I SA/Gl 918/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, , , po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą G. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa, a także naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła zarzuty dotyczące zasadności zaskarżonej decyzji i wskazała, że ich nieuznanie doprowadzi do wyrządzenia jej znacznej szkody, a w wyniku wykonania niesłusznej decyzji pozostanie bez środków do życia. Zaznaczyła, że obecnie nie pracuje, jest inwalidą [...] grupy w wieku przedemerytalnym, więc nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Wskazała ponadto, że od kilku lat jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna i nie otrzymała ani jednej propozycji zawodowej. Jest na utrzymaniu męża, który pracuje na ¼ etatu i zarabia ok. 500 zł miesięcznie. Mieszka wraz z mężem, synem i jego rodziną, którzy pomagają im w utrzymaniu. Zaznaczyła ponadto, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomości. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", w razie wniesienia skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie, może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części. Stosownie jednak do art. 61 § 3 ppsa odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173). Ponadto zauważyć należy, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżąca ograniczyła się bowiem do sprecyzowania żądania, podając jego bardzo lakoniczne uzasadnienie. Poprzestała mianowicie na wskazaniu, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji pozostanie bez środków do życia, przytaczając przy tym okoliczności dotyczące jej trudnej sytuacji materialnej. Nie przedstawiła natomiast jakiejkolwiek dokumentacji, która mogłaby przemawiać na rzecz jej wniosku, w tym dokumentów które obrazowałyby jej aktualną sytuację finansową. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2045/14). Tytułem przykładu można wskazać, że dla poparcia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy przedstawić wyciąg z rachunku bankowego, dokumenty wskazujące na wysokość ponoszonych comiesięcznych koniecznych opłat i pozwalających ustalić wysokość kwoty, która pozostaje do dyspozycji strony skarżącej po ich uiszczeniu. Istotne jest również to, czy kwota pozostała po poniesieniu koniecznych wydatków służy utrzymaniu jedynie strony skarżącej, czy jeszcze osób pozostających na jej utrzymaniu. Wszystkie te okoliczności mają znaczenie. Wskazują bowiem konkretnie jak przedmiotowa kwota ma się do sytuacji finansowej strony skarżącej (zob. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1573/14). Tymczasem skarżąca zarówno na potrzeby rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania, jak i w ramach postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przedłożyła dokumentów, które pozwoliłyby ocenić jej sytuację majątkową i rodzinną. Brak zaś tej dokumentacji powoduje, że Sąd nie może ocenić sytuacji finansowej strony skarżącej, a tym samym nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13). Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11). Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawały wysuwane przez skarżącą argumenty dotyczące niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa oraz naruszenia przez organ przepisów postępowania. Przyjdzie bowiem zauważyć, że kwestie te będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na te okoliczności na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.