I SA/Ka 1255/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K., S.K. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie Wnioskiem z dnia [...] S.K. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w C. o stwierdzenie nadpłaty m.in. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 66.650,50 zł., wskazując jako podstawę przepis art. 79 § 2 pkt 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa ( w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.). Żądanie oparte zostało na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. ( sygn. akt K 45/01), publikowanym w Dzienniku Ustaw nr 100, poz. 923, stwierdzającym iż art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. Nr 95, poz. 1101) w zakresie, w jakim pozbawia przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej przed upływem trzyletniego okresu przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126 oraz z 1999 r. Nr 49, poz. 486 i Nr 90, poz. 1001 ), uprawnień określonych w art. 31 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 tegoż artykułu powołanej wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r., jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach. Po rozpatrzeniu wniosku podatnika Urząd Skarbowy w C. decyzją z dnia [...] ( nr [...]) odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 we wnioskowanej wysokości. W wyniku odwołania od powyższej decyzji Izba Skarbowa uchyliła ją decyzją z dnia [...] ( nr [...]) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu [...] A. i S.K. złożyli korektę "zeznania o wysokości osiągniętego dochodu ( poniesionej straty" w roku podatkowym 2000" na druku PIT-36. Ponadto pismem z dnia [...] w związku z łącznym opodatkowaniem dochodów za 2001 r. uzupełniony został wniosek z dnia [...], o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 90.304,50 zł. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Skarbowy w C., decyzją z dnia [...] ( nr [...]) odmówił podatnikom potwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji oparł na art. 74 pkt 1 i art. 207 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy podniósł, iż Trybunał Konstytucyjny w wyżej powołanym wyroku nie kwestionował istoty wprowadzonych zmian ( skutkiem orzeczenia nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu), ale stwierdził niekonstytucyjność zaskarżonych przepisów w zakresie w jakim pomijają one regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach. Chodziło zatem o naruszenie przez przepis zasady ochrony praw nabytych i zasady ochrony interesów w toku ( art. 2 Konstytucji RP). W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli, iż narusza ona art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji RP oraz że została wydana bez podstawy prawnej, poprzez oparcie jej o przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Decyzją z dnia [...] ( nr [...]) Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. uchyliła zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, natomiast w pozostałej części utrzymała ją w mocy. W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 190 ust. 1,3 i 4 Konstytucji RP, a ponadto art. 122 i 180 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skargi podnieśli dokonanie przez organy podatkowe błędnej interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także bezpodstawność wyprowadzonych wniosków. Podkreślili, iż z chwilą ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, dysponującego przymiotem ostateczności, akt normatywny traci moc obowiązującą ( art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP). Odwołali się również do orzecznictwa Sądu Najwyższego, prezentującego pogląd, iż przepis ustawy niezgodny z Konstytucją nie może być źródłem praw i obowiązków. Skarżący podkreślili, iż z art. 190 ust. 4 zd. 1 Konstytucji RP wynika jasno, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Z tego wyprowadzili wniosek, że bez wskazania terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, którego niezgodność z Konstytucją została orzeczona, następuje utrata mocy tego aktu z chwilą ogłoszenia orzeczenia. Podatnicy uznali za nieuzasadnione stwierdzenie organów, że skutkiem przytoczonego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. nie była utrata mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. Wskazali, że spór z organami podatkowymi, na tle powyższego wyroku, oparty o taki sam stan faktyczny i prawny, został rozstrzygnięty na korzyść podatników wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. powiadomił Sąd, iż wykorzystując uprawnienia zawarte w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270), decyzją z dnia [...] nr [...] uwzględnił w całości w/w skargę i uchylił decyzję Urzędu Skarbowego w C. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Do pisma dołączono stosowną decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej, przychylając się do stanowiska stron zawartego w skardze, zaznaczył iż organ pierwszej instancji winien ustalić, czy spółka cywilna, której wspólnikiem był S.K., przed upływem okresu, na który przyznano jej status zakładu pracy chronionej, podjęła i realizowała proces długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w tym zakładzie, a jeżeli tak, to dokonane w tej mierze ustalenia winny prowadzić do wydania orzeczenia z uwzględnieniem linii orzeczniczej sądów administracyjnych, uzasadniającej przyjęcie przy orzekaniu zasady ochrony praw nabytych dla przedsięwzięć rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów. Pismem z dnia [...] skarżący oświadczyli, iż w związku z uwzględnieniem skargi nie sprzeciwiają się umorzeniu postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 54 § 3 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości, uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Treść powyższego przepisu wyraźnie wskazuje, iż organ, którego decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego, dysponuje uprawnieniami do dokonania autokontroli swojego rozstrzygnięcia. Decyzja oparta na wymienionym wyżej przepisie może zostać wydana do dnia rozpoczęcia rozprawy, a ponadto winna rozstrzygać wyłącznie o ewentualnej całkowitej zasadności skargi. W rozpatrywanej sprawie obie przesłanki autokorekty zostały spełnione. Decyzję z dnia [...] wydano przed rozpoczęciem rozprawy, a nadto uwzględniła ona w całości żądanie skargi, co do uchylenia objętej nią decyzji. W sumie zatem, uznając - z uwagi na podniesione wyżej okoliczności - bezprzedmiotowość postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. su.