I SA/Gl 990/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-12-20
Skład orzekający: Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie mu prawa pomocy, tj. niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości budziły kwestie finansowania odpłatnych świadczeń medycznych, niekonsekwentne oświadczenia dotyczące kosztów utrzymania mieszkania oraz niejasności związane z posiadaniem rachunków bankowych i źródłami dochodów. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący J.P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na posiadanie nieruchomości, dochody z prac dorywczych oraz trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i wyjaśnień. Po ich złożeniu, referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i P.p.s.a. oraz nieprawidłową ocenę stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
J.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego.
Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od tejże skargi
w wysokości [...] zł, wniósł o przyznanie prawa pomocy – poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartych w złożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, iż posiada on dom o pow. [...] nieruchomość rolną o pow. [...]m2 i "inne nieruchomości o łącznej powierzchni [...] m2". W gospodarstwie domowym pozostaje wraz z sześcioletnim synem. Według oświadczenia, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości przekraczającej 3000 euro. Wskazał, że jego miesięczne dochody wynoszą około [...] zł i uzyskiwane są z prac dorywczych, ponadto zgłasza on systematycznie aplikację na wolne stanowiska pracy. W 2009 r. obronił pracę magisterską na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...]i w związku z tym wskazał, iż z tego tytułu zalega z kilkusetzłotowymi długami u wielu osób. Zaznaczył, że główną przeszkodą w znalezieniu pracy jest jego wiek ([...] lat). Wnioskodawca podniósł także, iż rozważa możliwość podjęcia pracy za granicą, godząc się przy tym na stałą emigrację.
Mając na uwadze oświadczenia, zawarte w druku PPF jak również dokumentację źródłową, zawartą w sprawach ze skargi J. P. o sygn. I SA/Gl 347/10 do I SA/Gl 349/10, pismem z dnia 6 października 2010 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, w szczególności przez:
1) złożenie jednoznacznego oświadczenia, z którego wynikałoby że skarżący w dalszym ciągu podtrzymuje wysokość deklarowanych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, przyjętych na potrzebę rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 347/10. W przypadku zmiany wysokości tej kwoty należało tę okoliczność wykazać za pomocą kopii stosownych dokumentów źródłowych;
2) wskazanie źródła finansowania przynależnej skarżącemu części kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, w tym: żywności, środków czystości, odzieży itp., w przypadku występowania "martwych miesięcy". Określenie to skarżący użył w odniesieniu do okresów, w których nie osiąga dochodów z prac dorywczych i okazjonalnych;
3) nadesłanie kopii tytułu prawnego dokumentującego uznanie D. P. za dziecko skarżącego oraz złożenie wyjaśnień co do ewentualnie nałożonych na skarżącego obowiązków alimentacyjnych wynikających z ww. stosunku; w tych ramach należało nadto wyjaśnić czy skarżący przyczynia się do wydatków związanych z realizacją obowiązku przedszkolnego bądź szkolnego ww. dziecka;
4) nadesłanie kopii dokumentów (przelewów bankowych, wpłat gotówkowych, itp.) potwierdzających zapłatę należności z tytułu dostawy mediów. W tych ramach wyjaśniono, że z dokumentów źródłowych, nadesłanych do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 347/10, nie wynika w jaki sposób wspomniane należności są uiszczane, zaś blankiety wpłat nie zostały opatrzone stemplem jednostki przyjmującej wpłaty;
5) wykazanie wysokości aktualnych dochodów wszystkich osób zamieszkałych w nieruchomości położonej w P. przy ul. [...];
6) złożenie wyjaśnień, z których wynikałoby czy skarżący posiada status osoby bezrobotnej, co umożliwiłoby korzystanie ze świadczeń medycznych w ramach ubezpieczenia bądź pozyskanie jednorazowo środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. W przypadku odpowiedzi negatywnej należało wyjaśnić przyczynę takiego stanu rzeczy. Z kolei w razie posiadania takiego statusu należało nadesłać stosowne zaświadczenie właściwego urzędu pracy potwierdzające tą okoliczność;
7) nadesłanie kopii wniosku ewentualnie złożonego w ramach czynności zmierzających do uzyskania "środków z programów pomocowych UE na otwarcie biura pomocy administracyjnej". W szczególności pożądany jest fragment wniosku odnoszący się do "źródeł współfinansowania projektu",
8) nadesłanie kopii zgłoszenia ZUS ZWUA dokumentującego wyrejestrowanie działalności gospodarczej z systemu ubezpieczeń.
Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, że wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego są zmienne i stara się je zbilansować w dłuższych okresach czasu. Nie wydatkuje żadnych środków na odzież czy obuwie. Na dzienne wyżywienie nie wydaje więcej niż 4-5 zł. Podał, że niekiedy udaje mu się sprzedać zbędne rzeczy z jego gospodarstwa domowego, bardzo często sprzedaje też surowce wtórne. Wyjaśnił, że wydatki związane z edukacją i wychowaniem D. P. ponosi jego matka I. K., która nigdy nie występowała o zasądzenie alimentów. Sytuacja skarżącego jest tak trudna, że nie jest w stanie opłacić małoletniemu podręczników szkolnych, innych pomocy edukacyjnych czy ciepłych posiłków. Małoletni D. P. za pośrednictwem skarżącego otrzymuje ubrania po starszym wnuku mieszkającym w H.. Skarżący zdeklarował, że w nieruchomości, którą zajmuje zamieszkują nadto małoletni D. P. oraz I. K., która jest dla niego osobą obcą. Skarżący oświadczył, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, akcentując, że przepisy prawa nie obligują osoby bezrobotnej do ewidencjonowania jej w urzędzie pracy. Skarżący wyraził przy tym pogląd, że korzystanie ze świadczeń medycznych w ramach rzekomego ubezpieczenia jest fikcją o której przekonał się już kilkakrotnie, pytając w poszczególnych Zakładach Opieki Zdrowotnej o usługi finansowane przez NFZ.
Skarżący dodał, że nie starał się o pozyskanie środków na działalność gospodarczą. Stwierdził także, że uzyskanie statusu bezrobotnego utrudnia lub wręcz wyklucza możliwość uzyskania pracy w instytucjach publicznych. J. P. zaakcentował, że aby uzyskać środki z programów pomocowych UE w pierwszej kolejności wnioskodawca musi mieć podmiot, który będzie ubiegał się o takie środki. W tym celu zarejestrował stowarzyszenie o nazwie Stowarzyszenie Współpracy Obywatelskiej "]...]?". Programem, z którego mogłyby być przyznane odpowiednie środki na rozwój społeczeństwa obywatelskiego lub świadczenie pomocy administracyjnej jest program operacyjny Kapitał Ludzki. Nabór wniosków do takich programów odbywa się zawsze na przełomie roku. Programy ogłaszane w trakcie roku przyznają środki finansowe na działalność edukacyjną, na rozwój obszarów wiejskich, na wyrównanie szans itp. Rzeczą oczywistą jest, że skarżący nie weźmie udziału w takim programie albowiem nie jest on podmiotem, który mógłby przystąpić do takiego programu, albo też barierą jest brak własnego wkładu finansowego. Zaznaczył, że nie jest w stanie uczestniczyć w programie, który wymaga udziału własnego wkładu finansowego.
Skarżący nadesłał do akt sprawy: aneks do umowy o pracę z dnia [...] 2010 r., z którego wynika, że I. K. uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę kwotę [...]zł; druki ZUS ZWUA i ZWPA wraz z potwierdzeniami przyjęcia w placówce ZUS, z których wynika, że J. P. i I. K. wyrejestrowali się z systemu ubezpieczeń od dnia 1 stycznia 2001 r.; potwierdzenia wykonania przelewów z tytułu opłaty za media, w tym na rzecz "A" Sp. z o.o. w P. na kwotę [...] zł; "B" Sp. z o.o. na kwotę [...] zł oraz "C" P.na kwotę [...] zł (przelewów dokonano z "konta nadawcy" oznaczonego jako "J. P., ul. [...],[...] P.-P."); odpis skrócony aktu urodzenia, z którego wynika, że D. P. jest synem I.K. i J. P..
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu tego orzeczenia rozpoznający wniosek zaznaczył w pierwszej kolejności, że w ramach niniejszego postępowania wykorzystano materiały źródłowe i oświadczenia skarżącego, zawarte w aktach spraw o sygn. I SA/Gl 347/10 do I SA/Gl 349/10. Z powyższych akt wynika, że skarżący podejmuje prace dorywcze i okazjonalne, za które – jak twierdzi - nie otrzymuje zapłaty lub są to niewielkie kwoty (rzędu [...]-[...] zł), zaś "przybliżona kwota wynagrodzenia to ok. [...]-[...] zł." Ponadto uzyskuje on środki ze sprzedaży rzeczy i przedmiotów, które zakupił w przeszłości. Skarżący zadeklarował w tamtych sprawach, że miesięczne koszty utrzymania stanowią kwotę około [...] zł. Oświadczył przy tym, iż zameldowana pod jego adresem I. K. partycypuje w połowie w kosztach utrzymania mieszkania. J. P. odnotował, że nie korzysta i nigdy nie korzystał z pomocy opieki społecznej oraz z pomocy finansowej rodziny.
W dalszej kolejności rozpoznający wniosek podniósł, że dokumentacja źródłowa tak w niniejszej sprawie jak i w sprawach o sygn. I SA/Gl 347/10 do I SA/Gl 349/10 jest przez skarżącego reglamentowana w sposób, uniemożliwiający przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący został bowiem wezwany do przedłożenia wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez niego, także tych wykorzystywanych dla potrzeb działalności gospodarczej i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. Odpowiadając na to wezwanie nadesłał tylko wyciąg z rachunku bankowego prowadzonej uprzednio spółki cywilnej z zerowym saldem (Bank "D"). Tymczasem, zobowiązany obecnie do nadesłania kopii dokumentów potwierdzających zapłatę należności z tytułu dostawy mediów, nadesłał potwierdzenia wykonania przelewów z rachunku bankowego, na których został oznaczony jako "nadawca" ("E"). Taki stan rzeczy może sugerować, że skarżący jest posiadaczem rachunku bankowego, który uprzednio nie został ujawniony na potrzebę rozstrzygnięcia wniosków o prawo pomocy.
Wskazano dalej, że skarżący pomimo deklarowanego braku stałego źródła utrzymania oraz uzyskiwania niewielkich dochodów z prac dorywczych, nie korzysta ze wsparcia Skarbu Państwa (poprzez świadczenia z pomocy społecznej, czy też w ramach promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej). Dobrowolne odstąpienie od zarejestrowania się jako osoba bezrobotna jest równoznaczne z rezygnacją z bezpłatnych świadczeń opieki medycznej. Stwierdzenie skarżącego, iż kilkakrotnie przekonał się o fikcyjności świadczeń gwarantowanych przez Państwo może świadczyć o tym, że poszukiwał on wsparcia medycznego, a zatem wspomniana wyżej dezaprobata dla statusu osoby bezrobotnej skutkować musi w jego przypadku odpłatnością świadczeń medycznych. To z kolei rodzi pytanie o źródła ich finansowania.
Rozpoznający wniosek wskazał również na niekonsekwencję skarżącego, który raz twierdzi, że zameldowana z nim osoba (I. K.) nie wnosi żadnych opłat czynszowych, następnie podaje, iż osoba ta partycypuje w połowie w kosztach utrzymania mieszkania, zaś w ostatnim ze swoich pism oświadcza, że I. K. (będąca matką syna skarżącego – D. P.) jest osobą obcą dla skarżącego, jednakże wyraziła zgodę na przedłożenie kopii umowy o pracę. Zdaniem referendarza sądowego niespójność oświadczeń skarżącego nie pozwala na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków co do wzajemnej współpracy pomiędzy skarżącym a I. K. na gruncie gospodarstwa domowego skarżącego. Natomiast, bezsporna zdaniem referendarza jest współpraca skarżącego i I.K. na gruncie zawodowym. Powszechną jest bowiem okoliczność faktyczna (zawarta w środkach masowego przekazu) że J. P. jest pełnomocnikiem wyborczym "Komitetu Wyborczego Stowarzyszenia Współpracy Obywatelskiej [...]?", zaś I. K. jest pełnomocnikiem finansowym tego Komitetu.
Końcowo zaznaczono, że pomimo licznej korespondencji ze skarżącym nie można zweryfikować jego oświadczeń dotyczących podejmowania przez niego prac dorywczych i związanych z nimi wynagrodzeń, ani dokonywanej przez skarżącego wyprzedaży składników majątku. Ponadto, nawet jeżeli uznać to oświadczenie za wiarygodne, to zważywszy na wysokość deklarowanych zarobków, nadal otwarte pozostaje pytanie o źródła pokrycia wydatków (przyjęto, iż wydatki te wynoszą obecnie co najmniej [...] zł) oraz o sposoby zbilansowania tychże wydatków przy "okazjonalnym i dorywczym", czyli niemożliwym do oszacowania z góry, sposobie zarobkowania.
W złożonym sprzeciwie skarżący zarzucił postanowieniu referendarza naruszenie art. 7 w zw. z art. 178 Konstytucji RP, naruszenie zasady bezstronności poprzez "uporczywe interpretowanie faktów na niekorzyść wnioskodawcy" (bez względu na to, jakie dokumenty by on przedstawił) oraz nieprawidłową ocenę stanu faktycznego z "pogwałceniem konstrukcji art. 255 p.p.s.a."
W uzasadnieniu sprzeciwu J. P. podniósł, że Sąd nie mógł żądać od niego przedłożenia dokumentów obrazujących dochody osoby zameldowanej pod tym samym adresem co wnioskodawca (I.K.) gdyż nie prowadzi z tą osobą gospodarstwa domowego i nic go z tą osobą nie wiąże na gruncie kodeksu rodzinnego. Zdaniem skarżącego, to uporczywość Sądu doprowadziła do tego, iż I. K. zgodziła się przedstawić kopię umowy o pracę, a z faktu tego WSA wyciągnął wniosek, iż "skarżący w dość osobliwy sposób wypowiada się na temat osoby, która jest zameldowana w zajmowanej przez niego nieruchomości". Nadto, zdaniem strony, gdyby nie przedłożyła ona kopii przedmiotowej umowy, WSA fakt powyższy oceniłby również na niekorzyść wnioskującego.
Wnioskodawca wyjaśnił także, iż opłaty za media nie są czynszem a Sąd dokonał błędnej oceny stanu faktycznego, uznając za niespójne twierdzenia wnioskodawcy, iż I. K. nie wnosi żadnych opłat czynszowych zaś partycypuje ona w połowie w kosztach utrzymania mieszkania.
J. P. zaznaczył też, że co miesiąc nie ponosi wydatków w kwocie [...] zł (jak twierdzi Sąd) gdyż w pewnych miesiącach wydatki kumulują się a w innych – są niższe.
Wnioskodawca zaznaczył też, iż niesłusznie Sąd dopatrzył się jego zawodowej współpracy z I. K. na gruncie Komitetu Wyborczego Stowarzyszenia Współpracy Obywatelskiej "[...]?". Komitet ten nie może bowiem prowadzić działalności zarobkowej, a jego zarejestrowanie świadczy o włączeniu się skarżącego i I. K. w życie społeczności, którą tworzą.
Skarżący stwierdził ponadto, że w żadnym miejscu przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego nie odnotowano, iż jest on jego posiadaczem, natomiast odmienne wnioski wynikają z zaskarżonego postanowienia.
Wnioskodawca zaznaczył, że nie jest w stanie przedstawić dokumentów potwierdzających podejmowane prace dorywcze, gdyż nie są one pracami w rozumieniu Kodeksu pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cytowanej ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na mocy art. 260 P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że postanowienie referendarza sądowego, zaskarżone przez wnioskującego, utraciło moc, zaś wniosek o prawo pomocy podlegał rozpoznaniu przez Sąd.
Intencją skarżącego w niniejszym postępowaniu jest uzyskanie przywileju procesowego w postaci zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zaznaczyć należy, że koszty te sprowadzają się na obecnym etapie postępowania jedynie do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Zbadać zatem należało, czy uiszczenie takiej kwoty leży w granicach możliwości płatniczych strony. Innymi słowy, czy jest ona w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analizując akta sprawy Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, że spełniona została w jego przypadku przesłanka warunkująca przyznanie mu prawa pomocy.
Przede wszystkim skarżący nie wyjaśnił rodzących się w niniejszym postępowaniu wątpliwości, dotyczących finansowania odpłatnych świadczeń medycznych, z których zmuszony jest ewentualnie korzystać, skoro w sposób dobrowolny odstąpił on od zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, tracąc tym samym możliwość korzystania z bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej (twierdzenie skarżącego, iż kilkakrotnie przekonał się o "fikcyjności" świadczeń gwarantowanych przez Państwo świadczyć może, że wnioskodawca korzystał bądź miał zamiar skorzystać ze wsparcia medycznego).
Wbrew argumentacji skarżącego, zawartej w sprzeciwie, nie usunął on także mankamentów wniosku o prawo pomocy odnośnie wydatków, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Początkowo bowiem podnosił, że osoba zameldowana wraz z nim "nie wnosi żadnych opłat czynszowych", następnie zaś oświadczył, że osoba ta "partycypuje w połowie w kosztach utrzymania mieszkania". Skarżący zaznaczył w sprzeciwie, iż opłaty za media nie są czynszem, zaś słowo "czynsz" rozumieć należy w sposób, przyjęty w Kodeksie cywilnym. Należy jednak po raz kolejny zaznaczyć, iż oświadczenia skarżącego dotyczące ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania są przejawem jego niekonsekwencji. Z całą pewnością bowiem do zakresu pojęcia "koszty utrzymania mieszkania" (obok opłat za tzw. media) wchodzi pojęcie "czynszu".
Kolejne wątpliwości w niniejszej sprawie wzbudziła kwestia rachunków bankowych, posiadanych przez skarżącego. Wątpliwości te spotęgowały się po przedłożeniu przez stronę potwierdzeń wykonanych przelewów z rachunku bankowego, gdzie J. P. oznaczony został jako "nadawca". Przelewy te miały miejsce w [...] oraz [...] 2010 r. i dotyczyły tzw. mediów (dokonano ich na rachunek "A" Sp. z o.o. w P. oraz "B" Sp. z o.o. w G. i "C" P.) i były to kwoty odpowiednio [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. W złożonym sprzeciwie skarżący zarzucił referendarzowi sądowemu, iż ten na podstawie przedłożonych potwierdzeń przelewów stwierdził, że wnioskujący jest posiadaczem rachunku bankowego. Twierdzenie skarżącego nie jest zasadne, gdyż w zaskarżonym postanowieniu nie zostało wprost stwierdzone, iż skarżący jest (niewątpliwie) posiadaczem rachunku bankowego. Stwierdzono w nim jedynie, że zaistniały stan rzeczy "może sugerować, że skarżący jest posiadaczem rachunku bankowego, który uprzednio nie został ujawniony na potrzebę rozstrzygnięcia wniosków". Co więcej, skarżący, zarzucając stwierdzeniu referendarza sądowego sprzeczność z zasadami logiki, poprzestał jedynie na wskazaniu, że "w żadnym miejscu tego dokumentu nie odnotowano, że posiadaczem rachunku bankowego jest J.P.". Nie potwierdził jednak przy tym, ani też nie zaprzeczył, że jest posiadaczem przedmiotowego rachunku. W aktach sprawy znajduje się przy tym potwierdzenie wykonania przelewów, gdzie oznaczone są "dane nadawcy" – figuruje tam imię, nazwisko oraz adres skarżącego, jak również "konto nadawcy" – z podanym numerem konta, z którego dokonano przelewów. Słusznie zatem referendarz sądowy stwierdził, iż może to sugerować posiadanie przez skarżącego rachunku bankowego.
Odnośnie miesięcznych wydatków skarżącego podnieść należy, że obliczona przez referendarza sądowego kwota [...] zł dotyczy, zdaniem skarżącego, jedynie miesiąca, w którym Sąd wystąpił o udzielenie informacji dotyczącej wydatków. Zdaniem strony, wskazane wydatki nie stanowią średniej statystycznej i co miesiąc nie wydatkuje on takiej kwoty. W sprawach o sygn. od I SA/Gl 347/10 do I SA/Gl 349/10 zadeklarował on ponadto, że jego miesięczne wydatki wynoszą około [...] zł. Należy zatem zaznaczyć, iż nawet gdyby uznać ostatnio wskazaną kwotę za średniomiesięczne wydatki skarżącego, to miały one miejsce w okresie rozpoznawania wniosków o prawo pomocy w sprawach o sygn. od I SA/Gl 347/10 do I SA/Gl 349/10. Przyjąć bowiem należy, iż obecnie, w sezonie zimowym, wydatki siłą rzeczy muszą być wyższe.
W świetle powyższego zaznaczyć należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1486/08, opubl. w bazie LEX pod nr 521933). Skarżący natomiast, zdaniem Sądu, w dalszym ciągu nie wykazał, że spełniona została w jego przypadku przesłanka przyznania mu prawa pomocy. Pomimo licznej korespondencji ze skarżącym, nadal szereg kwestii, o których była mowa wyżej, budzi wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione także w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego.
Należy również zaznaczyć, że także w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca uchyla się od przedstawienia rzetelnych informacji, w sposób wybiórczy bądź ze sobą sprzeczny przedstawia okoliczności związane z sytuacją materialną i rodzinną, akcentując przy tym te z nich, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji. Powinna zatem liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 607/10, zapadłe w wyniku rozpoznania zażalenia J. P. na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. I SA/Gl 347/10).
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło