I SA/Gl 996/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-12-10
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, nawet jeśli nie jest faktycznie wykorzystywana do tej działalności lub jest wykorzystywana tylko częściowo, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie jest ona faktycznie wykorzystywana do tej działalności lub jest wykorzystywana tylko częściowo. Kluczowe jest samo posiadanie nieruchomości przez podmiot gospodarczy, a nie jej faktyczne wykorzystanie, chyba że istnieją obiektywne przeszkody techniczne uniemożliwiające jej wykorzystanie do działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości za rok 2012 nieruchomości położonej w S., stanowiącej własność A. C. i będącej w posiadaniu podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Skarżący kwestionował sposób obliczenia podatku, twierdząc, że działalność gospodarcza była prowadzona tylko na części nieruchomości i od określonego momentu. Organy podatkowe uznały, że cała nieruchomość, ze względu na jej posiadanie przez podmioty gospodarcze i umowy najmu, jest związana z działalnością gospodarczą i podlega opodatkowaniu według wyższych stawek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Beata Kozicka (spr.),, Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja" lub "O.p."), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12 lutego 2013 r. wniesionego przez A. C. – utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2012.
Argumentując podjętą decyzję organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił przebieg zdarzeń i podstawy prawne przedmiotu rozpoznania. W tych ramach wskazał, że Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...] ustalił A. C. podatek od nieruchomości za rok 2012 w kwocie [...] zł. Zaznaczył, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2012 stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej: "ustawa podatkowa" lub "u.o.p.o.l.") oraz Uchwały Rady Miasta S. Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2012. Przedmiotem opodatkowania – jak wskazał – jest nieruchomość położona w S., przy ul. [...], obejmująca budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 227,82 m2 oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 643 m2.
Kolegium wyraziło przekonanie, że należy w pełni podtrzymać stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w decyzji z dnia [...] ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...] zł. Stwierdziło, że podatek został obliczony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami. Zaznaczyło, że zgodnie art. 2 ust. 1 ustawy podatkowej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a także będące użytkownikami wieczystymi gruntów. Zaakcentowało, że bezsporne jest, że właścicielem przedmiotowej, zabudowanej nieruchomości położonej w S. jest A. C.. Wskazało, że w złożonej w styczniu 2012 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego zadeklarował on grunty o pow. 12.283 m2 jako pozostałe, budynki mieszkalne o pow. 687 m2, garaż w budynku mieszkalnym o pow. 30 m2 i 6 m2, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ponadto Kolegium zaznaczyło także, że pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. organ pierwszej instancji wezwał podatnika do złożenia informacji podatkowej na formularzu obowiązującym na terenie Miasta S. od dnia 1 stycznia 2012 r. podając wyczerpująco podstawę prawną swojego żądania. Postanowieniem z dnia [...] organ ten wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] wezwał podatnika na dzień 18 maja 2012 r. do przedłożenia wskazanej dokumentacji, a w szczególności: umów najmu, projektów budynków oraz aktów notarialnych, na podstawie których dokonano zakupu nieruchomości. Pismem z dnia 30 maja 2012 r. podatnik poinformował organ pierwszoinstancyjny, że nie jest możliwe dostarczenie żądanych dokumentów, gdyż w wyniku włamania do jego samochodu, oprócz wartościowych rzeczy, skradziona została teczka, w której znajdowały się przygotowane dokumenty. W dalszej kolejności zauważyło, że z pisma Komendy Powiatowej Policji w O. z dnia 1 czerwca 2012 r. wynika, że jednostka ta prowadziła postępowanie w sprawie zaboru mienia, m.in. aktówki skórzanej wraz z dokumentami, które postanowieniem z dnia [...] zostało umorzone.
Następnie – jak zaznaczył organ drugoinstancyjny – wnioskiem z dnia 14 czerwca 2012 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o udostępnienie danych dotyczących powierzchni użytkowej budynków położonych na działkach stanowiących własność podatnika. Z uzyskanej informacji – z dnia 25 czerwca 2012 r. od PINB w B. – wynika, że na działce nr [...] położonej w S., przy ul. [...] znajdują się budynki o powierzchni użytkowej 227,82 m2.
Mając powyższe na uwadze w opinii organu odwoławczego prawidłowo organ pierwszoinstancyjny ustalił A. C. podatek od nieruchomości za rok 2012 w kwocie [...] zł. Za przedmiot opodatkowania przyjmując nieruchomość położoną w S., przy ul. [...], obejmującą budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 227,82 m2 oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 643 m2.
Tymczasem zdaniem podatnika podatek powinien być obliczony inaczej, gdyż – jak podał – działalność gospodarcza w przedmiotowym obiekcie prowadzona jest od lipca 2012 r., a także odbywała się na pow. 132 m2 budynku jak i gruntu, a na pow. 95,82 m2 budynku i 511 m2 gruntu nie było działalności gospodarczej. Kolegium nie podzieliło stanowiska podatnika. Podkreśliło, że zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W rozpatrywanej sprawie, jak zaznaczyło, właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest A. C.. Ponadto wskazało, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A sp. z o.o. z siedzibą w K.. Zaakcentowało, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość jest zabudowana budynkiem handlowo-uslugowym o pow. zabudowy 330 m2.
Z pisma Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w B. z dnia 25 czerwca 2012 r. wynika, że powierzchnia użytkowa przedmiotowego budynku wynosi 227,82 m2. Powierzchni tej – na co zwrócił uwagę organ odwoławczy – podatnik nie zakwestionował ani w odwołaniu z dnia 12 lutego 2013 r., ani w piśmie z dnia 8 kwietnia 2013 r. wniesionym do Kolegium po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym.
W dalszej kolejności organ drugoinstancyjny zaakcentował, że ze znajdujących się w aktach sprawy umów najmu wynika, że przedmiotowy lokal przy ul. [...] w S. został:
— po pierwsze, z dniem 1 października 2008 r. wynajęty Firmie Handlowej B M. M., a decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. zatwierdził prowadzenie sklepu spożywczo-przemysłowego w tym obiekcie;
— po drugie, umową najmu z dnia 15 marca 2012 r. został wynajęty Firmie C z siedzibą w S. na prowadzenie marketu spożywczego, a decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. zatwierdził prowadzenie sklepu spożywczego w tym obiekcie. Stwierdził, że z akt sprawy wynika, że będąca przedmiotem opodatkowania nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlega w całości opodatkowaniu według stawek określonych dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bez znaczenia jest przy tym, jak podał, okoliczność czasowego bądź częściowego niewykorzystywania tej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.
W jego ocenie definicja ustawowa zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje jednoznacznie, że przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Co jednak nie oznacza, jak dalej argumentował, że taki grunt jest jednocześnie zajęty pod tę działalność. Podał, że pojęcie grunty "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest pojęciem szerszym od pojęcia gruntów "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", gdzie istotne jest faktyczne ich wykorzystywanie.
W jego ocenie w świetle powyższego podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące wykorzystywania tylko części nieruchomości do celów prowadzenia działalności gospodarczej nie mogą zostać uwzględnione.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek na organie podatkowym spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i podejmowania z urzędu wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, po myśli art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, to jednocześnie nie ulega wątpliwości, że w celu realizacji zasady prawdy obiektywnej wynikającej z powyższych przepisów strona powinna współpracować z organami podatkowymi w wyjaśnianiu istotnych okoliczności sprawy. Na poparcie wyrażonego stanowiska przytoczył wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Po 787/11. Wskazał przy tym, że art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie zwalnia podatnika z obowiązku współdziałania z organem podatkowym we wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Jednocześnie na wsparcie wyrażonego poglądu przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne – wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1269/10 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 443/11. W rozpatrywanej sprawie, jak skonstatował, podatnik takiej współpracy nie podjął i mimo kilkakrotnych wezwań organu nie przedłożył żądanych dokumentów ani nie złożył wyjaśnień. Jego zdaniem podniesiona przez podatnika w piśmie z dnia 30 maja 2012 r. okoliczność, iż nie jest możliwe dostarczenie żądanych dokumentów, z uwagi na kradzież teczki, w której się one znajdowały nie zwalnia go od tego obowiązku. Okoliczność ta mogła jedynie usprawiedliwiać niedotrzymanie terminu przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień, co też organ uwzględnił w postępowaniu wyznaczając dodatkowy termin załatwienia sprawy.
Tym samym organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji, podobnie jak we wcześniejszym odwołaniu, zarzucił że wydana została z naruszeniem prawa materialnego poprzez:
1) błędną wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez nietrafne przyjęcie, że skarżący w rozumieniu powołanego przepisu prowadzi działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A sp. z o.o.,
2) błędne wyliczenie powierzchni gruntów i budynków podlegających opodatkowaniu według stawek związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Formułując powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi – co do meritum – jej autor powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium w pełni podtrzymało stanowisko przedstawione w objętej skargą decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Kontrola sądowa - zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -
Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że sąd bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa. Sąd nie będąc związany granicami skargi zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Stosownie natomiast do treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), skarga na decyzję organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub też naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia decyzji organu, ale tylko takie w przypadku prawa materialnego, na które powołuje się skarżący, a które jest naruszeniem na tyle istotnym, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że przedmiotem sporu była kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku oraz gruntu i ich kwalifikacji jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z uwagi na zarysowany w sprawie spór, w pierwszej kolejności należy wskazać, że na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) –organy podatkowe dokonując wymiaru podatku obowiązane są opierać się przede wszystkim na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Nie może budzić wątpliwości, że podatek od nieruchomości ustalony jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów zarówno co do kwalifikacji tych gruntów jak i ich powierzchni. Dane tam zawarte są dla organu podatkowego wiążące, a postępowanie podatkowe nie może prowadzić do zaliczenia gruntu – dla celów podatku – do innej grupy, niż wynika to z ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że jeżeli dany grunt oznaczony jest w ewidencji gruntów symbolem "B" czy "Ba", zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 58, poz. 454) – oznaczającym tereny mieszkaniowe czy przemysłowe, należące do grupy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, to nie może on być uznany za nie należący do tej grupy. Okoliczność ta nie jest z punktu prawnopodatkowego obojętna, wręcz przeciwnie – o czym szerzej powyżej.
Z kolei z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, podlegające podatkowi od nieruchomości , są związane z działalnością gospodarczą, w tym również grunty, budynki i budowle nie służące w rzeczywistości do prowadzenia działalności gospodarczej.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, aby do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Wyłączenie danego przedmiotu z możliwości takiego opodatkowania wymaga ustalenia, że spełnia on dwie przesłanki, mianowicie — nie jest (obecnie) ale i nie może być, tak obecnie jak i w przyszłości, wykorzystywany do prowadzenia takiej działalności z przyczyn technicznych. Przy czym chodzi tu o obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Zalicza się do nich wady fizyczne i przeszkody niezależne od podatnika.
Z kolei stosownie do brzmienia art. 2 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 672) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2), natomiast przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba prawna – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1).
Skoro ustawodawca definiując w art. 1a pkt 4 u.p.o.l. pojęcie "działalności gospodarczej" odsyła do przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to właśnie w oparciu o treść przepisu art. 2 ostatnio wskazanej ustawy należy rozstrzygać czy działalność na objętej decyzją podatkową nieruchomości ma charakter działalności gospodarczej i jaki związek z powyższym ma podatnik.
Cechami działalności gospodarczej są jej zawodowy (stały) charakter, związana z nią powtarzalność działań, podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Każda działalność gospodarcza zmierza albo do pełnego osiągnięcia zamierzonego celu (zasada największego efektu) albo do osiągnięcia celu w określonym stopniu przy użyciu najmniejszych środków (zasada oszczędności środków). Zawsze więc powinna być ona prowadzona racjonalnie, ale nie zawsze jej celem jest osiągnięcie zysku – tak wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1206/09. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, zaś status ten uzyskuje poprzez dokonanie rejestracji (wpisu) do Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, w którym ujawniony zostaje przedmiot prowadzonej działalności. Zgodnie z art., 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1203) – dane te, co wymaga podkreślenia, korzystają z domniemania prawdziwości.
Dopiero ustanie bytu prawnego Spółki (rozwiązanie, likwidacja) i wykreślenie jej z Krajowego Rejestru Sądowego spowoduje, że przestaje być ona przedsiębiorcą. Wtedy też dopiero można mówić o trwałym zaprzestaniu działalności gospodarczej – tak wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 277/08.
Wpis do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jest wystarczający do uznania danego podatnika za przedsiębiorcę, o którym mowa art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bez względu na to czy podatnik taki prowadzi (wykonuje) działalność gospodarczą w znaczeniu nadanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
Ustawa podatkowa nie wymienia rodzajów czy kategorii prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Decyduje o tym, w granicach prawa, sam przedsiębiorca i właściwości danego przedmiotu opodatkowania np. gruntu, który może być wykorzystywany w różnoraki sposób. Grunty, z przeróżnych przyczyn, w tym ze względów technicznych, mogą nie być przydatne do prowadzenia danej, określonej działalności gospodarczej, a jednocześnie mogą być, z uwagi na swój stan, użytkowane w inny sposób, służyć wykonywaniu innej działalności gospodarczej. Względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, każdorazowo należy oceniać z uwzględnieniem możliwego lub realnego sposobu wykorzystania danego przedmiotu opodatkowania w zakresie faktycznie lub potencjalnej działalności gospodarczej.
Podkreślenia wymaga, że to, że dany grunt, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia określonej działalności nie oznacza, że nie jest i nie może być wykorzystywany w innej, niż taka, działalności. Toteż o ile dany grunt znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy nadaje się do wykorzystania w danej sferze działalności gospodarczej to bez względu na to, że z przyczyn technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do innej możliwej działalności (gospodarczej), pozostaje gruntem związanym z taką działalnością i nie stosuje się do niego wyłączenia z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej.
W tym miejscu wskazać należy, że w przywołanym powyżej przepisie ustawodawca określa stan prawny i tytuł prawny do nieruchomości determinujący zaistnienie stosunku prawnopodatkowego. Wyznacza w nim przedmiot opodatkowania, tj. "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" wiążąc go nierozerwalnie z tytułem prawnym "posiadania" a nie "własności", stanowiąc explicite "będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą". Toteż jeżeli osoba fizyczna nie prowadząca nawet działalności gospodarczej jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w posiadaniu podmiotu prowadzącego taką działalność, to o stawce podatku decyduje przymiot, cechy nieruchomości a nie pozycja czy status prawny właściciela a – jak powyżej – posiadacza. Podatek od nieruchomości płaci się za samo posiadanie gruntów, budynków lub budowli, stanowiących przedmiotów opodatkowania, a każda gmina samodzielnie – w granicach przyznanych jej przez prawo kompetencji – ustala stawki tego podatku na swoim terenie.
Z kolei stronę stosunku prawnopodatkowego określa artykuł 3 ust. 1 ustawy podatkowej wskazując, że podatnikami podatku od nieruchomości są: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a)wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b)jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Ustawodawca precyzyjnie, w sposób nie budzący wątpliwości określił podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Skoro strona skarżąca jest właścicielem objętej decyzją podatkową nieruchomości, to jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Jednocześnie – na co należy zwrócić uwagę – przedmiotowa nieruchomość oddana została w posiadanie podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, tj.:
a) Firmie Handlowej B M. M., której decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. zatwierdził prowadzenie sklepu spożywczo-przemysłowego w tym obiekcie;
b) Firmie C której decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. zatwierdził prowadzenie sklepu spożywczego w tym obiekcie.
Tym samym spełniona została przesłanka uzasadniająca stawkę podatkową dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazać należy, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej ustawodawca nie nawiązuje do działalności gospodarczej oraz do czerpania korzyści z posiadanej nieruchomości, czy też generowania przez tę nieruchomość dochodów, lecz do samego posiadania gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Przy czym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo na d cudzą rzeczą (art. 363 Kodeksu cywilnego) – co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Posiadanie jest rodzajem władztwa nad rzeczą, które może być jednym z elementów wykonywania prawa własności rzeczy, ale nie musi być związane z prawem własności. Najemca nieruchomości nie jest posiadaczem samoistnym przedmiotu najmu, a jedynie posiadaczem zależnym.
Z art. 3 u.p.o.l. wynika, że posiadacz zależny może być obciążony podatkiem od nieruchomości tylko wówczas, gdy przedmiotem jego władztwa są nieruchomości, obiekty budowlane lub ich części stanowiące własność Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego. Najemcy nieruchomości stanowiącej własność podmiotu innego niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie można obciążyć z tytułu podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy w takim przypadku zawsze ciąży na właścicielu nieruchomości będącej przedmiotem najmu. W przedmiotowej sprawie podmiotem tym jest właściciel, czyli A. C..
Reasumując podkreślenia wymaga, że strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonej w S., przy ul. [...], która – jak wynika z umów najmu – została wynajęta podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą.
Poza sporem jest bowiem, że przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu A sp. z o.o. z siedzibą w K., a następnie – od dnia 1 października 2008 r. oddana innym podmiotom w najem, zgodnie ze znajdującymi się w aktach spawy umowami.
W tym miejscu – z uwagi na zarzuty skargi – powtórzenia wymaga, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, ale nade wszystko wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przy czym decydującą, a wręcz przesądzającą rolę – między innymi do wymierzania (samoobliczenia) podatków od nieruchomości – stanowią zapisy ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków stanowi, oparty o stan faktyczny, środek dowodowy. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, służy im domniemanie prawdziwości. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Dyspozycja art. 21 ust. 1 tej ustawy expressis verbis stanowi, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku.
Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania – tak wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt FSK 912/04, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 297/06, a także wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3501/05.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że w jednostce rejestrowej 2817 obręb S. figuruje zabudowana działka o nr [...] o powierzchni 643 m2 sklasyfikowana jako grunty zabudowane i zurbanizowane, stanowiąca własność A. C.. Działka ta jest zabudowana budynkiem handlowo - usługowym o powierzchni zabudowy - 330 m2. W budynku tym, co wymaga podkreślenia, prowadzona jest działalność gospodarcza.
W ocenie Sądu zasadnie organy pierwszej i drugiej instancji wymiar podatku od nieruchomości za rok 2012 ustaliły na podstawie zapisu w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz pisma Inspektora Nadzoru Budowlanego, z którego jednoznacznie wynika, że w zgłoszeniu zakończenia robót w budynku zlokalizowanego na działce geod. [...] przy ul. [...] podana jest powierzchnia użytkowa przedmiotowego budynku o wymiarze 227,82 m2, a także umów najmu przedmiotowej nieruchomości opisanej jako położonej na ulicy [...].
Podsumowując podkreślenia wymaga, że w toku postępowania podatkowego podatnik nie przeprowadził skutecznie przeciwdowodu w postaci jakiegokolwiek dokumentu wykazującego, że zapisy ujawnione w ewidencji co do klasyfikacji spornego terenu nie odpowiadają rzeczywistości czy też jaka część nieruchomości i z jakich powodów nie może być opodatkowana, to tym samym organ podatkowe słusznie uznały, że dane zawarte w dokumentach urzędowych są wiążące w niniejszej sprawie, a nadto, nie przeczą im dokumenty przedłożone przez podatnika. Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość w badanym roku była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą niezależnie od terytorialnego zakresu ich rzeczywistego wykorzystywania.
W ocenie Sądu organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie wystarczającym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy i nie naruszyły przepisów dotyczących gromadzenia i oceny dowodów, zaś dokonana przez te organy interpretacja przepisów prawa materialnego była prawidłowa.
Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał podjętą ocenę, której motywy zostały w sposób dostateczny wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżone decyzje oparte zostały bowiem na treści obowiązujących przepisów prawa, które zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane do ustalonego w sposób bezsporny stanu faktycznego sprawy.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione i skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło