I SA/Gl 926/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-16

Skład orzekający: Bożena Suleja – Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez osobę, która została prawomocnie skazana za przestępstwo uniemożliwiające pełnienie funkcji członka zarządu spółki, powinna zostać odrzucona z powodu braku należytego umocowania do reprezentowania spółki?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona w imieniu spółki przez osobę, która z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mogła pełnić funkcji członka zarządu, powinna zostać odrzucona. Brak ten, uniemożliwiający reprezentację spółki, nie został uzupełniony pomimo wezwania sądu, co stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Skargę podpisał W. S., który figurował jako Prezes Zarządu. Jednakże, z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wynikało, że W. S. został wykreślony z organów spółki z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie je podjął, wzywając spółkę do usunięcia braku w składzie organów reprezentacji. Spółka nie uzupełniła braku, a jedynie wniosła o zawieszenie postępowania. W konsekwencji sąd postanowił odrzucić skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. A sp. z o.o. w Gliwicach wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Skargę podpisał W. S. jako Prezes Zarządu skarżącej Spółki. Z akt sprawy wynika, że w KRS skarżącej Spółki dokonano wpisu o wykreśleniu W. S. z jej organu (patrz: postanowienie referendarza sądowego Sądu Rejonowego w G. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt [...] o wykreśleniu z organów A sp. z o.o. w G. Prezesa Zarządu – W.S.). Sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi na fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.) oraz art. 299 § 1 tego kodeksu. Skazanie nastąpiło na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 26 kwietnia 2017 r. Wpisu tego dokonano w dniu 3 sierpnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r. tutejszy Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu ustanowienia przez Sąd Rejonowy w G. kuratora dla skarżącej Spółki. Wraz z pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego nadesłał prawomocne postanowienie tego Sądu z dnia [...] sygn. akt [...] [...] o oddaleniu wniosku o ustanowienie kuratora, z treści którego wynika, że Zgromadzenie Wspólników Spółki A Sp. z o.o. podjęło w dniu 15 stycznia 2018 r. uchwałę o powołaniu do zarządu Spółki J. W., a następnie zarząd wybrał prokurenta w osobie W. S.. Jednocześnie podano, że podjęte uchwały są prawidłowe, a ich wpisanie do KRS ma charakter deklaratoryjny. Wobec powyższego Sąd Rejonowy w G. uznał, iż brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia kuratora dla Spółki w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2018 r. tutejszy Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe. Na podstawie zarządzenia z dnia 11 czerwca 2018 r. wezwano skarżącą Spółkę do usunięcia braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji A Sp. z o.o. w G. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: nadesłanie dokumentu wskazującego na wybór członka (członków) zarządu lub odpisu z KRS-u potwierdzającego ten wybór; zatwierdzenie czynności wniesienia skargi w niniejszej sprawie przez osobę (osoby) uprawnione do reprezentacji Spółki oraz podpisanie skargi przez tę osobę (osoby); nadesłanie dokumentów wskazujących, że osoba zatwierdzająca czynność wniesienia skargi jest uprawniona do reprezentacji Spółki, o ile czynności tej nie dokonuje członek zarządu wynikający z dokumentu wskazanego w poprzedniej części ww. wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, zawarte w piśmie z dnia 12 czerwca 2018 r., W. S. w imieniu Spółki A nadesłał pismo, w którym wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania jego odwołania od czynności wykreślenia go z KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."), osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca skargę jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu skargę jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16). Jak zostało wyżej podane skargę w imieniu Spółki złożył W. S., który skargę podpisał i opatrzył pieczątką "Prezes Zarządu". Tymczasem w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W. S. z jej organu. Zgodnie z treścią art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej: "k.s.h.") nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa 600/12). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 k.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 k.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że osoba wnosząca w imieniu Spółki skargę nie wykazała swojego umocowania do jej reprezentowania czy działania w jej imieniu, gdyż z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mogła i nie może pełnić funkcji członka zarządu (prezesa) jakiejkolwiek spółki kapitałowej, w tym Spółki, o której mowa w skardze. Fakt ten został stwierdzony w odpisie KRS Spółki, w którym wykreślono tę osobę jako pełniącą funkcję Prezesa oraz postanowieniu o wykreśleniu ww. osoby. W tym miejscu Sąd zauważa, że w myśl art. 6945 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 155 ze zm.), postanowienia o wpisie (w tym o wykreśleniu wpisu) są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Dalej wskazać należy, że jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Jeżeli braków tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 P.p.s.a.), w tym postanowienie o odrzuceniu skargi (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych", Wolters Kluwer Polska, Wydanie 2, Warszawa 2012, s. 149; analogicznie B. Dauter [w:] "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Wydanie 4, Warszawa 2012, s. 211). Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę (...) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, zaś w myśl art. 58 § 2 tej ustawy "Z powodu (...) braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony". Skarżąca Spółka pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. wezwana została do uzupełnienia powyższego braku, jednakże bezskutecznie. Powyższe oznacza, że przedmiotowa skarga wniesiona w imieniu Spółki przez osobę do tego nieuprawnioną, gdyż niemogącą występować w charakterze członka jej organu (zarządu) wobec braku umocowania do jej reprezentowania w sytuacji, gdy brak ten nie został uzupełniony, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło