II SA/Gl 1063/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Referent-stażysta Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi R. S. na uchwałę Rady Gminy w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę W dniu [...] r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obszaru sołectwa [...]. Jako podstawę prawną aktu powołano przepis art. 14, 15 i 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W § 5 ust. 6.7 tejże uchwały, Rada Gminy ustaliła możliwość lokalizacji garaży przydomowych w granicy działek zgodnie z warunkami technicznymi. Powyższa uchwała została ogłoszona w Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...] poz. [...] z dnia [...] r. Pismem z daty [...] r., które wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu [...]r. R. S. jako właściciel działki nr 1 , wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zapisu zawartego w § 5 ust. 6.7 uchwały jako niezgodnego z § 12 ust. 2 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), który to przepis dopuszcza możliwość sytuowania budynków, w tym garaży bezpośrednio przy granicy, a nie – w granicy działki. Wnioskodawca podniósł, że jego interes prawny w kwestionowaniu uchwały wyraża się w tym, że nie może korzystać ze swojej nieruchomości w sposób przewidziany prawem, gdy właścicielka działki sąsiedniej nr 1 prowadzi budowę garażu usytuowanego w granicy z jego działką. W odpowiedzi Przewodniczący Rady Gminy [...] pismem z dnia [...]r. wyjaśnił, że powyższa uchwała była kontrolowana przez Wojewodę [...] przed jej opublikowaniem. Powołując się na bezskuteczność wezwania R. S. w dniu [...] r. wniósł skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności względnie wydania z naruszeniem prawa oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący ponowił zarzut rażącego naruszenia § 12 ust. 2 rozp. w sprawie warunków technicznych... polegający na dopuszczeniu możliwości lokalizacji garaży przydomowych w granicy działek, podczas gdy w świetle powołanego rozp. dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy, jeżeli to wynika z planu miejscowego. Przypadek sytuowania budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m, bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną reguluje też przepis § 12 ust. 3 pkt 4 tego rozp. Stąd też zdaniem skarżącego, uprawnieniem organu, który ustala plan miejscowy jest wyrażenie zgody na sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką. Tymczasem Rada Gminy nie rozróżnia pojęć "bezpośrednio przy granicy" oraz "w granicy", podczas gdy w pierwszym przypadku zlokalizowanie budynku stwarza możliwość posadowienia chociażby płotu, co jest wykluczone w razie usytuowania budynku w granicy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem organu, skarżący powołuje się na nieistniejący przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozp. z 2002 r., zaś granica jest linią, która zawsze będzie miała jakąś wielkość matematyczną, która rozgranicza dwie działki. Nie można też podzielić argumentacji, że bezpośrednio przy granicy to taka odległość, że można chociażby postawić płot. Stąd też w ocenie organu, brak podstaw do przyjęcia, aby skarżący nie mógł korzystać ze swojej nieruchomości w sposób prawem przewidziany, przy czym nabył tą nieruchomość już po wejściu w życie kwestionowanego planu. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniosła, że z mocy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, znaki graniczne podlegają ochronie, zaś w świetle kwestionowanego przepisu uchwały istniałaby możliwość ich usunięcia. Nadto, doszłoby do kolizji interesów właścicieli działek sąsiednich, w sytuacji gdyby zamierzali sytuować budynki w granicy, bowiem w praktyce przyjmuje się, że granica ma szerokość 20 cm. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że zaskarżona uchwała była już przedmiotem kontroli sądowej w sprawie II SA/Gl 736/06 wskutek skargi Wojewody [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność § 5 ust. 11.2, 11.3 i 11.4 tejże uchwały, co ustalono w toku rozprawy sądowej w oparciu o dowód z akt sprawy II SA/Gl 736/06. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, sąd w tym zakresie dopatrzył się istotnego naruszenia trybu, jak i zasad sporządzania planu, określonych powołaną wyżej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegających na przyjęciu w tej części treści planu różniącego się od zapisów projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu oraz uzgodnionego i zaopiniowanego zgodnie z treścią art. 17 pkt 6 i 7 ustawy. Jednocześnie w motywach Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że działając z urzędu nie dopatrzono się podstaw do stwierdzenia nieważności tejże uchwały w całości, bowiem nie stwierdził naruszenia innych zasad sporządzania planu miejscowego i istotnych naruszeń trybu jego sporządzania skutkujących nieważnością całej uchwały ( vide: str. 4 uzasadnienia wyroku ). Stąd też rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi. Zdaniem składu orzekającego, w sytuacji, gdy uchwała była już przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej wskutek skargi innego podmiotu ( poprzednio – Wojewody [...] ), zaś wyrok uwzględniający skargę, nie zawiera rozstrzygnięcia o częściowym jej oddaleniu, brak przesłanek do odrzucenia skargi z mocy art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm.). Z uwagi na brak tożsamości stron, nie zachodzi też przypadek niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zatem brak podstaw do odrzucenia skargi. Nadto, skarżący dopełnił przed jej wniesieniem wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i skarga została wniesiona w ustawowym 60 – dniowym terminie od doręczenia wezwania, na które nie udzielił odpowiedzi właściwy organ, tj. Rada Gminy [...] W tej sytuacji skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący jako właściciel działki nr 1 w [...] jest legitymowany do kwestionowania uchwały w przedmiocie planu miejscowego, którego zapisy naruszają jego interes prawny, wywodzony z prawa własności. Jednakże brak podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem naruszenie interesu prawnego skarżącego nie jest wynikiem naruszenia prawa przez organ gminy, którego działanie zaskarżono. Jak już bowiem wyjaśniono w motywach przywołanego wyżej wyroku w sprawie tut. Sądu II SA/Gl 736/06, w pozostałym zakresie, tj. poza zapisami § 5 ust. 11.2, 11.3 i 11.4, kwestionowana uchwała nie narusza ani zasad sporządzania planu, ani też jej uchwalenie nie nastąpiło w wyniku istotnego naruszenia trybu, wskazanego przepisami powołanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy. Tymczasem po myśli art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tej sąd, jak i organ, którego działanie zaskarżono. Brak zatem podstaw prawnych do stwierdzenia niemożności przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części, tj. co do zapisu § 5 ust. 6.7, w którym ustalono możliwość lokalizacji garaży przydomowych w granicy działek zgodnie z warunkami technicznymi. Ocena zgodności aktu następuje na podstawie stanu prawnego i faktycznego z daty jego podjęcia. Tymczasem z mocy § 12 ust. 3 pkt 2 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu 6 kwietnia 2006 r. jako dacie podjęcia zaskarżonej uchwały – dopuszczalne było sytuowanie ściany budynku granicy bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynikało to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przywołany w skardze przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozp., regulujący przypadek sytuowania budynku gospodarczego i garażu bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, wszedł w życie dopiero w dniu 8 lipca 2009 r. na mocy rozp. zmieniającego z dnia 12 marca 2009 r. ( Dz. U. nr 56, poz. 461 ). Zmiana stanu prawnego nie ma zatem żadnego wpływu na legalność zaskarżonego aktu, a przy tym znowelizowany przepis § 12 ust. 2 cyt. rozp. w dalszym ciągu przewiduje przypadek sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. Faktem jest, że przywołane rozp. posługuje się pojęciem "bezpośrednio przy granicy", a nie – "w granicy działki", jak to przewidziano w kwestionowanej uchwale. W istocie są to jednak pojęcia tożsame. Stąd też posłużenie się inną nomenklaturą, lecz o tym samym znaczeniu, nie może być uznane za naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. W obu przypadkach chodzi bowiem o sytuowanie budynków w tzw. ostrej granicy, a nie w zbliżeniu do granicy, jak to sugeruje skarżący, uważając że granica ma szerokość 20 cm. Żaden powszechnie obowiązujący akt nie określa szerokości granicy. Istotą rozwiązania planistycznego, polegającego na dopuszczeniu sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy, jest zaś możliwość zbliźniaczenia zabudowy. Wówczas oba samodzielne konstrukcyjne obiekty są połączone w ten sposób, że nie oddziela ich żadna odległość. Granica jest więc pewną linią idealną, lecz nieprzekraczalną, w której istnieje możliwość realizacji obiektu budowlanego, także ogrodzenia. Określenie położenia punktów i linii granicznych oraz utrwalenie tych punktów znakami granicznymi, nie oznacza więc, że linia graniczna ma szerokość znaków granicznych. Oczywiście w procesie budowlanym może dojść do usunięcia znaków granicznych, których ochronę przewiduje przepis art. 15 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), lecz ocena skutków działania nie należy do niniejszego postępowania, a w każdym wypadku istnieje możliwość wznowienia znaków granicznych, umieszczonych na granicy, przy czym trwałe elementy obiektów mogą być przyjęte jako znaki graniczne. Co więcej, zauważyć przyjdzie, że przepisy techniczno – budowlane, nie przewidują sytuowania budynków w odległości od granicy mniejszej niż 1,50 m. Odsunięcie obiektu od granicy sąsiedniej działki na odległość od granicy, mniejszą niż 1,50 m, wymaga bowiem indywidualnej zgody na odstępstwa udzielanej przez właściwego ministra w trybie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Nie jest zatem prawnie możliwe ustalenie aktem prawa miejscowego dopuszczalności sytuowania budynków w odległości od granicy mniejszej niż 1,50 m, czyli np. 20 cm, jak to sugeruje skarżący. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż wbrew zarzutom skarżącego, zakwestionowany zapis uchwały nie ogranicza możliwości zabudowy jego działki, ani też korzystania z niej, bowiem wskutek zabudowy działki sąsiedniej nie może dojść do przekroczenia granicy nieruchomości. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.