II SA/Gl 1061/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. – G. i M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku M. G., występującego jako przedstawiciel ustawowy małoletniego uczestnika postępowania A. G., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący M. G., działając w imieniu małoletniego uczestnika postępowania – A. G. , zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, że nie posiada żadnych źródeł dochodu, nie uzyskuje żadnego zasiłku ani dotacji, a utrzymanie zapewnia mu rodzina. Skarżący zaznaczył również, ze poza nieruchomością rolną o pow. 1,52 ha oraz budynkiem mieszkalnym (w stanie surowym zamkniętym) nie posiada żadnego majątku, a obydwie wspomniane nieruchomości są zajęte na poczet prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Rodzina skarżącego składa się z czterech osób (wnioskodawcy, jego małżonki, oraz dwójki dzieci) lecz żadne z nich nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. M. G. zaznaczył, że przed Sądem Apelacyjnym w K. toczy się obecnie postępowanie w sprawie przyznania mu renty. Pismem z dnia [...] br. referendarz sądowy wezwał M. G. do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących sytuacji materialnej jego rodziny poprzez: - wskazanie wysokości i rodzaju wsparcia udzielanego skarżącemu przez rodzinę, - przedstawienie zaświadczenia, z którego wynikałoby, że E. G. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i nie uzyskuje żadnego świadczenia z tego tytułu, ewentualnie podanie powodu, dla którego nie zarejestrowała się w urzędzie pracy, - złożenie kserokopii zeznania podatkowego za rok ubiegły, - wskazanie, czy A. G. jest zatrudniona, czy też jest osobą bezrobotną – w tym ostatnim przypadku należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez właściwy urząd pracy, potwierdzające ten fakt, - podanie przyczyn, dla których rodzina wnioskodawcy, nie uzyskując żadnych dochodów, nie otrzymuje wsparcia ze środków pomocy społecznej. Odpowiadając na to pismo skarżący wyjaśnił, że bieżące należności pokrywa rodzina, jego małżonka nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy jednakże poszukuje obecnie zatrudnienia, córka – A. G. również poszukuje pracy, natomiast wnioskodawca nie korzysta ze wsparcia ze środków pomocy społecznej, gdyż pomocy udziela mu rodzina. Do wspomnianego pisma dołączona została kserokopia zeznania podatkowego skarżącego za [...] r., z którego wynika, że nie osiągnął on jakiegokolwiek dochodu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej strony, aby można było z całym przekonaniem uznać, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim daleko idące wątpliwości budzi sytuacja materialna rodziny skarżącego. Twierdzi on bowiem, że nie uzyskuje żadnego dochodu, ani też jakiegokolwiek wsparcia ze środków publicznych w rodzaju świadczenia dla bezrobotnych lub zasiłków z pomocy społecznej. Równocześnie podaje, że pełne koszty utrzymania ponosi jego rodzina. W związku z tym rodzi się pytanie zarówno o rodzaj jak i wysokość tego wsparcia a także o powody, dla których zarówno córka wnioskodawcy jak i jego małżonka nie zarejestrowały się w urzędzie pracy. Od osoby znajdującej się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej, a za taką niewątpliwie uważa się wnioskodawca, należy oczekiwać, że podejmie wszelkie próby zdobycia jakiegokolwiek źródła dochodu. O ile więc nie ma stałego zatrudnienia logicznym jest, że skorzysta z możliwości uzyskania zasiłku dla bezrobotnych ewentualnie wsparcia ze strony pomocy społecznej. Dobrowolna rezygnacja z tego rodzaju świadczeń skłania do przypuszczeń, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle ciężka, aby można było uznać, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W realiach rozpoznawanej sprawy trudno przyjąć, że M.G. dostatecznie uprawdopodobnił ciężką sytuację materialną swojej rodziny, skoro jak sam stwierdza, są osoby łożące na jego utrzymanie. Skoro zaś nie podał ani kwot uzyskiwanych z tego tytułu ani też rodzaju wsparcia, można założyć, że będą one w stanie pokryć wydatki skarżącego związane z postępowaniem sądowym. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.