I SAB/Gl 3/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-12-11

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Eugeniusz Christ, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego może być uwzględniona, jeśli organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązku, a postępowanie trwało krócej niż czas niezbędny do jego zakończenia?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a postępowanie nie trwało dłużej niż jest to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. W przypadku, gdy organ egzekucyjny wysłał upomnienie i tytuł wykonawczy, a następnie dokonał zajęcia prawa majątkowego, nie można mówić o przewlekle prowadzonym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznało skargę na przewlekłość postępowania za niezasadną, wskazując, że organ egzekucyjny podjął czynności takie jak wysłanie upomnienia i tytułu wykonawczego. Skarżąca w skardze do WSA podtrzymała zarzut przewlekłości, domagając się kontroli, ukarania pracownika i zmiany formy pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. Ł. na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej "Kolegium" lub "SKO"), działając na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) oraz art. 17 § 1 w zw. z art. 18 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 roku, poz. 1619; dalej "u.p.e.a."), stwierdziło, że wniesiona przez G. L. (dalej; "skarżąca") skarga na przewlekłość postępowania Wójta Gminy H. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – jest niezasadna. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że "wystarczającym i warunkiem, by zaistniał zaskarżalny stan przewlekłości postępowania, będzie niepodjęcie przez organ egzekucyjny jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej, niezależnie od jej charakteru". Podkreśliło, że stan "przewlekłości postępowania" może każdorazowo wystąpić jedynie w przypadku niepodejmowania przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc w przypadku jego rzeczywistej bezczynności. W dalszej części uzasadnienia stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione powyższe przesłanki, gdyż organ prowadzący postępowanie egzekucyjne wysłał do strony skarżącej upomnienie (z dnia 8 sierpnia 2014 r., nr [...]) oraz tytuł wykonawczy z dnia 2 października 2014 r., nr [...]. Następnie Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie rozpatrzyło wyłącznie skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, należące do jego właściwości. Równocześnie poinformował skarżącą, że w sprawach innych (zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego) powinna wnieść podanie do właściwego organu, czyli do organu egzekucyjnego, tj. Wójta Gminy H. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podtrzymała swój zarzut dotyczący przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Wniosła "o dokonanie kontroli na przewlekłość postępowania administracyjnego którego dotyczy skarga (zarzuty do tytułu wykonawczego [...]), ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zmieniającego z urzędu formę mojego pisma urzędowego zgłaszanych zarzutów do tytułu wykonawczego na formę skargi na przewlekłość postępowania przez co skarga trafiła do SKO w B. a Urząd Gminy H. jako organ I instancji do rozpatrzenia zarzutów do tytułu wykonawczego (m. in. terminów wystawienia a powiadomienia mnie o tym tytule) jest organem bezczynnym co do swoich podstawowych obowiązków". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 roku, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę analizowaną według powyższych kryteriów uznać należy za niezasadną. Punktem wyjścia dla rozważań w sprawie niniejszej jest odniesienie się do pojęcia przewlekłości. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia przewlekłości postępowania egzekucyjnego, użytego w art. 54 § 1 u.p.e.a. W piśmiennictwie wskazuje się, że stan przewlekłości postępowania może wystąpić w przypadku niepodejmowania przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (tak M. Miłosz, Konstrukcja i rozpoznawanie środków zaskarżenia bezczynności w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , opubl. w Samorząd Terytorialny z 2007 r., nr 7-8, s. 134-135) albo w przypadku podejmowania tych czynności przez organ z nieuzasadnionym opóźnieniem lub niecelowo (tak P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003, s. 164). Przewlekłości postępowania egzekucyjnego nie można zatem wprost utożsamiać z łącznym czasem trwania postępowania egzekucyjnego. Można o niej mówić tylko wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., OPP 52/04, opubl. w Wokanda, z 2005 r., nr 7-8 , poz. 72, dotyczące przewlekłości postępowania sądowego). Przy tak rozumianym przedmiocie postępowania organ nadzoru, rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania ograniczyć się musi do zbadania terminowości podejmowania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych i innych czynności postępowania i przyczyn bezczynności lub opóźnienia w podejmowaniu tych czynności. Organ egzekucyjny, co należy podkreślić, odpowiadać może przy tym tylko za własne zaniechania i opóźnienia. Korzystanie przez stronę ze środków odwoławczych i zaskarżenia, jej choroba czy też brak majątku przedłużają postępowanie, jednak nie powodują jego przewlekłości, którą utożsamiać należy wyłącznie z wadliwym działaniem organu egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2010 roku, sygn. akt II FSK 1803/09 – opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX – nr 1100039). Oceniając przedmiotową skargę w oparciu o ww. rozumienie pojęcia przewlekłości, uznać należy, iż nie zawiera ona w sobie żadnych argumentów dla wykazania istnienia tak rozumianej przewlekłości. Analizując przebieg postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że : – decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; – prawomocnym wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 roku, sygn. akt I SA/GL WSA w Gliwicach oddalił skargę strony na powyższą decyzję SKO; – upomnieniem z dnia 18 sierpnia 2014 roku, nr [...] Wójt Gminy H. wezwał skarżącą do uregulowania opłaty za gospodarowanie odpadami za miesiące: kwiecień, maj, czerwiec 2014 roku. Upomnienie to zostało odebrane przez skarżącą w dniu 22 sierpnia 2014 roku; – w dniu 2 października 2014 roku Wójt Gminy H. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]; – organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 30 stycznia 2015 roku, nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej organem rentowym zobowiązanej; – w dniu 9 lutego 2015 roku skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W skardze z dnia 9 lutego 2015 roku, wniesionej do Wójta Gminy H. skarżąca wskazała między innymi "na przewlekłość postępowania i naliczania dodatkowych kosztów". Z powyższego pisma, jak również skargi do WSA (sformułowanych bardzo ogólnikowo i zawierających także wiele niesprecyzowanych zarzutów dotyczących zarówno decyzji w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak i tytułu wykonawczego) wywnioskować można iż zarzuty w nich zawarte dotyczyły terminu wystawiania oraz doręczenia tytułu wykonawczego dłużnikowi (stronie skarżącej). Zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Zarówno odpis tytułu wykonawczego jak i zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostały skarżącej skutecznie doręczone – co zostało wyżej wykazane przez Sąd, a odpisy tych dokumentów wraz z dowodami ich doręczenia znajdują się w aktach sprawy nadesłanych do Sądu. W świetle powyższych okoliczności za całkowicie bezzasadny należy więc uznać zarzut dotyczący przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podkreślić należy, iż skoro celem tego postępowania jest zaspokojenie wierzyciela, to do czasu osiągnięcia tego rezultatu, istnieją przesłanki uzasadniające jego trwanie. O przewlekłości tego postępowania moglibyśmy więc mówić w sytuacji, gdyby organy podejmowały czynności, naruszając zasadę sprawności postępowania. Takiego zarzutu skarga jednakże nie zawiera. Ponownie należy wskazać, że Sąd analizując akta administracyjne nie dopatrzył się występowania jakichkolwiek przesłanek przewlekłości. Co się tyczy zarzutu dotyczącego ostatecznej decyzji z dnia [...] roku, to decyzja ta pozostaje poza sferą badania w niniejszym postępowaniu. Zarzut ten nie dotyczy bowiem przewlekłości postepowania egzekucyjnego – tj. terminowości działania organu, lecz decyzji ustalającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości skarżącej. Stąd tut. Sąd nie miał podstaw aby wypowiadać się w tej materii. Pozostawało to bowiem poza zakresem jego kognicji w niniejszym postępowaniu. Sąd nie miał także podstaw do tego, aby rozpoznając niniejszą sprawę, oceniać istnienie przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Te okoliczności nie stanowią bowiem materii związanej z przewlekłością postępowania. Podobny pogląd, podzielany w pełni przez tut. Sąd, wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12.03.2007r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3609/06 stwierdzając, iż w trybie skargi uregulowanej w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogą być badane okoliczności związane z nieistnieniem obowiązku skutkującego umorzeniem postępowania egzekucyjnego, czy też kwestie przedawnienia zaległości podatkowych lub uzupełnienia decyzji wymiarowej. Powyższe argumenty znajdują również zastosowanie do zarzutu związanego z tytułem wykonawczym. Ta materia także nie podlega badaniu w postępowaniu o stwierdzenie przewlekłości. Ponownie podkreślić należy, że zarówno SKO jak i Sąd rozpoznawał wyłącznie skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego i nie mógł w tym postępowaniu badać zarzutów dotyczących odrębnego postępowania, tj. postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło