I SAB/Gl 9/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. prowadzącego postępowanie egzekucyjne w sprawie należności wskazanych w wystawionym przez tego Inspektora tytule wykonawczym z dnia [...]r., nr [...]. W uzasadnieniu opisał przebieg dotychczasowego postępowania, konkludując, że do chwili wniesienia skargi nie ściągnięto nawet części wierzytelności. W odpowiedzi na skargę, organ egzekucyjny wniósł o jej oddalenie, przywołując argumenty mające potwierdzać, że nie pozostaje on w bezczynności. Z wyjaśnień strony skarżącej oraz z dokumentów nadesłanych przez nią na wezwanie Sądu wynika, że wraz ze skargą złożona została do Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 54 § 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Oznacza to, że skarga w rozpatrywanym zakresie jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy dotyczy aktów lub czynności, które mogą podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 30). Tymczasem w ostatnio przywołanej regulacji, w jej punkcie 3, kognicji tych sądów poddano tylko jeden rodzaj aktów wydawanych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, mianowicie postanowienia, i to wyłącznie takie, na które przysługuje zażalenie. Pozostała jej część odnosi się bowiem do skarg na akty lub czynności, które nie są podejmowane w tym postępowaniu, czyli do decyzji (pkt 1), postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (pkt 4a). Czynności faktyczne, które niejako obok postanowień składają się na administracyjne postępowanie egzekucyjne, nie mogą być w szczególności uznane za wspomniane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt VII SAB/Wa 9/08, Lex Polonica nr 1968598). Nie pozostają one wszak w dającej się uchwycić więzi z przepisem prawa będącym źródłem uprawnienia lub obowiązku (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II OSK 1133/05, Orzecznictwo Sądów Polskich 2006, z. 7-8, poz. 83), polegającej na kreowaniu lub potwierdzaniu tych uprawnień lub obowiązków (A. Bartosiewicz, Odrzucenie skargi na wynik kontroli dyrektora urzędu kontroli skarbowej, glosa do wyroku NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FSK 1714/04, Finanse Komunalne 2005, nr 12, s. 78). Wszelkie czynności dokonywane w postępowaniu egzekucyjnym zmierzają przecież jedynie do wykonania obowiązków już stwierdzonych lub przyznanych innym aktem, z reguły wydanym po przeprowadzeniu innego postępowania, tj. administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego. Reasumując, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu egzekucyjnego, sprowadzającą się do nieefektywnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub zaniechania czynności egzekucyjnych, jest niedopuszczalna (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywołanym już wyroku z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt VII SAB/Wa 9/08). Taka skarga z kolei, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., podlega odrzuceniu i dlatego na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji. Na marginesie zatem jedynie zauważyć wypada, iż tego rodzaju rozstrzygnięcie nie pozbawia wierzyciela możliwości dochodzenia swych praw w analizowanej materii, i to także przed sądem administracyjnym. W myśl bowiem art. 54 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielowi przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, którą zresztą, jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca złożyła równocześnie ze skargą do Sądu. Skarga ta stanowi zaś właściwy temu postępowaniu środek prawny służący zwalczaniu bezczynności organu egzekucyjnego (tak m.in. M. Miłosz, Konstrukcja i rozpoznawanie środków zaskarżenia bezczynności w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Samorząd Terytorialny 2007, nr 7-8, s. 134-135). Podnieść następnie trzeba, iż według art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie skargi na przewlekłość organ nadzoru wydaje postanowienie, na które – jeśli oddala ono skargę – przysługuje zażalenie. W konsekwencji dopiero na takie postanowienie wnieść można skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z przywołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Także jednak i ta skarga, jako skarga na postanowienie, nie będzie skargą na bezczynność organu egzekucyjnego, mimo iż terminowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego będzie stanowiła w istocie jeden z głównych przedmiotów kontroli przeprowadzonej przez Sąd wskutek jej wniesienia.