II SA/Gl 1003/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. ze skargi R. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych. Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] roku nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 993 z zm.) orzekł o wymeldowaniu R. K. z miejsca pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w B. Decyzja powyższa została doręczona w dniu [...] roku P. C., która prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] roku sygn. akt [...] została ustanowiona kuratorem dla nieobecnego R. K. R. K. zastępowany przez adwokata B. Z. wniósł w dniu [...]roku (data wpływu do organu) odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu podał, że w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju przedmiotową decyzję doręczyła mu żoną (autorka wniosku o wymeldowanie) w czasie pobytu w [...]roku w Polsce. Odwołujący podkreślił, że jego adres oraz numery telefonów kontaktowych były znane rodzinie. W dalszej części pisma zakwestionował ustalenia dotyczące spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Wojewoda [...] zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...]roku. W uzasadnieniu podał, że R. K. nie podał miejsca swojego pobytu w związku z czym w oparciu o art. 34 § 1 kpa organ I instancji wystąpił do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej. Ustanowionemu prawomocnym postanowieniem Sądu (III RNS 109/09) kuratorowi decyzja organu I instancji została doręczona w dniu [...]r. Termin do wniesienia odwołania przewidziany art. 129 § 2 kpa wynosi 14 dni. Wobec powyższego skoro odwołanie zostało złożone [...]roku to należało uznać, że zostało wniesione z uchybieniem art. 129 § 2 kpa. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo wskazał, że nie można przyjąć, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się od dnia, kiedy strona zastępowana przez przedstawiciela, dowiedziała się o decyzji, gdyż czyniłoby to zbędną instytucję przedstawiciela dla osoby nieobecnej unormowaną w art. 34 kpa. Wreszcie organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, iż z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może skorzystać strona, której organ doręczył decyzję. Ponieważ decyzja została doręczona przedstawicielowi ustawowemu, a z wnioskiem wystąpił R. K. to decyzja organu I instancji stała się ostateczna i może zostać wzruszona tylko w trybach nadzwyczajnych uregulowanych w rozdziałach 12 i 13 działu II kpa. W tym ostatnim zakresie organ powołał się na wyrok WSA sygn. akt II SA/Gl 907/08 z dnia 22 maja 2009 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. K. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58, 134, 7 i 8 kpa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie – z uwagi na żądania skargi – należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie jest kontrola legalności decyzji Wójta Gminy B. orzekająca o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego, a jedynie kontrola postanowienia Wojewody [...] o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Sąd nie mógł także ocenić zasadności wydanego przez Sąd Rejonowy w T. postanowienia z dnia [...]roku, sygn. [...], ustanawiającego przedstawiciela dla osoby nieobecnej celem zapewnienia skarżącemu reprezentacji w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie. Wniosek o ustanowienie kuratora, o jakim jest mowa w art. 184 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oparty został na przesłankach wynikających z art. 34 § 1 kpa. W dacie złożenia tego wniosku skarżący nie przebywał w miejscu stałego pobytu, nie był także nigdzie zameldowany na pobyt czasowy, ani nie zgłosił swojego wyjazdu za granicę właściwemu organowi (art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji). Nie dopełniając tego obowiązku skarżący naraził się na brak osobistego udziału w postępowaniu. W przypadku gdy strona jest reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez przedstawiciela ustawowego ustanowionego po myśli art. 34 § 1 kpa, decyzję administracyjną organ doręcza stosownie do art. 48 § 1 kpa temu przedstawicielowi. Doręczenie decyzji przedstawicielowi jest równoznaczne z doręczeniem decyzji stronie. Tym samym termin do wniesienia odwołania biegnie dla tej strony od dnia doręczenia decyzji kuratorowi (por. wyrok WSA w Warszawie, IV SA/Wa 1983/06, Lex 306529). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 kpa. Przepis ten nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z tego przepisu ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania. Skoro zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (lub kuratorowi w przypadku gdy został ustanowiony) to jest oczywistym, że odwołanie skarżącego zostało złożone po terminie. Mimo to nie można uznać, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Odwołanie zostało złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, którego to wniosku organ odwoławczy nie rozpatrzył, podejmując stosowne postanowienie (art. 58 kpa). Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu a zatem przed rozpatrzeniem prośby strony o wydanie takiego postanowienia jest ono niezgodne z prawem. Powołany przez organ odwoławczy wyrok w sprawie sygn. II SA/Gl 967/08 dotyczył innego stanu faktycznego, odnosił się do sytuacji gdy stronie (kuratorowi) decyzji nie doręczono. W postępowaniu ponownym organ odwoławczy powinien w pierwszym rzędzie rozpatrzyć prośbę o przywrócenie terminu i dopiero w zależności od treści postanowienia w tym przedmiocie ewentualnie rozstrzygnąć o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzeczono, jak w sentencji.