II SA/Gl 1041/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-10
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Andrzej Matan, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą rady gminy. Skarżąca powoływała się na naruszenie interesu ogólnego (ład przestrzenny, zasady kształtowania zabudowy), a nie na konkretne pogorszenie swojej sytuacji prawnej jako właściciela nieruchomości w związku z uchwalonym planem.Stan faktyczny
Skarżąca M. O. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 28 września 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca, właścicielka działki sąsiedniej, nie brała udziału w postępowaniu planistycznym, ponieważ plan został uchwalony przed nabyciem przez nią nieruchomości. Zarzuciła, że plan narusza zasady ładu przestrzennego, ogranicza prawo do prywatności i obniża wartość jej działki, upatrując naruszenia w planowanej inwestycji na sąsiedniej działce. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewykazania naruszenia interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. O. na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 28 września 2009 r. nr XLVII/961/09 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
Pismem z dnia [...] r. M. O. wniosła skargę na uchwałę nr XLVII/961/09 Rady Miasta Katowice z dnia 28 września 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarze fragmentu górniczego "A" S. A. , obejmującego obszar położony w rejonie ulic Rolnej i Ligockiej w Katowicach, żądając jej unieważnienia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnia, iż pismem z dnia 30 listopada 2016 roku (nr [...]) została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z garażem podziemnym, na terenie działki sąsiedniej nr 1. Inwestor, będący deweloperem, zamierza zrealizować to przedsięwzięcie wykorzystując maksymalne parametry budowy przewidziane w planie. Projektuje wybudowanie budynku, w którym będą 24 mieszkania, przeznaczone na sprzedaż.
Skarżąca jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka 2 od 2015 roku, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony w 2009 r., stąd nie miała możliwości brania udziału w postępowaniu planistycznym. Występowała o zmianę planu, jednakże poinformowano ją, że w chwili obecnej nie jest to przewidziane.
W jej ocenie, plan narusza zasady kształtowania zabudowy i nie chroni ładu przestrzennego (art. 15 u.p.z.p.), a ponadto ogranicza prawo do prywatności. Zgodnie z postanowieniami planu, dla terenu na którym znajduje się działka nr 1 ustalone zostało przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i usługowa użyteczności publicznej (zapewne ze względu na fakt, że działka graniczy z ul, Rolną, która jest główną drogą w tym rejonie i wzdłuż której znajduje się wiele sklepów i działalności użyteczności publicznej). Przeznaczeniem dopuszczalnym, w ramach przeznaczenia podstawowego, jest realizacja zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Wysokość budynku może wynosić 12 m, a konstrukcja obiektu może się składać z 3 kondygnacji. Jednocześnie istnieje możliwość wykończenia budynku dachem płaskim do 5° nachylenia połaci.
We wniosku o zmianę planu skarżąca wskazała, że projektowa budowa narusza warunki bezpieczeństwa budynków już istniejących, zlokalizowanych w najbliższym sąsiedztwie. Umiejscowienie "bloku mieszkalnego" pośród domów jednorodzinnych powoduje zniszczenie strefy domków jednorodzinnych. Planowany budynek będzie stanowić "hybrydę" budowlaną w architekturze miasta Katowice. W najbliższym sąsiedztwie plan zagospodarowania przestrzennego powinien stwarzać możliwość realizacji budynków o zbliżonej funkcji i gabarytach. Natomiast budynki znajdujące się w najbliższym otoczeniu przedmiotowej działki (są to działki nr 2, 3, 4, 5, 6) to domy jednorodzinne, o konstrukcji składającej się z 2 kondygnacji, najczęściej z dachem płaskim.
Zwraca także uwagę, że budowa budynku wielorodzinnego (24 mieszkania), w sąsiedztwie domku jednorodzinnego spowoduje "brak prywatności, swobody i komfortu zamieszkiwania w domku" oraz obniżenie wartości jej działki.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Katowice wniósł o jej odrzucenie ze względu na niewykazanie naruszenia interesu prawnego ewentualnie o oddalenie.
Skuteczne złożenie skargi na podstawie art. 101 u.s.g., co podkreśla Prezydent, wymaga nie tylko wykazania istnienia własnego interesu prawnego, ale również wykazania jego naruszenia. Interes ten winien być bezpośredni i realny aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Skarżący powinien wykazać, że uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sytuację materialnoprawną poprzez pozbawienie go pewnych uprawnień lub uniemożliwienie ich realizacji.
Działki nr: 7,1,8, których dotyczy skarga, położone są w rejonie ul. Rolnej i planie przeznaczono je pod następujące funkcje:
- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol planu 17 MN) - obejmuje działkę nr 7 oraz przeważającą zachodnią część działki nr 8,
- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej użyteczności publicznej z dopuszczeniem realizacji budowy wielorodzinnej (symbol planu 12MNU) - obejmuje przeważającą zachodnią część działki nr 1,
- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej użyteczności publicznej (symbol planu 16MNU) - obejmuje niewielkie północno-zachodnie naroże działki nr 1,
- tereny dróg publicznych klasy dojazdowej (symbol planu 11KDD1/2) - obejmuje niewielką wschodnią część działek nr 8 i 1 - wzdłuż ulicy Dzierżonia.
Zgodnie z kierunkami polityki przestrzennej określonej w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Katowice" - II edycja, przyjętego uchwałą nr XXI/483/12 Rady Miasta Katowice z dnia 25 kwietnia 2012 r. - przedmiotowe działki zlokalizowane są w obszarze zabudowy mieszkaniowej niskiej (symbol Ł/MN3) na terenie o podstawowych kierunkach przeznaczenia:
- zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna,
- zabudowy mieszkaniowej jednorodzinna.
Skarżąca błędnie uznaje sam fakt uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego przyszłą modyfikację aktualnego sposobu wykorzystywania terenu jako naruszenie prawa. Stanowisko takie jest bezpodstawne ponieważ prowadzenie polityki przestrzennej w obszarze gminy stanowi kompetencję rady gminy i jest zadaniem własnym gminy. W skardze błędnie przywołuje się całość art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nowi zbiór przepisów określających zakres dokumentu planu miejscowego (wraz z właściwym rozporządzeniem) nie wskazując przy tym konkretnej normy prawnej. Samo odwołanie się do obowiązku kształtowania przestrzeni w sposób zapewniający poszanowanie zasad ładu przestrzennego nie stanowi zarzutu nielegalności konkretnego palenia planu. Ustalenia planu dla nieruchomości wskazywanych w skardze określają lokalizację wzdłuż zachodniej części ul. Rolnej terenów, gdzie zabudowa dwu kondygnacyjna może sąsiadować z budynkami o trzech kondygnacjach, stanowi kontynuację zasad zabudowy ukształtowanych w tej części miasta. Ten sposób zabudowy nawiązuje również do zabudowy znajdującej się południowej stronie ul. Rolnej a ponadto jest zgodny z podstawowymi kierunkami przeznaczenia określonymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, iż z mocy art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1875, dalej: u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Trzeba przypomnieć, że treść ww. przepisu uległa istotnej zmianie w wyniku nowelizacji dokonanej art. 2 pkt. 1 lit. a ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy − Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935). Ustawodawca zrezygnował z wymogu poprzedzania skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia. Zmiana weszła w życie od z dniem 1 czerwca 2017 r. i stosownie do przepisu intertemporalnego zawartego w art. 17 ust. 1 tej ustawy nie znajduje ona zastosowania do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed tą datą. A więc, a contrario, do postępowań wszczynanych po 1 czerwca 2017 r. nowy tryb wnoszenia skargi na uchwały (zarządzenia) będzie stosowany.
Wyjaśnienie to jest o tyle istotne, że w przedmiotowej sprawie postępowanie sądowe zostało wszczęte w dniu 2 października 2017 r. (data przyjęcia skargi przez Radę Miasta Katowice), a więc już po zmianie art. 101 ust. 1 u.s.g. Stąd nie ma znaczenia fakt wcześniejszego wezwania Rady przez skarżącą do usunięcia naruszenia.
Analiza postanowień art. 101 ust. 1 u.s.g. prowadzi do wniosku, iż skuteczne złożenie skargi wymaga spełnienia dwu zasadniczych przesłanek: po pierwsze – skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego uchwałą (zarządzeniem); po drugie – uchwała (zarządzenie) powinna pozostawać "w zakresie władzy publicznej".
Uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącą aktem prawa miejscowego, jest bez wątpienia aktem z zakresu wykonywania władzy publicznej (władztwa publicznego).
Natomiast w przedmiotowej sprawie zachodzą istotne wątpliwości czy została spełniona pierwsza ze wskazanych przesłanek, dotycząca wykazania naruszenia interesu prawnego przez skarżącą. Przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 58 § 1 pkt. 5a p.p.s.a., Sąd odrzuci skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (w tym przypadku art. 101 ust. 1 u.s.g.).
W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. przesłanką do merytorycznej oceny przez sąd zaskarżonego aktu jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przysługującego skarżącemu. Strona skarżąca musi zatem nie tylko wykazać się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem któregoś z nich. Posiadanie interesu prawnego przy próbie zakwestionowania uchwały rady gminy, oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Interes, o którym mowa w powołanym przepisie musi być konkretny i realny, a związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożonych obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się również, że o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu powołanego przepisu rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1305/09, dostępny w internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca w żaden sposób nie wykazała naruszenia tak rozumianego interesu prawnego, powołując się w skardze na naruszenie interesu ogólnego takiego jak ład przestrzenny, zasady kształtowania zabudowy, sfera domków jednorodzinnych, warunki bezpieczeństwa budynków sąsiednich, swobody obywatelskie czy stosunki dobrosąsiedzkie. Natomiast nie wskazuje na czym, w związku z regulacjami przyjętymi w planie, miałoby polegać pogorszenie jej sytuacji prawnej jako właściciela nieruchomości. Z treści skargi można wnosić, że naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego upatruje w inwestycji planowanej na działce sąsiedniej. Jak stwierdza, realizacja budynku wielorodzinnego (24 mieszkania) spowoduje "brak prywatności, swobody i komfortu zamieszkiwania w domu"
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, niniejszą skargę odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło