II SA/Gl 1037/22

WyrokWSA w Gliwicach2022-11-08

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Wojciech Gapiński, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło nałożenia na właściciela nieruchomości obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, mimo zarzutów skarżącej o niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji i braku opinii biegłego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie stwierdzając zmiany stosunków wodnych na gruncie właściciela nieruchomości sąsiedniej, która szkodliwie wpływałaby na nieruchomość skarżącej. W związku z tym, odmowa nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom była zasadna, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku opinii biegłego, okazały się nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca E.C. wniosła o nałożenie na sąsiada obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom z powodu zalewania jej posesji. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając brak zmian stosunków wodnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło nałożenia obowiązku, stwierdzając brak szkodliwego wpływu zmian wodnych. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w tym brak opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 12 maja 2022 r. nr SKO.V 428/72/2022 w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę. Decyzją z dnia 14 stycznia.2022 r. nr [...] Wójt Gminy W., na podstawie art. 104 i art. 105 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 735), w związku z art. 234 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. — Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2233- dalej "P.w."), umorzył postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek nr: 1 i 2 obr. W. w W. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek przy ul. [...] ( dz. nr 2) i ul. [...] ( dz. nr 1) w W. wszczęte zostało na wniosek współwłaścicielki nieruchomości przy ul. [...] - E. C. (strona, skarżąca) reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego A. K. Strona zgłosiła problem zalewania posesji, w tym sutereny budynku mieszkalnego przy ul. [...], spowodowany zmianą stosunków wodnych na należącej do P. H. wyżej położonej nieruchomości przy ul. [...] i zażądała wydania decyzji nakazującej właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Podczas wizji terenowej przeprowadzonej dnia 9 listopada 2021 r. na wymienionych działkach organ I instancji nie stwierdził by powierzchniowe wody opadowe z terenu działki nr 2 (ul. [...]) kierowane były w sposób zorganizowany na niżej położoną działkę nr 1 (ul. [...]). Wody opadowe z połaci dachowych budynku usytuowanego na działce nr 2 skierowane są systemem rur drenarskich do dwóch zbiorników: jednego od strony południowej o pojemności 1 m3 i drugiego od strony północnej. (dawniej wykorzystywanego jako szambo) i poprzez studnie rewizyjne odprowadzane są na sąsiednią działkę nr 3, z której z racji ukształtowania terenu nie mogą spływać na nieruchomość położoną przy ul. [...]. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że właściciel na działce nr 2 nie zmienił stosunków wodnych w taki sposób by zmiana ta szkodliwie wpływała na nieruchomość, której współwłaścicielką jest strona. Takie stanowisko potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (PINB), który po przeprowadzeniu postępowania kontrolno - wyjaśniającego w sprawie odprowadzania wód opadowych na działce nr 2 nie stwierdził nieprawidłowości ani zmiany naturalnego spadku terenu. Wcześniej, tj. w lipcu 2020 r., inspektor nadzoru branży sanitarnej na postawie przeprowadzonej wizji na zlecenie organu I instancji, stwierdził, że nie ma zaburzeń w funkcjonowaniu odwodnienia terenu, a instalacja drenażowa na działce nr 2 pracuje prawidłowo. W odwołaniu skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. z związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dokonaniu oceny tego materiału w sposób dowolny w następstwie zaniechania sprawdzenia, czy odwodnienie działki należącej do P. H. położonej przy ul. [...] w W. zostało prawidłowo odbudowane po wykonaniu prac kanalizacyjnych, a tym samym, czy oświadczenia P. H. w przedmiocie prawidłowości odwodnienia jego nieruchomości są prawdziwe. Wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzuciła organowi I instancji zaniechanie sprawdzenia czy woda odprowadzana z dachu budynku P. H. jest faktycznie odprowadzana do studzienki rewizyjnej. Zdaniem skarżącej organ I instancji zaniechał przeprowadzenia dowodów dla ustalenia prawidłowości odwodnienia działki nr 2 i oparł się jedynie na oświadczeniu właściciela tej nieruchomości. Decyzją z dnia 12 maja 2022 r. nr SKO.V 428/72/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (SKO) uchyliło w całości zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o odmowie nałożenia na P. H. właściciela nieruchomości nr 2 w W. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Właściciel nieruchomości nr 2 nie dokonywał zmian na swoim gruncie tj. zmiana kierunku wód opadowych itp. Nie stwierdzono również by oprowadzał wody na grunty skarżącej. Kolejno odnosząc się do treści odwołania podkreślił, iż kontroli urządzeń odwadniających dokonał organ budowlany nie doszukując się nieprawidłowości. Zatem organ dokonując ustaleń oparł się nie tylko na oświadczeniu P. H., tylko również na wynikach kontroli przeprowadzonej przez PINB. Jednakże SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło o odmowie nałożenia na P. H. właściciela nieruchomości nr 2 w W. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem SKO organ I instancji niewłaściwie umorzył postępowanie. W rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do umorzenie' postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. oraz art. 234 P.w. SKO zauważyło, że art. 234 ust. 3 P.w. nakazuje, w sytuacji spowodowania przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającego na grunty sąsiednie, wydać decyzję, w której organ właściwy w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Zatem brak stwierdzenia naruszenia stosunków wodnych ze skutkiem szkodliwym dla gruntów sąsiednich powinien skutkować wydaniem decyzji odmawiającej nałożenia wymienionych obowiązków, nie zaś umorzeniem postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zaskarżyła ją w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 k.p.a. i art. 84 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez SKO decyzji organu I instancji w sytuacji zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący przez Wójta Gminy W. całego materiału dowodowego, jak również dokonaniu oceny tego materiału w sposób dowolny w następstwie zaniechania sprawdzenia, czy odwodnienie działki należącej do P. H. położonej przy ul. [...] w W. zostało prawidłowo odbudowane po wykonaniu prac kanalizacyjnych, a tym samym, czy oświadczenia P. H. w przedmiocie prawidłowości odwodnienia jego nieruchomości są prawdziwe, w tym w szczególności nieprzeprowadzenie w sprawie dowodu z opinii biegłego, mimo wniosku w tym zakresie skarżącej, co miało to wpływ na treść decyzji SKO. Wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdziła, że do zalewania działki skarżącej dochodzi od kilku lat, co dzieje się od czasu wybudowania przez P. H. (uczestnik) domu jednorodzinnego. Opisała uciążliwości jakie wiążą się dla niej w związku z zalewaniem jej nieruchomości przy większych opadach. Podkreśliła, że nie była zawiadomiona o przeprowadzeniu czynności na nieruchomości przez PINB i nie mogła zgłaszać wniosków dowodowych. Zdaniem skarżącej PINB nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego na okoliczność sprawdzenia czy wskazywana przez uczestnika odwodnienie jest w istocie podłączone ze zbiornikami, czy też-jak twierdzi skarżąca- z gruntem odprowadzane na jej nieruchomość. Zauważyła, że nie zostały podjęte przez organ I instancji żadne czynności poza oględzinami gruntu i to mimo wskazówek pełnomocnika skarżącej. Podkreśliła, że nie zostały zweryfikowane przez organ I instancji oświadczenia uczestnika, czy firma kanalizacyjna odbudowała odcinek odwodnienia pomiędzy zbiornikiem , a studzienką rewizyjną. Zdaniem skarżącej opinia biegłego do spraw instalacji sanitarnych była dowodem pozwalającym zweryfikować oświadczenie uczestnika, że nie odprowadza on wód opadowych na nieruchomość skarżącej powodując zalewanie jej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. W uzasadnieniu stwierdziło, iż w niniejszej sprawie stan faktyczny nie wymagał opinii biegłego. Wskazało, że zmiana stosunków wodnych wiąże się z konkretnymi działaniami właściciela gruntów ingerujący w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. W rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono, by uczestnik odprowadzał wody opadowe na teren sąsiedni. Pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej wypowiedziała jej pełnomocnictwo. W piśmie z dnia 2 listopada 2022 r. pełnomocnik uczestnika będący adwokatem wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że zarzuty skargi są nieuzasadnione i ogólne. Nie opierają się na rzetelnych informacjach, lecz na spekulacjach i domysłach skarżącej. Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę i podnoszone w niej zarzuty. Wystąpiła do Sądu o zlecenie i przeprowadzenie ekspertyzy celem ustalenia zasad odprowadzania wody z nieruchomości sąsiedniej. Pełnomocnik uczestnika postępowanie wnosił i wywodził jak w piśmie z dnia 2 listopada 2022 r. nie znajdując również podstaw dla uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j . Dz.U. 2022 r., poz. 329 z późn. zm.-dalej "p.p.sa."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do prawidłowego zastosowania regulacji dotyczących zgodnego z prawem ukierunkowania i natężenia odpływu wód. Materialnoprawną prawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233- dalej "P.w."), zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3). Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane (ust. 4). Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (ust. 5). Zgodnie z art. 478 pkt 1 P.w., kto wbrew przepisowi art. 234 ust. 1 zmienia kierunek i natężenie odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych lub kierunek odpływu wód ze źródeł, lub odprowadza wody, lub wprowadza ścieki na grunty sąsiednie, podlega karze grzywny. W myśl art. 479 P.w., orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 476-478, następuje na zasadach i w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1120 z późn. zm.). W okolicznościach podanych w art. 234 ust. 1 P.w. tylko właściciel gruntu odpowiada za wykroczenie, a w okolicznościach podanych w art. 234 ust. 3-5 odpowiada poprzez przyjęcie obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Właściciel gruntu nie ponosi żadnej sankcji tylko w razie zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich (art. 234 ust. 2), gdyż wówczas nie jest sprawcą. Przepis art. 234 ust. 3 P.w. pozwala nałożyć na właściciela gruntu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Jednak obowiązek powyższy można nałożyć na właściciela gruntu, tylko gdy zmieniał on kierunek i natężenie odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, bądź celowo odprowadza wody na grunty sąsiednie. Obowiązki właściciela dotyczą tylko wód znajdujących się na jego gruncie. W rozpoznawanej sprawie to P. H. (uczestnik) jest właścicielem działki położonej ul. [...] ( dz. nr 2) i mógł być adresatem obowiązków przewidzianych w art. 234 ust. 3 P.w. Z ustaleń organu I instancji wynika, że nie wystąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Właściciel nieruchomości nr 2 nie dokonywał zmian na swoim gruncie tj. zmiana kierunku wód opadowych itp. Nie stwierdzono również by oprowadzał wody na grunty skarżącej. Ponadto pisma organu I instancji z dnia 10 lipca 2020 r. wynika, że nie stwierdzono zaburzeń w funkcjonowaniu odwodnienia terenu, a instalacja drenażowa pracuje prawidłowo (karta 17 akt administracyjnych). Skarga została oparta na zarzucie, że SKO naruszyło przepisy postępowania poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji w sytuacji zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący przez organ I instancji całego materiału dowodowego, jak również dokonaniu oceny tego materiału w sposób dowolny. W ocenie Sądu organy administracji trafnie stwierdziły, że w rozpoznawanej sprawie właściciel działki nr 2 nie zmienił stosunków wodnych na gruncie Wskazać należy, że PINB pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. (karta 13 akt administracyjnych) poinformował organ I instancji, że w wyniku przeprowadzenia postepowania kontrolno-wyjaśniającego, w sprawie odprowadzania wód opadowych z w/w działki budowlanej, nie stwierdził naruszenia przepisów określonych w warunkach technicznych oraz zmiany naturalnego spadku terenu. Tym samym organ budowlany nie znalazł podstaw do wszczęcia postepowania. Ponadto organ I instancji dwukrotnie przeprowadził oględziny w terenie. Ustalono na podstawie oględzin i oświadczeń uczestnika , że wody z połaci dachowych odprowadzane są do zbiornika , który kiedyś służył, jako szambo i do drugiego, z którego przelew kierowany jest do studzienki rewizyjnej i dalej pod ogrodzeniem na działkę stanowiącą własność uczestnika. Organ I instancji nie doszukał się śladów odprowadzania wód na teren skarżącej. Nie zmieniono stanu wody na gruncie uczestnika, nie zmieniono kierunku spływu wód opadowych. Działka skarżącej jest naturalnie położona niżej niż działka uczestnika. Sąd podziela stanowisko SKO, iż w niniejszej sprawie stan faktyczny nie wymagał opinii biegłego, organ w sposób wystarczający zgromadził materiał dowodowy, przeprowadził oględziny w terenie, a stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Organy winny dopuszczać stosowny dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy wszędzie tam, gdzie zachodzi taka potrzeba wynikła z faktu, że nie można stanu faktycznego ustalić na podstawie innych zebranych w sprawie materiałów dowodowych. Gdy się natomiast stan faktyczny da ustalić bez biegłego i nie zachodzi podstawa do nałożenia obowiązków z art. 29 ust. 3 p.w., to dowód taki nie jest bezwzględnie wymagany (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2014r. II SA/Bk 282/14). Zatem powołanie biegłego nie jest obowiązkiem organu w każdorazowo w ocenie naruszenia stosunków wodnych. Uprawnienia do powołania biegłego podlega ograniczeniom względem celowości, ekonomiki i konieczności zapewnienia szybkości postępowania. W ocenie Sądu zasadnie SKO stwierdziło, że zmiana stosunków wodnych wiąże się z konkretnym działaniem właściciela gruntów ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. Naruszenie stosunków wodnych należy rozumieć jako ingerencję w teren działki skutkującą zmianą zastanego stanu gospodarki wodnej na tym gruncie, np. ingerencją na skutek której nastąpiła zmiana kierunku czy też intensywności spływu wód z terenu działki, na której naruszenia dokonano na teren działek sąsiednich (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 maja 2019r. II SA/Kr 260/19). Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 8 kwietnia 2019 II SA/GI 714/19 spowodowanie przez właściciela działki zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy (tj. odpowiednika art. 234 ustawy nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne) to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany przykładowo z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi, czy też hydrologicznymi. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r. wskazuje, iż nałożenie obowiązku wynikającego z art. 29 ust. 3 prawa wodnego musi być poprzedzone ustaleniem, że właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej, lub kierunek odpływu wody ze źródeł, bądź też, że odprowadza wody lub ścieki na grunty sąsiednie. Co ważne - naruszenie stosunków wodnych, o których mowa w art. 234 ust. 3 P.w., to zawsze, świadome czy też nieświadome działanie właściciela terenu, które w jakikolwiek sposób zmienia dotychczasowy stan wód na tym terenie (jej zaleganie czy odprowadzanie) ze szkodą dla terenów do niego nie należących. Brak takiego działania, także w sytuacji, kiedy to spływ wód opadowych z terenu działki jest szkodliwy dla działek sąsiednich (skutek naturalnego ukształtowania terenu) w żadnym razie nie daje organowi uprawnień do stosowania sankcji o których mowa w art. 234 ust. 3 P.w. Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącej przypomnieć należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane, a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 133). Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższych regulacji wynika więc, że zasadą postępowania przed sądem administracyjnym jest sytuacja, w której sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, a obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, rozumiany jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach i stanowiących przedmiot analizy sądu administracyjnego, oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ogranicza się wyłącznie do dowodu z dokumentu i ma ono charakter wyjątkowy. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów jest niedopuszczalne (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2022 r., sygn. akt. II GSK 88/19). Przy czym wskazać należy, że nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 863/21). W rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono, by uczestnik odprowadzał wody opadowe na teren sąsiedni, powodując na nim szkody. Wobec powyższego w ocenie Sądu zasadnie SKO uchyliło decyzję organu I instancji i odmówiło nałożenia na właściciela nieruchomości nr 2 w W. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W istocie zatem organy nie naruszyły przepisów art. 8 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. z zw. z art. 80 k.p.a. W konsekwencji zaskarżona decyzja SKO odpowiada prawu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło