I SA/Ka 2998/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie NSA Krzysztof Stanik, Anna Wiciak (spr.), Protokolant Magda Nowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. P. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" w J. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług ­ uchyla zaskarżoną decyzję ­ zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego ­ określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 72 pkt 1, art. 72 § 1 pkt 1, art. 79 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 z późn. zm., ost. zm. z 2002 r. Dz. U. nr 169 poz. 1387), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz. 50 z późn. zm., ostatnia zmiana z 2003 r. Dz. U. nr 7, poz. 79) Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. po rozpoznaniu odwołania Z. P. "A" w J. od decyzji Urzędu Skarbowego w J. z [...] r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za [...] 2001 r. w wysokości [...] zł - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną: Na wstępie wskazano, że w dniu [...] 2002 r. podatnik złożył w Urzędzie Skarbowym w J. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za [...] i [...] 2001 r. wraz z korektami deklaracji za okres od [...] do [...] 2001 r. Z wyjaśnień strony wynikało, że złożone korekty były następstwem ujęcia w korekcie deklaracji za [...] 2001 r. podatku naliczonego w kwocie [...] zł z tytułu zakupu naczepy zgodnie z fakturą [...] z dnia [...] 2001 r. nie uznaną przez organy podatkowe w rozliczeniu za [...] 2001 r. Kontynuując, organ odwoławczy powołał się na treść art. 79 § 2 pkt 1 lit. b cyt. w sentencji decyzji ustawy Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku strony), w myśl którego podatnik, u którego powstaje zobowiązanie podatkowe z mocy prawa, może złożyć żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku, jeżeli w deklaracji podatkowej wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał kwotę podatku przypadającego do zwrotu w wysokości mniejszej od należnej. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku jest ściśle związane z techniką postępowania podatkowego opartą na samoobliczeniu podatkowym. Na skutek złożonego wniosku dochodzi do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w jego wyniku organ podatkowy wydaje decyzję, w której weryfikuje samoobliczenie. Stwierdza istnienie nadpłaty lub odmawia stwierdzenia jej istnienia (R. Mastalski, I. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa - Komentarz, Wyd. Oficyna Wydawnicza "UNIMEX" Wrocław 2000, str. 99 i nast.). O tym czy istnieje nadpłata właściwy organ podatkowy zobowiązany jest orzec stosując przepisy materialnego prawa podatkowego w przedmiotowej sprawie, przepisy ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wobec tego - zdaniem organu odwoławczego - stwierdzić trzeba, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ podatkowy w trybie przepisu art. 79 ustawy Ordynacja podatkowa jest jedynie ustalenie faktu istnienia bądź nie istnienia nadpłaty i jej wysokości w kontekście unormowań przepisów prawa materialnego. Z kolei art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że za nadpłatę podatku uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że żądana przez skarżącego kwota [...] zł nie jest nadpłatą w rozumieniu tego przepisu. W toku postępowania stwierdzono bowiem, iż dokonane przez podatnika rozliczenie podatku VAT za [...] 2001 r. wykazane w złożonej za ten okres korekcie deklaracji VAT-7, w następstwie którego skorygowano deklarację za [...] 2001 r. i wykazano nadpłatę podatku, zostało zakwestionowane przez organy podatkowe z uwagi na naruszenie postanowień art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł za ten okres zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł w miejsce deklarowanej przez podatnika w złożonej korekcie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł. Konsekwencją powyższego rozliczenia jest brak nadwyżki do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe, a tym samym prawidłowym działaniem organu I instancji było nie uznanie złożonej przez podatnika korekty deklaracji za [...] 2001 r. Wobec tego, organ odwoławczy stwierdził, że uiszczone zobowiązanie podatkowe za [...] 2001 r. w wysokości [...] zł jest podatkiem należnym za ten okres. Kontynuując wskazano na treść wyroku NSA z dnia 23 maja 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 674/01, w myśl którego nie skorzystanie przez podatnika z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług (art. 19 ust. 1 ustawy o VAT) nie otwiera prawa do żądania nadpłaty podatku (art. 79 § 1 i 2 O.p.). Wskazano też, że podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 19 ust. 3 lit. b ustawy o VAT odnosi się do działania podatnika w zakresie rozliczenia podatku za [...] 2001 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatnika powtórzył istotę zarzutów podniesionych wcześniej w odwołaniu, akcentując, że głównie chodzi o naruszenie art. 19 ust. 1, 3, 3a i 3b ustawy o podatku od towarów i usług (...) poprzez uznanie, iż podatnikowi nie przysługuje prawo dokonania autokorekty deklaracji VAT w zakresie zwiększenia kwoty podatku naliczonego. Konieczność złożenia owej korekty wynikało z faktu zakwestionowania przez organy podatkowe prawidłowości rozliczenia podatku VAT za [...] 2001 r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd zważył, co następuje: skarga okazała się zasadna. Na samym wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej trzeba wskazać, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść wyroku Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 2997/02. Przedmiotem rozstrzygania Sądu była w tej sprawie legalność ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wobec skarżącego wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za [...] 2001, zaległości w tym podatku za ten okres oraz należnych odsetek od tych zaległości. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2004 r. Sąd decyzję tę uchylił stwierdzając naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 19 ust. 1, ust. 3 i ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 79 § 2 pkt 1b i § 2a Ordynacji podatkowej. Z ustaleń faktycznych poczynionych w rozpoznawanej tu sprawie wynika, że organy podatkowe przyjęły w oparciu o treść rzeczonej ostatecznej decyzji dotyczącej [...] 2001 r. iż w miejsce deklarowanej przez skarżącego za ten okres rozliczeniowy korekcie deklaracji nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł, występuje zobowiązanie podatkowe w tym podatku w wysokości [...] zł. Tym samym organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie uznały złożonej przez podatnika korekty deklaracji podatkowej za [...] 2001 r. Musi być zatem oczywiste, że skoro treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji dotyczącej [...] 2001 r. stała się istotnym elementem prawnopodatkowego stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją a decyzja ta została uchylona przez Sąd jako naruszająca prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to objęta skargą w sprawie niniejsza decyzja musiała zostać uchylona jako oparta na wadliwych ustaleniach faktycznych. Odpowiadając na wniosek pełnomocnika organu odwoławczego złożony na rozprawie sądowej stwierdzić należy co następuje: To prawda, że opisana wadliwość ustaleń faktycznych ujawniła się na skutek wyroku Sądu w innej sprawie, dotyczącej poprzedniego okresu rozliczeniowego. Nie znaczy to jednak, że jedyną proceduralnie dopuszczalną drogą wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji objętej zaskarżoną decyzją jest uruchomienie trybu nadzwyczajnego w postaci wznowienia postępowania. Dopóki wyeliminowanie wadliwej decyzji ostatecznej jest prawnie dopuszczalne w trybie już uruchomionych procedur, w tym przypadku - procedury sądowej kontroli decyzji administracyjnych - z punktu widzenia ekonomii procesowej - nie ma potrzeby wszczynania postępowań nadzwyczajnych. Z tych wszystkich powodów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1070) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1071) uchylono zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zostało oparte na przepisie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności decyzji oparto na przepisie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.