II SA/Gl 1016/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. (F.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia [...]r. K. F. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) wymaga, aby wnioski o przyznanie prawa pomocy były składane na drukach urzędowych formularzy, skarżącemu przesłano taki formularz z pouczeniem o konieczności jego wypełnienia i odesłania na adres Sądu. W wyznaczonym terminie skarżący zadośćuczynił temu wezwaniu. Z treści nadesłanego formularza wynika, że K.F. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwiema córkami. W skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 73 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 0,5009 ha położona w G. L.. Jedynym źródłem utrzymania się rodziny skarżącego jest uzyskiwany przezeń zasiłek dla bezrobotnych w kwocie około 600 zł. Małżonka strony nie uzyskuje żadnego dochodu. Wnioskodawca zadeklarował również, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani tez przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego K. F. nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową oraz udzielił wyjaśnień w tym zakresie. W szczególności wyjaśnił, że nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów, a jedynym źródłem jego utrzymania się jest dorywcza praca – pomoc przy handlu tekstyliami. Wskazał również, że kwota uzyskana z tytułu sprzedaży nieruchomości została przeznaczona na spłatę zaciągniętego kredytu hipotecznego, zakup lokalu mieszkalnego oraz nieruchomości rolnej. Reszta tych pieniędzy posłużyła spłaceniu zobowiązań zaciągniętych przy budowie domu. Z nadesłanych dokumentów wynika, że od dnia [...]r. skarżący jako osoba bezrobotna nie uzyskuje zasiłku, jego małżonka (również bezrobotna) dopiero uzyska wspomniany zasiłek po trzech miesiącach. Rachunki za energię elektryczną opiewają na kwotę 150 zł (w rozliczeniu dwumiesięcznym), rachunek za gaz na kwotę 69 zł, natomiast czynsz za mieszkanie to kwota 464 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Stan majątkowy K. F. budzi zbyt daleko idące wątpliwości, aby można było z pełnym przekonaniem stwierdzić, że jest on osobą, której wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że skarżący nie uprawdopodobnił dostatecznie źródła uzyskiwanego dochodu. Wskazał bowiem tylko, że jest to praca dorywcza, przy sprzedaży tekstyliów. Nie wiadomo jednak, w jakiej wysokości wynagrodzenie uzyskuje z tego tytułu. Jest to tym istotniejsze, że bieżące koszty utrzymania (opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, gaz oraz usługi RTV) kształtują się na poziomie powyżej 500 zł, zaś strona nie wykazała, aby miała z tego tytułu jakiekolwiek zaległości, co uzasadniałoby tezę o trudnej sytuacji materialnej i szczupłości dochodów. Do tego dodać trzeba, że skarżący dysponuje składnikami majątku, które nie służą mu do zaspokajania podstawowych potrzeb jego rodziny. Mowa tu o nieruchomości gruntowej zakupionej w 2010 r. za środki uzyskane z tytułu zbycia nieruchomości położonej w Z. Strona nie podała sposobu jej wykorzystania, zaś utrzymywanie tego rodzaju składnika majątku generuje określone koszty (chociażby związane z konieczności uiszczenia podatku od nieruchomości). W tej sytuacji trudno uznać, że istnieją dostateczne podstawy do przyjęcia, że skarżącego nie stać na poniesienie kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sprowadzają się zasadniczo do wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.