I SO/Gl 4/21
PostanowienieWSA w Gliwicach2021-11-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Kandut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej zasługuje na uwzględnienie, gdy strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową, która miałaby uzasadniać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową, które mogłyby uzasadniać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
Pełnomocnik K. S. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i wrzesień 2015 r. Wniosek uzasadniano tym, że wszczęcie egzekucji kwot przekazanych skarżącej tytułem zwrotu nadwyżki podatku spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, wskazując na trudną sytuację finansową skarżącej. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i wrzesień 2015 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...]
Pismem z dnia 7 września 2021 r. (wpływ do Sądu: 14 września 2021 r.) pełnomocnik K. S. (dalej: skarżąca), działając w jej imieniu, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i wrzesień 2015 r.
Ponieważ wniosek ten wniesiony został do Sądu przed wpływem skargi, zarejestrowany został pod sygn. akt I SO/Gl 4/21 i skierowany został do nadania mu biegu.
Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej podnosił, że decyzja organu odwoławczego, na którą skarga złożona została w dniu 2 września 2021 r., dotyczy określenia kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. ([...] zł), lipiec 2015 r. ([...] zł) oraz za wrzesień 2015 r. ([...] zł), co spowodowało powstanie zaległości w łącznej kwocie [...] zł należności głównej.
Jak argumentował pełnomocnik skarżącej, ilość zarzutów podniesionych w skardze daje uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji przez Sąd. Nadto, wszczęcie obecnie egzekucji kwot przekazanych skarżącej tytułem zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące czerwiec i lipiec 2015 r. (odpowiednio [...] zł oraz [...] zł) spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Pełnomocnik podnosił, że skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej, jedynym źródłem jej dochodu jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie, nie posiada oszczędności, nigdy nie zgromadziła też majątku w kwotach zbliżonych do zaległości, które podlegałyby egzekucji. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego pozbawi skarżącą płynności finansowej i możliwości zaspokajania podstawowych wydatków życiowych, na które składają się opłaty za ogrzewanie, wywóz śmieci, wodę, energię elektryczną (średnio [...] zł miesięcznie) oraz opłaty związane z edukacją córki ([...] zł miesięcznie) i zobowiązania kredytowe ([...] zł miesięcznie).
W dniu 6 października 2021 r. do Sądu wpłynęła skarga reprezentowanej przez tego samego pełnomocnika skarżącej na decyzję, której wstrzymania wykonania pełnomocnik uprzednio zażądał, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Sprawa ta otrzymała sygn. akt I SA/Gl 1388/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Poza tym art. 61 § 5 p.p.s.a. stanowi, że postanowienie, o którym mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
Zaznaczenia wymaga, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OZ 667/12, LEX nr 1225758). Ponadto badając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd powinien wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności podniesione w tym wniosku, ale także okoliczności całej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 380/12, LEX nr 1145522). Jednocześnie art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając na nią obowiązku ich udowodnienia. Ocena, czy wskazane przez stronę okoliczności są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pozostaje natomiast w wyłącznej kompetencji sądu (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 381/12, LEX nr 1145524). Zaakcentowania wymaga przy tym, iż ciężar uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o spełnieniu przynajmniej jednej z przesłanek wstrzymania wykonania spoczywa na stronie, która zainicjowała postępowanie w tym przedmiocie. Bez poparcia wniosku stosownymi twierdzeniami, dokumentami i argumentacją, świadczącymi, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, sąd nie może poczynić koniecznych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. m.in. następujące postanowienia NSA: z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I GZ 316/10, LEX nr 607229; z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1312/08, LEX nr 573178; z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 754/09, LEX nr 552410; z dnia 19 czerwca 2009r., sygn. akt II GSK 466/09, LEX nr 563508; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, LEX nr 564208; z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, LEX nr 575347; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku, gdy zaskarżony akt nakłada na stronę skarżącą konieczność zapłaty zobowiązania pieniężnego nie wystarczy jedynie wskazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do zachwiania jej funkcjonowania. Skoro strona skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, a w konsekwencji nie może odnieść skutku w postaci wstrzymania wykonania tej decyzji.
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż do wniosku nie zostały dołączone jakiekolwiek dokumenty, obrazujące aktualną sytuację majątkową skarżącej i jej rodziny, mogące potwierdzać okoliczności podniesione we wniosku. Nie było zatem możliwe dokonanie kompleksowej weryfikacji twierdzeń podniesionych we wniosku o wstrzymanie wykonania, w szczególności zaś, czy konieczność zapłaty należności wynikających z decyzji będzie skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania dla niej trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie kwoty pieniężne, do których uiszczenia zobowiązana jest skarżąca, są znaczne, to jednak nie wykazano, jakimi środkami finansowymi i jakimi ewentualnie zasobami skarżąca dysponuje. Pełnomocnik ograniczył się jedynie do twierdzeń o sytuacji majątkowej skarżącej, nie popartych jakąkolwiek dokumentacją. Dlatego też nie sposób ustalić, czy wykonywanie decyzji może pozbawić skarżącą funduszy na konieczne utrzymanie siebie i rodziny.
Dalej zwrócić należy uwagę, że na obecnym etapie postępowania pozbawione znaczenia są twierdzenia pełnomocnika dotyczące wadliwości decyzji, gdyż kwestie te podlegać będą badaniu dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania skargi.
Końcowo zauważyć trzeba, że okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji Sąd orzekający nie dopatrzył się też, analizując akta administracyjne sprawy.
W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło