I SAB/Gl 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.H. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia odrzucić skargę. Pismem procesowym z dnia 16 grudnia 2013 r., działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), R.H., za pośrednictwem organu podatkowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., zarzucając mu naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tych ramach skarżący zwrócił się o: 1) zobowiązanie ww. organu podatkowego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt [...]; 2) zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 3) zasądzenie kosztów postępowania. Skargę zarejestrowano w repertorium Wydziału I WSA w Gliwicach pod sygn. akt I SAB/Gl 1/14. Odpowiadając na skargę, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na nieskorzystanie przez skarżącego ze środków dyscyplinujących organy podatkowe, w szczególności – przewidzianego w art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 349 ze zm.; dalej w skrócie: "O.p.") – ponaglenia do organu wyższego stopnia. Pismem z dnia 11 stycznia 2014 r. skarżący ponowił skargę na bezczynność ww. organu podatkowego, zarzucając te same, co uprzednio naruszenia przepisów. Przekazując tę skargę do Sądu, organ podatkowy zauważył, że jest ona niemal tożsama w treści z poprzednią skargą z dnia 16 grudnia 2013 r. (patrz pismo z dnia 23 stycznia 2014 r.). W dalszej kolejności organ podatkowy nawiązał do udzielonej uprzednio odpowiedzi na skargę, dołączoną do sprawy o sygn. I SAB/Gl 1/14. Ponowioną skargę zarejestrowano w ww. repertorium pod sygn. akt I SAB/Gl 2/14. W tych ramach, pismem z dnia 31 stycznia 2014 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. poinformował Sąd, iż decyzją z dnia [...] nr [...] uznał za bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w sprawie przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych. W dalszej kolejności, pismem z dnia 12 lutego 2014 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżący wyjaśnił, że jego skarga z dnia 11 stycznia 2014 r. jest uzupełnieniem jego skargi z dnia 16 grudnia 2013 r. W świetle ww. wyjaśnień R.H., mocą zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach z dnia 24 lutego 2014 r., wykreślono z repertorium sprawę o sygn. akt I SAB/Gl 2/14, uznawszy ją za mylny wpis. Całość dokumentacji zgromadzonej w tamtej sprawie dołączono do akt sprawy o sygn. I SAB/Gl 1/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie art. (52 § 2 P.p.s.a.). Z kolei zawarte w art. 52 § 2 P.p.s.a. wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy (por. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PiP 2004, z. 3, s. 65). Zwrot "taki jak", użyty w art. 52 § 2, po którym następuje wyliczenie środków zaskarżenia, powinien być uznany za synonim określenia "w szczególności". Przyjęcie, że zawarte w art. 52 § 2 P.p.s.a. wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy, prowadzi do wniosku, że w wypadku skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., środkami takimi będą zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie: k.p.a.) oraz ponaglenie przewidziane w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej (szerzej W. Chróścielewski, tamże, s. 65). Ponaglenie jest swoistym środkiem prawnym, ponieważ nie odnosi się ono do konkretnej czynności procesowej lub też aktu administracyjnego. Przedmiotem ponaglenia jest niezałatwienie sprawy we właściwym terminie ustawowym lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. Jest to więc prawny instrument umożliwiający stronie wymuszenie na organie podatkowym załatwienie sprawy. Skorzystanie z ponaglenia w danej sprawie nie zamyka drogi odwoławczej, czyli prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy. Termin wniesienia ponaglenia nie jest określony (zob. P.Pietrasz, Komentarz do art. 141 ustawy – Ordynacja podatkowa; dostępne w elektronicznej bazie LEX). W kontekście poczynionych wyżej uwag, przyszło stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie R.H. przysługiwało w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., ponaglenie do organu wyższego stopnia – Dyrektora Izby Skarbowej w K. (art. 141 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 3 tej ustawy). Z akt sprawy nie wynika, aby takowe ponaglenie trafiło do Dyrektora Izby Skarbowej w K., wyprzedzając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Konkludując, skarga na bezczynność organu w myśl art. 141 O.p. musi być poprzedzona ponagleniem do organu wyższego stopnia. Stanowisko takie utrwaliło się w judykaturze (przykładowo postanowienia NSA: z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. Akt II FSK 861/13, LEX nr 1326672; z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 2733/12,, LEX nr 1240428). W przeciwnym razie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Co więcej przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że samo wniesienie do właściwego organu podatkowego ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. nie jest wystarczającą przesłanką dla wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność, wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest bowiem od rozpatrzenia wspomnianego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 588/05, LexPolonica nr 1474122). Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. decyzji z dnia [...] nr [...], czyniłoby bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie bezczynności tego organu. Z kolei kwestia ewentualnie zaistniałych przewinień pracowników organów podatkowych i ich zdyscyplinowania, leży poza granicami jurysdykcyjnymi Sądu w tym postępowaniu. W tych okolicznościach, stosownie do przepisów art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.