II SA/Gl 1060/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia 25 marca 2014 r. D. P. zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. o zapaleniu się smoły w przewodzie kominowym użytkowanym przez D. W. w budynku przy ul. [...] w D. Zdaniem wnioskodawczyni nieszczelny komin powoduje zagrożenie dla użytkowników budynku. Na podstawie Księgi Wieczystej numer [...] ustalono, że współwłaścicielką w części 505/1000 budynku jest D. P., zaś współwłaścicielką w części 495/1000 budynku jest D. W.. Z przeprowadzonych w dniu 17 kwietnia 2014 r. przez organ pierwszej instancji czynności kontrolnych wynika, że do przewodu kominowego dymowego podłączony był kocioł centralnego ogrzewania opalany paliwem stałym, który znajdował się w kotłowni, umieszczonej w piwnicy. W kotłowni znajduje się też przewód wentylacyjny. Na parterze i na pierwszym piętrze stwierdzono liczne pęknięcia tynku. Na tynku komina znajdują się ślady koloru brązowego, wskazujące na to, że spomiędzy spoin wydobywa się dym lub substancje smołopodobne. Na poddaszu komin wybudowany został z cegieł na zaprawie, która wykazuje zużycie biologiczne. Do protokołu została dołączona kopia opinii nr [...] z dnia [...] r. Kominiarza T. K. z której, wynika, że po sprawdzeniu i prześwietleniu kamerą inspekcyjną ustalono, iż przewód kominowy dymowy jest nieszczelny, a w jego wnętrzu znajdują się przepalone cegły. Na zewnątrz przewodu kominowego na pierwszym piętrze znajdują się pęknięcia tynku oraz ślady po wydobywającym się dymie. Kominiarz zalecił aby przewód kominowy wymurować z nowych cegieł od podłogi pierwszego piętra do góry cegłą pełną na zaprawie cementowej. Po przemurowaniu należy na całej długości zabezpieczyć przewód wkładem żaroodpornym. W dniu 6 maja 2014 r. D. W. przedłożyła kopię protokołu sprawozdawczo - opiniodawczego nr [...] z dnia [...] r. z kontroli przewodu kominowego dymowego oraz wentylacyjnego autorstwa Mistrza Kominiarskiego W. D., z której wynika, że stwierdzono nieszczelność pomiędzy kanałem wentylacyjnym kotłowni a dymowym kotła c.o. Ponadto badanie kamerą inspekcyjną wykazało spękania oraz przebicia do kanału wentylacyjnego. W związku z powyższym zalecono uszczelnienie przewodu na całej długości. Pismem z dnia 7 maja 2014 r. PINB w D. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego komina w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w D. Kolejno organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawy administracyjne z udziałem D. P. i D. W. Obecny na rozprawie T. K. podtrzymał swoją opinię z dnia 8 kwietnia 2014 r. na temat stanu technicznego przewodów kominowych. Przy piśmie z dnia 12 lipca 2014 r. D. W. przekazała kopię protokołu z dnia 10 lipca 2014 r. T. W. posiadającego uprawnienia w zakresie dozorowania i eksploatacji urządzeń i instalacji sieci gazu i wentylacji, z którego wynika, że kanał ma spękania i ubytki zaprawy. Próba szczelności dymowa wykazała przebicie dymu z kanału dymowego do wentylacyjnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB w D. nakazał D. W. wyłączenie z użytkowania komina w ww. budynku. Decyzją z dnia [...] r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 18 września 2014 r. D. W. zawiadomiła organ pierwszej instancji, że piec c.o. został odłączony od przewodu kominowego. W dniu [...] r. organ pierwszej instancji podczas czynności kontrolnych potwierdził, że kocioł na paliwo stałe został odłączony od przewodu dymowego i zdemontowana została rura stalowa łącząca kocioł z przewodem dymowym. W dniu [...] r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny, w wyniku których ustalił, że przewód dymowy, do którego podłączony był poprzednio kocioł węglowy nie został "zadekowany". Ponadto komin ponad połacią dachu nie został zabezpieczony daszkiem. Pismem z dnia 8 grudnia 2015 r. pełnomocnik D. P. przedłożył kopię rzutu piwnic obrazującego podział majątku wspólnego nieruchomości przy ul. [...] w D. będącego przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym Wydział 1 Cywilny w D., sygn. akt [...] na okoliczność wykazania, iż D. P. nie jest właścicielką przedmiotowego przewodu kominowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., organ pierwszej instancji nałożył na D. W. oraz D. P. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym poprzez zadekowanie na poziomie piwnicy przewodu dymowego oraz zamontowanie na kominie daszku metalowego, celem zabezpieczenia przed opadami atmosferycznymi wyłączonego z użytkowania przewodu dymowego w terminie do dnia 29 kwietnia 2016 roku. Decyzją z dnia [...] roku WINB uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] r. PINB w D. przeprowadził dowód z akt sprawy o sygnaturze [...] w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w D. oraz wykonał dokumentację zdjęciową postanowienia z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w D. oraz opinii technicznej z dnia [...]r. biegłego sądowego J. G. Pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB w D. działając w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 290 z późn. zm.) nałożył na D. W. oraz D. P. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w ww. budynku mieszkalnym poprzez uszczelnienie przewodów (dymowego i wentylacyjnego) w kominie na całej ich długości od poziomu 1 (piwnicy należącej do D. W.) wraz z częścią wystającą ponad połać dachową materiałami uszczelniającymi w terminie do dnia 31 października 2016 r. Odwołania od powyższej decyzji, w ustawowo przewidzianym terminie, wnieśli pełnomocnik D. P., J. M., oraz D. W. W odwołaniu J. M. wskazał, że wlot, komin i piec c.o. znajduje się w pomieszczeniu piwnicznym należącym do D. W. W 2014 r. zapaliła się sadza w kominie, który od tej pory nie nadaje się do użytku. Przez komin do domu przedostaje się woda opadowa i śnieg. Sentencja decyzji nie wskazuje nadto o jakie nieprawidłowości w kominie chodzi. D. W. natomiast wskazała, że D. P. nie pozwala jej dokonać naprawy przedmiotowego komina. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie nakazu uszczelnienia przewodu dymowego w kominie ww. budynku i w tym zakresie umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W pozostałym zakresie (odnośnie przewodu wentylacyjnego) WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu WINB obszernie zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego wskazując następnie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy umożliwia dokonanie oceny, że faktycznie istnieje przedmiot postępowania w postaci niewłaściwego stanu technicznego budynku wskutek nieszczelności przewodu kominowego wentylacyjnego i w związku z tym istotnie powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie tryb przewidziany w art. 66 Prawa budowlanego. Natomiast ponieważ przewód dymowy nie jest użytkowany, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji w tej części. Organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. w powiązaniu z art. 61 Prawa budowlanego posiadają D. P. oraz D. W. Organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że przewody kominowe stanowią część wspólną małej wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...] w D. i na zasadzie art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali nałożył obowiązek w trybie art. 66 Prawa budowlanego na współwłaścicielki budynku solidarnie. PINB wyjaśnił kwestię podziału majątku wspólnego, która ma kluczowe znaczenie w sprawie, ponieważ determinuje adresata nakazu z art. 66 Prawa budowlanego. Z zapisów Księgi Wieczystej o numerze [...] wynika, że w stosunku do przedmiotowego budynku Sąd Rejonowy w D. I Wydział Cywilny pod sygnaturą akt [...] prowadził postępowanie w sprawie podziału własności nieruchomości w ten sposób, że ustanowiono odrębne własności poszczególnych lokali piwnicy. Jednakowoż sąd przesądził, że przedmiotowe przewody kominowe stały się częścią wspólną wspólnoty mieszkaniowej. Świadczy o tym opinia techniczna z dnia [...] r. biegłego sądowego J. G., stanowiąca integralną część postanowienia z dnia [...] r. SR w D. Wydział I Cywilny w przedmiocie podziału majątku wspólnego. Zatem organ pierwszej instancji słusznie nakaz z art. 66 Prawa budowlanego skierował do obu współwłaścicielek budynku. W aktach sprawy ponadto znajdują się trzy protokoły z czynności kontrolnych sprawności przedmiotowych przewodów kominowych, wykonanych przez różnych Mistrzów Kominiarskich. Z powyższych opinii, sporządzonych przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje, wynika, że przedmiotowe przewody kominowe, a przynajmniej przewód wentylacyjny, są użytkowane w sposób zagrażający życiu, zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia i środowisku oraz są w nieodpowiednim stanie technicznym. Skoro zaś przewód kominowy wentylacyjny w przedmiotowym budynku jest w nieodpowiednim stanie technicznym, tzn. nie spełnia wymogów § 22 ust. 1 i 2 oraz § 23 pkt 1 i pkt 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, to wydanie nakazu uszczelnienia przedmiotowego przewodu wentylacyjnego jest zasadne. Pismem z dnia 24 września 2016 r. D. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - obrazę art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych tj. przesłuchania stron postępowania, powołania biegłego kominiarza, - obrazę art. 75 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dokumentów, opinii biegłych, - obrazę art. 76 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dokumentów urzędowych sporządzonych przez PINB w D., - obrazę art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego, - obrazę art. 78 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin i wskazania, który przewód kominowy jest przewodem wentylacyjnym, a który spalinowym. Skarżąca zarzuciła nadto, że decyzja skierowana została także do niej podczas gdy winna być skierowana jedynie do D. W. W uzasadnieniu skarżąca uzasadniła zarzuty podnosząc m.in., iż w roku 2010 PINB w D. prowadził już postępowanie administracyjne w sprawie tego samego komina. Z decyzji nr [...] z dnia [...] r. wynikało zaś, że kanały dymowe są sprawne i odpowiadają obowiązującym przepisom normom technicznym. Nadto wlot przedmiotowego komina znajduje się w pomieszczeniach piwnicznych przypisanych wyłącznie D. W. Do przewodu kominowego był podłączony piec CO D. W.. Tylko zatem D. W. ponosi odpowiedzialność prawną i materialną za użytkowany przez siebie komin. Zresztą z pism i oświadczeń. D. W. wynika, że nie ma ona zamiaru korzystać z przedmiotowego komina z uwagi na zamontowany piec elektryczny. Wobec powyższego trudno zrozumieć, zdaniem skarżącej, stanowisko organów nakazujących bardzo kosztowny remont komina - remont który niczemu nie będzie służył. Skarga została wniesiona w terminie. Zawierała także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten Sąd oddalił postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. a zażalenie D. P. oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II OZ 282/17. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 13 stycznia 2017 r. D. W. opisała konflikt międzysąsiedzki i naganne jej zdaniem postępowanie wobec niej D. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, że ponieważ przewód dymowy, jak jednoznacznie wynika z zawartych w skardze dowodów, nie jest użytkowany, to postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji w tej części. W myśl bowiem art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). W konsekwencji poprawnie WINB uchylił w tej części zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną i umorzył postępowanie w zakresie przewodu dymowego. Zdaniem Sądu poprawnie też organ II instancji utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w pozostałej części, odnoszącej się do przewodu wentylacyjnego. Słusznie bowiem WINB uznał, że faktycznie istnieje przedmiot postępowania w postaci niewłaściwego stanu technicznego budynku wskutek nieszczelności przewodu kominowego wentylacyjnego i w konsekwencji w sprawie winien znaleźć zastosowanie tryb przewidziany w art. 66 Prawa budowlanego, a nałożony obowiązek winien być adresowany, tak jak to uczynił organ I instancji, zarówno do D. P., jak i D. W. albowiem przewody kominowe stanowią część wspólną małej wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...] w D. Jak wynika z akt sprawy, a także uzasadnień zapadłych w sprawie decyzji, organy wyjaśniły kwestię podziału majątku wspólnego. Z zapisów Księgi Wieczystej o numerze [...] wynika, że w stosunku do przedmiotowego budynku Sąd Rejonowy w D.I Wydział Cywilny pod sygnaturą akt [...] prowadził postępowanie w sprawie podziału własności nieruchomości przy ul. [...] w D. w ten sposób, że ustanowiono odrębne własności poszczególnych lokali piwnicy. W ramach przeprowadzonego postępowania cywilnego sąd przesądził, że przedmiotowe przewody kominowe stały się częścią wspólną wspólnoty mieszkaniowej. Świadczy o tym opinia techniczna z dnia [...] r. biegłego sądowego J. G., stanowiąca integralną część postanowienia z dnia [...] r. SR w D. Wydział I Cywilny w przedmiocie podziału majątku wspólnego. Z treści tej opinii wynika, że trzony kominowe i wentylacyjne należą do współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Zatem organ pierwszej instancji słusznie nakaz z art. 66 Prawa budowlanego skierował do obu współwłaścicielek budynku. Kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą bowiem do części wspólnych budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Odnośnie natomiast stanu technicznego podkreślić należy, że w aktach sprawy znajdują się trzy protokoły z czynności kontrolnych sprawności przedmiotowych przewodów kominowych, wykonanych przez różnych Mistrzów Kominiarskich, z których wynika, że przedmiotowe przewody kominowe, a przynajmniej przewód wentylacyjny, są użytkowane w sposób zagrażający życiu, zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia i środowisku, oraz są w nieodpowiednim stanie technicznym. Trafnie WINB akcentuje w tej mierze, że zgodnie z treścią art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany (...) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art 5 ust. 2". Przepis ów stanowi, że "Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7". Dlatego też podzielić należy przekonanie WINB, że skoro przewód kominowy wentylacyjny w przedmiotowym budynku jest w nieodpowiednim stanie technicznym, tzn. nie spełnia wymogów § 22 ust. 1 i 2 oraz § 23 pkt 1 i pkt 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, to wydanie nakazu uszczelnienia przedmiotowego przewodu wentylacyjnego jest zasadne. Podzielić należy też zawartą w odpowiedzi na skargę ocenę WINB, iż wbrew skardze nie ma znaczenia fakt, iż prowadzone sześć lat temu postępowanie w sprawie stanu technicznego przedmiotowego obiektu, wykazało, iż znajdował się on w poprawnym stanie technicznym. Od tego czasu minęło sześć lat i stan techniczny budynku, uległ pogorszeniu w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Wbrew zarzutom skargi organ pierwszej instancji wystarczająco określił nadto przeznaczenie poszczególnych przewodów kominowych. Z akt spraw wyraźnie wynika, co zresztą potwierdza skarżąca, iż kanał dymowy to ten, do którego podpięty był kocioł centralnego ogrzewania, natomiast kanał wentylacyjny służy do wentylacji pomieszczeń piwnicy. Należy nadto podkreślić, że zawarty w zaskarżonej decyzji nakaz wykonania określonych robót budowlanych został wydany w związku z nieodpowiednim stanem technicznym budynku skarżącej, w celu zapobieżenia katastrofie budowlanej zagrażającej życiu i zdrowiu osób znajdujących się w budynku i jego pobliżu. Tym samym niewątpliwym jest, zdaniem Sądu, że roboty nakazane decyzja organu pierwszej instancji w części utrzymanej w mocy przez WINB, winny zostać wykonane. Sąd nie dopatrzył się także w zaskarżonej decyzji sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Prowadzone przez organ II instancji postępowanie wbrew twierdzeniom skargi prowadzone było wnikliwie, wykazało wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, zgromadzono wszystkie niezbędne dowody, w tym 3 opinie kominiarskie, parokrotnie przeprowadzono oględziny, a także rozprawy administracyjne, a wydana przez organ decyzja, klarownie uzasadniona, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.