I SA/Gl 925/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-16
Skład orzekający: Bożena Suleja – Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez osobę, która została prawomocnie skazana za przestępstwo i w związku z tym wykreślona z rejestru jako członek zarządu spółki, może być skutecznie wniesiona i rozpoznana merytorycznie przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez osobę, która na mocy prawomocnego wyroku skazującego utraciła zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu spółki i została w związku z tym wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, podlega odrzuceniu. Osoba taka nie posiada umocowania do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowym, a brak ten, jeśli nie zostanie uzupełniony, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Skargę podpisał W. S. jako Prezes Zarządu. Okazało się, że W. S. został prawomocnie skazany za przestępstwo i wykreślony z KRS jako Prezes Zarządu. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie je podjął, wzywając spółkę do uzupełnienia braków w reprezentacji. Spółka nie uzupełniła braków, wnosząc jedynie o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania odwołania od wykreślenia z KRS.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. A sp. z o.o. w Gliwicach wniosła
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wskazane
w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
Skargę podpisał W. S. jako Prezes Zarządu skarżącej Spółki.
Z akt sprawy wynika, że w KRS skarżącej Spółki dokonano wpisu
o wykreśleniu W. S. z jej organu (patrz: postanowienie referendarza sądowego Sądu Rejonowego w G. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt [...] o wykreśleniu z organów A sp. z o.o. w G. Prezesa Zarządu – W.S.). Sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi
na fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.) oraz art. 299 § 1 tego kodeksu. Skazanie nastąpiło na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 26 kwietnia 2017 r. Wpisu tego dokonano w dniu 3 sierpnia 2017 r.
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r. tutejszy Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu ustanowienia przez Sąd Rejonowy w G. kuratora dla skarżącej Spółki.
Wraz z pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w G.
[...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego nadesłał prawomocne postanowienie tego Sądu z dnia [...] sygn. akt [...] [...] o oddaleniu wniosku o ustanowienie kuratora, z treści którego wynika, że Zgromadzenie Wspólników Spółki A Sp. z o.o. podjęło w dniu 15 stycznia 2018 r. uchwałę o powołaniu do zarządu Spółki J. W., a następnie zarząd wybrał prokurenta w osobie W. S.. Jednocześnie podano, że podjęte uchwały są prawidłowe, a ich wpisanie do KRS ma charakter deklaratoryjny. Wobec powyższego Sąd Rejonowy w G. uznał, iż brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia kuratora dla Spółki w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji.
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2018 r. tutejszy Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Na podstawie zarządzenia z dnia 11 czerwca 2018 r. wezwano skarżącą Spółkę do usunięcia braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji A Sp. z o.o. w G. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: nadesłanie dokumentu wskazującego na wybór członka (członków) zarządu lub odpisu z KRS-u potwierdzającego ten wybór; zatwierdzenie czynności wniesienia skargi w niniejszej sprawie przez osobę (osoby) uprawnione do reprezentacji
Spółki oraz podpisanie skargi przez tę osobę (osoby); nadesłanie dokumentów wskazujących, że osoba zatwierdzająca czynność wniesienia skargi jest uprawniona do reprezentacji Spółki, o ile czynności tej nie dokonuje członek zarządu wynikający z dokumentu wskazanego w poprzedniej części ww. wezwania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, zawarte w piśmie z dnia 12 czerwca 2018 r., W. S. w imieniu Spółki A nadesłał pismo, w którym wniósł
o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania jego odwołania od czynności wykreślenia go z KRS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."), osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.).
Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim
w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca skargę jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zgodnie z obowiązującą
w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu skargę jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16).
Jak zostało wyżej podane skargę w imieniu Spółki złożył W. S., który skargę podpisał i opatrzył pieczątką "Prezes Zarządu". Tymczasem w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W. S. z jej organu. Zgodnie z treścią art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej: "k.s.h.") nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa 600/12). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 k.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 k.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że osoba wnosząca w imieniu Spółki skargę nie wykazała swojego umocowania do jej reprezentowania czy działania w jej imieniu, gdyż z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mogła
i nie może pełnić funkcji członka zarządu (prezesa) jakiejkolwiek spółki kapitałowej,
w tym Spółki, o której mowa w skardze. Fakt ten został stwierdzony w odpisie KRS Spółki, w którym wykreślono tę osobę jako pełniącą funkcję Prezesa oraz postanowieniu o wykreśleniu ww. osoby. W tym miejscu Sąd zauważa, że w myśl
art. 6945 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 155 ze zm.), postanowienia o wpisie (w tym o wykreśleniu wpisu) są skuteczne i wykonalne
z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu
z Krajowego Rejestru Sądowego.
Dalej wskazać należy, że jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Jeżeli braków tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 P.p.s.a.), w tym postanowienie o odrzuceniu skargi (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych", Wolters Kluwer Polska, Wydanie 2, Warszawa 2012, s. 149; analogicznie B. Dauter [w:] "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Wydanie 4, Warszawa 2012, s. 211).
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę (...) jeżeli
w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, zaś w myśl art. 58 § 2 tej ustawy "Z powodu (...) braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony".
Skarżąca Spółka pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. wezwana została
do uzupełnienia powyższego braku, jednakże bezskutecznie.
Powyższe oznacza, że przedmiotowa skarga wniesiona w imieniu Spółki przez osobę do tego nieuprawnioną, gdyż niemogącą występować w charakterze członka jej organu (zarządu) wobec braku umocowania do jej reprezentowania w sytuacji, gdy brak ten nie został uzupełniony, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło