I SA/Gl 879/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Mendecka, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. (W.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę; Dyrektor Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 120) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - po ponownym rozpoznaniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach z dnia [...] r. W. W. na postanowienie Dyrektora izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...], dotyczące uznania zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione - uchylił swoje postanowienie z dnia [...] r., nr [...], oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, z uwagi na to, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Uzasadniając rozstrzygnięcie, wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., działając jako organ egzekucyjny, przyjął do realizacji tytuł wykonawczy z dnia [...] r., nr [...], obejmujący zaległość W. W. w podatku od towarów i usług za grudzień 1996 r. w kwocie 109.604,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Pismem z dnia [...] r. W. W. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, kwestionując istnienie obowiązku podlegającego egzekucji. Organ egzekucyjny zgłoszony zarzut zobowiązanego dotyczący nieistnienia obowiązku wykazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] r., nr [...], przekazał zatem pismem z dnia [...] r., nr [...], wierzycielowi w celu uzyskania jego ostatecznego stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, stosownie do przepisów art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.). Wierzyciel wyraził swoje stanowisko w sprawie zarzutów w formie postanowienia z dnia [...] r., nr [...], utrzymanego w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]. Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny wydał, stosownie do przepisów art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie z dnia [...] r., nr [...], w którym zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela wiążącym organ egzekucyjny, odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy uznał argumenty podniesione w zażaleniu z dnia [...] r. za nieuzasadnione i postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie I instancji. Nadmienić wypada, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA/Ka 650/03 - po rozpoznaniu skargi W. W. na postanowienie Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia [...] r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - uchylił w.w. ostateczne postanowienie organu odwoławczego, które jako wiążące dla organu egzekucyjnego, stosownie do przepisów art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiło podstawę do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia [...] r., nr [...], odmawiającego uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (na marginesie warto zauważyć, że w nawiązaniu do powyższego wyroku, Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił postanowienie Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...], umarzając postępowanie w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszenia zarzutów). Wobec uchylenia przez Sąd postanowienia Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie stanowiska wierzyciela zaistniał stan faktyczny powodujący brak podstaw prawnych do wydania postanowienia przez organ egzekucyjny w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dotychczasowe bowiem ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W związku z tym faktem, Dyrektor Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], korzystając z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone przez W. W. postanowienie z dnia [...] r., nr [...] (w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 1128/03), oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...], dotyczące uznania zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, gdyż (jego zdaniem) ponowne rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] (uzupełnionej w piśmie z [...] r.), skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący W. W., zarzucając naruszenie art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem tylko pozoruje spełnienie warunku z art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem uchylając swoje postanowienie z dnia [...] r., nr [...], uchylił również postanowienie organu egzekucyjnego I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że w zażaleniu na postanowienie skarżący nie wnosił o uchylenie tego postanowienia, lecz o jego zmianę i uwzględnienie zarzutu, a w konsekwencji o umorzenie postępowania egzekucyjnego z odpowiedniej takiemu stanowi rzeczy podstawy prawnej, natomiast w skardze do NSA (w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 1128/03) skarżący wnosił o uchylenie obu postanowień, jako niezgodnych z prawem. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K., wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Stosownie do treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest wadami skutkującymi jego nieważność lub niezgodność z prawem albo gdy narusza ono prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania bądź w sposób, który ma wpływ (w przypadku naruszenia prawa procesowego wpływ istotny) na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Przepis art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że "organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy". Cytowany przepis stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji. Jedyny warunek, jaki musi być spełniony, to uwzględnienie skargi w całości. Ocena, czy wskazana przesłanka jest spełniona, powinna nastąpić w kontekście żądania zawartego w skardze. W zasadzie przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba że skarżący wyraźnie wskazuje, że chodzi mu o inne rozstrzygnięcie. Zgodnie z dyspozycją omawianego przepisu będzie również dopuszczalne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania, jeżeli żądanie takie zostało zawarte w skardze (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 106). Należy zwrócić również uwagę na orzecznictwo, a w szczególności między innymi: (a) uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 94; (b) postanowienie NSA z dnia 23 września 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 727/03 – nie publ.; (c) wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: (1) z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2271/99, opublikowany [w:] System Informacji Prawnej "Lex" nr 42397; (2) z dnia 4 marca 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 2413/02 – nie publ.; (3) z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 1184/99, opublikowany [w:] System Informacji Prawnej "Lex" nr 47216; (4) z dnia 28 stycznia 1999 r., SA/Sz 1444/98, opublikowany [w:] System Informacji Prawnej "Lex" nr 36145; (5) z dnia 27 stycznia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1042/96, opublikowany [w:] System Informacji Prawnej "Lex" nr 37190; (6) z dnia 14 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1319/96, opublikowany [w:] System Informacji Prawnej "Lex" nr 31230. Należy zauważyć, że w skardze do NSA (w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 1128/03) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], skarżący żądał uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...], jako niezgodnych z prawem. Należy uznać, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. spełnił przesłanki z ostatnio wymienionego przepisu, wydając swoje postanowienie z dnia [...] r., nr [...], w której uwzględnił w całości skargę skarżącego, uchylając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...], i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia (wypada dodatkowo zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpatrując skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], prawomocnym postanowieniem z dnia 25 października 2004 r. umorzył postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 1128/03). Należy również zwrócić uwagę, że po wydaniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutu wniesionego w dniu [...] r. w związku z tytułem wykonawczym nr [...], wyjaśniając w uzasadnieniu, że czyni tak w związku z wydaniem powołanego już powyżej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] (uchylającego postanowienie Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...] i umarzającego postępowanie w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszenia zarzutów), jak również w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego (postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., nr [...]), prowadzonego przeciwko W. W. na podstawie tytułu egzekucyjnego nr [...], dot. podatku VAT za grudzień ’96 w wysokości 109.604 zł. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).