I SA/Gl 886/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem oznaczonym w komparycji niniejszego orzeczenia, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej, będąca radcą prawnym, zawarła wniosek "o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych z zajęcia świadczenia emerytalnego wypłaconego dla skarżącego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w C. z racji niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącego". Wniosek ten oparła na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wniosku odnotowała, że prowadzenie egzekucji z emerytury w sytuacji, gdy zobowiązania skarżącego wygasły wyrządza skarżącemu znaczną szkodę. W dalszej kolejności odnotowała, że potrącenie należności pieniężnych ze świadczenia emerytalnego skutkuje tym, że skarżący mieszka w niedostatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 P.p.s.a.). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Wypada w tym miejscu nadmienić, że zbliżona z obecnie zastaną sytuacja procesowa była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. II FZ 554/15. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r. sąd kasacyjny oddalił zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie o sygn. I SA/Gl 423/15, którym odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Dalsze rozważania będą więc w znacznej części oparte na utrzymanym w mocy postanowieniu sądu pierwszej instancji. Trzeba zatem zauważyć, że zgodnie ze wskazanym wyżej art. 61 § 3 omawianej ustawy, sąd administracyjny może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu. Możliwe jest zatem udzielenie ochrony tymczasowej jedynie do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Jeżeli chodzi o postępowanie egzekucyjne to przedmiotem skargi mogą być wydane w tym postępowaniu postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, że sąd może podjąć orzeczenie o wstrzymaniu tylko do tych postanowień. Tymczasem w ramach niniejszego postępowania pełnomocnik strony skarżącej wniosła "o wstrzymanie wykonania czynności egzekucji". Wniosek taki należy uznać za niedopuszczalny, jako że przedmiotem wstrzymania wykonania na gruncie art. 61 § 3 in fine P.p.s.a. mogą być akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. W ocenie Sądu pominięcie słowa "czynności" w tej części art. 61 § 3 P.p.s.a. było działaniem celowym ustawodawcy. Właściwym bowiem dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest w myśl art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) – organ sprawujący nadzór nad egzekucją. Dopiero wydany w tym trybie akt może być przedmiotem badania Sądu pod kątem spełnienia przesłanek wstrzymania jego wykonania. W świetle powyższych uwag Sąd odniesie się do żądania pełnomocnika strony skarżącej jako do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, do czego jest właściwy. Oceniając zatem tak sformułowany wniosek w pierwszej kolejności zbadać należy, czy dany akt podlega wykonaniu. Nie każdy bowiem akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy bowiem tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Zagadnienie to ma istotne znaczenie w omawianej sprawie. Wypada zatem podkreślić, że przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Skarga w niniejszej sprawie została złożona na postanowienie, które nie podlega wykonaniu. Nie obliguje ono strony skarżącej do jakiegokolwiek działania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego, co więcej samo zostało wydane w toku takiego postępowania odnoszącego się do innego aktu. Zaskarżone postanowienie zawiera negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, nie nakłada zaś na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków, czyli nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze jego praw, czy obowiązków. Wobec tego, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie posiada przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania (por. postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 248/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 2060/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Op 548/12, wszystkie ww. orzeczenia opubl. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy należy jeszcze raz podkreślić, że zaskarżone postanowienie nie posiada przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu wykonania. Z wyżej wymienionych względów, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.