II SA/Gl 1014/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-01-05

Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Grzegorz Dobrowolski, Edyta Kędzierska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które uzasadniają skierowanie go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, pomimo przedłożenia przez niego zaświadczeń lekarskich o braku takich przeciwwskazań?
Ratio decidendi
Istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, wynikających z informacji o zdarzeniach drogowych, doniesień o atakach padaczki i utratach przytomności, uzasadnia skierowanie go na badania lekarskie, nawet jeśli przedłożył on zaświadczenia lekarskie o braku przeciwwskazań. Celem skierowania na badania jest wyjaśnienie wątpliwości, a nie przesądzenie o istnieniu przeciwwskazań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą skierowania były informacje o regularnych atakach padaczki, utratach przytomności, zdarzeniu drogowym, podczas którego skarżący nie zachowywał prawidłowego toru jazdy i miał trudności z komunikacją, a także materiały filmowe dokumentujące ataki. Skarżący twierdził, że okoliczności sprawy nie uzasadniają skierowania na badania i przedłożył dokumentację medyczną wskazującą na brak przeciwwskazań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm.), badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy (...), jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b cytowanej ustawy wskazano ponadto, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia dotyczyć powinny tego rodzaju aspektów stanu zdrowia osoby, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Podkreślenia wymaga, że uprawnienie starosty do skierowania na badania lekarskie należy do szeroko pojętej profilaktyki w zakresie bezpieczeństwa na drogach, a celem przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy jest spowodowanie, by osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza zanim dojdzie do sytuacji, w której osoba ta narazi siebie, jak też innych uczestników ruchu na utratę zdrowia bądź życia. Organ odwoławczy podniósł, że w piśmie z dnia 12 października 2020 r. B. S. zawiadomiła Prezydenta Miasta G., iż skarżący od początku 2020 r. doznaje regularnych silnych napadów padaczkowych, a w dniu [...] spowodował zdarzenie drogowe. Do zawiadomienia wyżej wymieniona dołączyła nagrania filmowe oraz rozpoznanie lekarskie kardiologa z dnia [...] z którego wynika, że skarżący doświadczył kilkakrotnie utraty przytomności. Z kolei materiał filmowy przedstawia mężczyznę leżącego na podłodze z zakrwawioną twarzą, który ma drgawki. Tożsamość mężczyzny jak i fakt ataków padaczki potwierdziła B. S. w złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu. Organ podkreślił, że z informacji przekazanych przez Komendę Miejską Policji w Z. wynika, iż w dniu [...] patrol Policji zatrzymał na DW 902 kierunek G., do kontroli drogowej pojazd marki[...], który nosił ślady zdarzenia drogowego po lewej stronie pojazdu. Pojazd ten poruszał się z prędkością około 40 km/h i nie zachowywał prawidłowego toru jazdy, kierującym pojazdem okazał się P. S. Świadek zdarzenia oświadczył, że widział jak kierowany przez wyżej wymienionego pojazd ociera się lewym bokiem o barierkę, a kierowca mógł mieć atak padaczki, ponieważ jego twarz, jak i ciało i ręce miały drgawki. Kontakt z zatrzymanym był utrudniony, reagował z opóźnieniem na wydawane polecenia, mowa była bełkotliwa i trudna do zrozumienia. Skarżący nie wiedział co się z stało z jego pojazdem, w jaki sposób doszło do uszkodzeń, nie pamiętał zdarzenia drogowego, podczas przechodzenia do radiowozu miał problem z utrzymaniem równowagi. W trosce o bezpieczeństwo kierowcy, patrol Policji wezwał karetkę pogotowia. Skarżący został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu oraz testowi na zawartość środków działających podobnie do alkoholu. Oba badania dały wynik negatywny. W toku postępowania skarżący przedłożył do akt sprawy dokumentację medyczną, w tym wyniki badań, a także zaświadczenie dwóch lekarzy o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W ocenie organu, treść przedstawionej wyżej notatki funkcjonariusza Policji, a także potwierdzone kilkoma niezależnymi źródłami przypadki utraty przytomności przez skarżącego, determinują poddanie go badaniom lekarskim. Występujące u niego dolegliwości, mogą wpływać na zdolność orientacji i prowadzenia pojazdu, co biorąc pod uwagę cel przywołanego wyżej przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, uzasadnia skierowanie go na badania lekarskie w celu ustalenia, czy kierujący ze względu na stan zdrowia nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia swojego oraz innych użytkowników ruchu drogowego. Zastosowanie tego przepisu znajduje uzasadnienie nawet wówczas, gdy kierowca nie brał udziału w zdarzeniach drogowych. Organ odwoławczy podniósł, że biorąc pod uwagę, iż niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych uczestników dróg, w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają (wyrok NSA z dnia 7 września 2016r., I OSK 1206/16 dot. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 lutego 2016r., 11 SA/Gl 1031/15). Organ podkreślił jednocześnie, że skierowanie na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu u skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Dopiero przeprowadzone przez lekarzy specjalistów w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy badanie lekarskie wyjaśni te okoliczności. W skardze złożonej na powyższą decyzję skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika - podniósł zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017r. poz. 978 z późn. zm.) poprzez uznanie, że zachodzą w stosunku do skarżącego uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy nie uzasadniają takiego przyjęcia. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 80 k.p.a. polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego zebranego w chwili wydania decyzji poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do weryfikacji stanu zdrowia skarżącego w kontekście prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności aktualne wyniki badań skarżącego oraz zaświadczenia lekarskie wskazują, iż brak jest jakichkolwiek zastrzeżeń co do stanu zdrowia, mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a zatem brak jest uprawdopodobnienia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami w ruchu publicznym. Podniósł również zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. polegającego na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ oraz na oparciu decyzji wyłącznie na informacjach wskazanych w piśmie B. S. i informacjach przekazanych przez Komendę Miejską Policji w Z., pomimo przedłożenia do akt postępowania aktualnych badań lekarskich skarżącego. Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami i o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli wydanych w sprawie decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. z 2021 poz. 1212 z późn. zm., w skrócie: "u.k.p."), według którego starosta (w tej sprawie Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem, na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. Natomiast zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, na podstawie informacji przekazanych przez Komendę Miejską Policji w Z., że w dniu [...] patrol Policji zatrzymał do kontroli drogowej skarżącego kierującego pojazdem, noszącym ślady zdarzenia drogowego, który poruszał się z prędkością około 40 km/h i nie zachowywał prawidłowego toru jazdy. Świadek zdarzenia oświadczył, że widział jak kierowany przez wyżej wymienionego pojazd ociera się lewym bokiem o barierkę, a kierowca mógł mieć atak padaczki, ponieważ jego twarz, jak i ciało i ręce miały drgawki. Według informacji Policji, kontakt z zatrzymanym był utrudniony, reagował z opóźnieniem na wydawane polecenia, mowa była bełkotliwa i trudna do zrozumienia. Skarżący nie wiedział co się stało z jego pojazdem, w jaki sposób doszło do uszkodzeń, nie pamiętał zdarzenia drogowego, a podczas przechodzenia do radiowozu miał problem z utrzymaniem równowagi. Badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu oraz test na zawartość środków działających podobnie do alkoholu dały wynik negatywny. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że B. S. złożyła zawiadomienie, zgodnie z którym skarżący od początku 2020 r. doznaje regularnych silnych napadów padaczkowych i do zawiadomienia dołączyła rozpoznanie lekarskie kardiologa z dnia 9 kwietnia 2020 r., według którego skarżący doświadczył kilkakrotnie utraty przytomności, a także materiał filmowy przedstawiający mężczyznę leżącego na podłodze z zakrwawioną twarzą, który ma drgawki. Tożsamość mężczyzny jak i fakt ataków padaczki skarżącego, wyżej wymieniona potwierdziła w oświadczeniu złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jako w pełni uzasadnione ocenić należało, stwierdzenie przez organ odwoławczy, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, co dawało podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. i do skierowania go na badania lekarskie, o których mowa w tym przepisie. Podkreślenia wymagało, że źródłem informacji o budzącym zastrzeżenia stanie zdrowia skarżącego było zawiadomienie Komendy Miejskiej Policji w Z. dotyczące zdarzenia drogowego z dnia [...] o którym była mowa wyżej, a także zawiadomienie złożone przez B. S., potwierdzone zaświadczeniem lekarskim oraz oświadczeniem złożonym przez nią pod rygorem odpowiedzialności karnej. Stwierdzić zatem należało, że organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie i na tej podstawie zasadnie przyjął, że występują uzasadnione i poważne wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego w zakresie możliwości kierowania pojazdami. Wobec tego bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W szczególności nie zasługiwały na uwzględnienie twierdzenia zawarte w skardze, sprowadzające się do tego, że organ błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, gdyż przedłożone przez skarżącego wyniki badań oraz zaświadczenia lekarskie wskazują, iż brak jest jakichkolwiek zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W powyższym zakresie podkreślenia wymagało, że skierowanie na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ma miejsce, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Stwierdzenia dotyczące tej kwestii powierzone zostały uprawnionym do tego lekarzom, którzy zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. przeprowadzają badania i dokonują na ich podstawie ustaleń. Skierowanie na przedmiotowe badania nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Ma tylko na celu wyjaśnienie istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Wskutek przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w sprawie. Skarga nie zasługiwała więc na uwzględnienie. Bezzasadne były zarzuty w niej zawarte – dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem, stwierdzić więc należało, że skarga jest bezzasadna, a wobec tego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło