane za zwłokę w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego (np. odsetki wypłacone przez ubezpieczyciela z tytułu nie wypłacenia odszkodowania w terminie przewidzianym w przepisach prawa) są przychodem opodatkowanym, który należy wykazać w zeznaniu rocznym jako inne przychody. Organ odwoławczy wskazał przy tym na tezę wynikającą z orzecznictwa, że w żadnej jednostce redakcyjnej art. 21 u.p.d.o.f., ani też w innych przepisach, nie została zakodowana norma prawna o charakterze szczególnym statuująca zwolnienie podatkowe odsetek takich jak w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku stwierdził, że dotyczył on sprawy indywidualnej, co powoduje, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, a ponadto dotyczył innego stanu faktycznego, tj. kwestii opodatkowania odsetek naliczonych od należności głównej, która to należność nie stanowiła w ogóle przychodu na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.d.o.f.
3. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podatnik zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że odsetki od odszkodowania nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych.
W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi. W uzasadnieniu skargi powielono dotychczas prezentowane stanowisko w spornych aspektach tej sprawy.
4. Z tych też powodów, odpowiadając na skargę, Dyrektor stwierdził, że nie dostrzega podstaw do uwzględnienia jej żądań, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
5. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
6. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny charakteru prawnego odsetek wypłaconych z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu powszechnego, a tym samym kwestii zwolnienia tych odsetek z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
7.1. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania powoływany przez skarżącego art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. statuujący zwolnienie od podatku kwoty otrzymanej z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji, w której wypłata odszkodowania następuje na podstawie umowy podatnika z ubezpieczycielem. Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika niezbicie, że podstawą wypłaty odszkodowania jest wyrok sądu powszechnego, który jak wynika z odwołania został oparty na odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, a zatem ubezpieczyciela sprawcy wypadku, nie zaś w wyniku stosunku umownego łączącego skarżącego z ubezpieczycielem.
7.2. Oceniając istotę sporu w niniejszej sprawie należy zatem sięgnąć do regulacji prawnej zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 3b – 3c u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.), który stanowi, że wolne od podatku dochodowego są: 3b) inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono; 3c) odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.
Przywołany przepis statuuje zatem zwolnienie przedmiotowe od podatku dochodowego od osób fizycznych obejmujące odszkodowania, niezdefiniowane w prawie podatkowym. Istotą odszkodowania jest naprawienie szkody poniesionej przez poszkodowanego, zasady ogólne dotyczące tego zagadnienia określone są w art. 361- 363 K.c. Znajdują one zastosowanie do wszystkich stosunków zobowiązaniowych, których treścią jest obowiązek naprawienia szkody, chyba że co innego wynika z przepisów ustawy lub umowy. Stosuje się je zatem do stosunków objętych zarówno reżimem deliktowym (art. 415 k.c.), jak i kontraktowym (art. 471 k.c.). Pojęcie odszkodowania ustawodawca przybliża w art. 361 k.c., w którym wskazuje, że naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Naprawienie szkody powinno zatem zmierzać do zapewnienia poszkodowanemu całkowitej kompensaty doznanego uszczerbku (art. 361 w zw. z art. 363 k.c.). Jeżeli przepisy szczególne lub umowa nie stanowią inaczej, naprawienie szkody obejmuje, zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wysokość szkody wyznacza rozmiar obowiązku odszkodowawczego, a zasada restytucji wyklucza dopuszczalność wzbogacenia się poszkodowanego wskutek uzyskania odszkodowania.
Roszczenie o odsetki (wynikające z art. 481 k.c.) przysługuje natomiast wierzycielowi w związku z samym faktem opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, nie jest ono zależne od winy dłużnika i jest zasadne także wtedy, gdy po stronie wierzyciela nie wystąpiła jakakolwiek szkoda. W orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się, że "roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie ma względem roszczenia zasadniczego charakter akcesoryjny, a odszkodowanie i odsetki za opóźnienie z chwilą ich powstania stanowią odrębne i niezależne od siebie roszczenia i nie mogą na siebie wzajemnie oddziaływać" (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 23 lipca 1998 r., sygn. akt I ACa 343/1997, publ. Wokanda 1998/12/48). "Roszczenie odsetkowe nie jest częścią składową roszczenia głównego, gdyż opiera się na odrębnym stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej. Roszczenie o odsetki za opóźnienie (art. 481 k.c.) jest więc roszczeniem innym niż roszczenie deliktowe" (por uchwała SN z dnia 31 stycznia 1994 r. III CZP 184/93, publ. OSNC 1994/7-8/155). "Odsetki za opóźnienie są skonstruowane przez ustawodawcę niezależnie od faktu poniesienia szkody przez wierzyciela, są w pewnych sensie elementem waloryzacji, ale spełniają również rolę kompensacji tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej" (por. Izabella Dyka, glosa do przywołanej powyżej uchwały SN z dnia 31 stycznia 1994 r., PS 1997/9/72).
7.3. Mając zatem na uwadze przedstawiony powyżej charakter odsetek, które pozostając w pewnym związku z należnością główną, zaspokajają odrębne roszczenie, którego podstawową przesłanką nie jest szkoda, trudno przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem sensu stricte i jako takie objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych przewidzianym dla odszkodowań. Okoliczność, że odsetki mogą stanowić swoistą rekompensatę wynikającą z czasokresu jaki upłynął pomiędzy zaistnieniem zdarzeń skutkujących wypłatą renty wyrównawczej czy zadośćuczynienia a skonkretyzowaniem obowiązku naprawienia szkody w wyroku sądu powszechnego nie jest wystarczająca do przyjęcia wskazywanej przez skarżących tezy, że wolą ustawodawcy było zwolnienie odsetek z opodatkowania. Nie można zatem zaaprobować twierdzenia skarżącego, że odsetki zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...], sygn.. akt [...], objęte są zwolnieniem podatkowym przewidzianym dla należności głównych, jakimi są odszkodowania wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 3c u.p.d.o.f., ani też przychylić się do poglądu strony skarżącej, która wskazuje, że gdyby ustawodawca zamierzał opodatkować odsetki od odszkodowania to rozszerzyłby zapis art. 21 ust. 1 pkt 3 in fine ustawy podatkowej o odszkodowania kontraktowe.
Zasadność wyłączenia odsetek od odszkodowania czy renty wyrównawczej ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznać należy za zgodną z intencją ustawodawcy, "który nie wprowadza w stosunku do konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych szerokiego, tj. uniwersalnego, rozumienia pojęcia odszkodowania, lecz nadaje mu wąskie i konkretne jego rozumienie. Oznacza to, że pojęciu odszkodowanie na gruncie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f. nadano inne znaczenie aniżeli w przepisach kodeksu cywilnego oraz innych ustaw". (por. A. Hanusz A. Niezgoda, Glosa do wyroku NSA z dnia 12 maja 2000 r., III SA 1016/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2001/12/174). Wskazaną intencję ustawodawcy potwierdza także "posłużenie się w zapisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 ze zm.) jedynie pojęciem "odszkodowania", bez użycia słowa "odsetki" (co) powoduje, iż jedynie te pierwsze (odszkodowania), a nie te ostatnie (odsetki), mogą być uznane za zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych" (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 36/2006,LEX nr 286673, M. Podat. 2007/12/34).
7.4. Należy także zwrócić uwagę, że ustawodawca w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. wyodrębnił odsetki, czyniąc je przedmiotem regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 52 (odsetki i kwoty rekompensat otrzymanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe – Dz.U. nr 156, poz. 776), art. 21 ust. 1 pkt 119 (odsetki od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego w części odpowiadającej kwocie odsetek zapłaconych przy nabyciu tych papierów wartościowych od emitenta) oraz w powoływanym przez stronę art. 21 ust. 1 pkt 95. Oznacza to, że odsetki inne niż wskazane precyzyjnie w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie korzystają automatycznie ze zwolnienia od podatku przewidzianego dla należności głównej, w związku z którą zostały wypłacone.
7.5. Reasumując stwierdzić należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., odsetki od odszkodowania lub zadośćuczynienia zasądzonego wyrokiem stanowią podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym przychód z innych źródeł.
8. Uznawszy więc, że organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia prawa, które zarzucała strona skarżąca, Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło