II SA/Gl 1082/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-04-04

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z prawem, w szczególności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także czy zawiera obligatoryjne elementy wymagane przez przepisy prawa dotyczące planowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził częściową zasadność skargi Wojewody, uznając uchwałę Rady Miejskiej za nieważną w części dotyczącej przeznaczenia terenów o symbolach 9U i 16U na zabudowę usługową, podczas gdy studium przeznaczało je na obszary przyrodnicze wymagające ochrony. Ponadto, sąd uznał za niezgodne z prawem zapisy dotyczące dopuszczalnej wysokości zabudowy oraz regulacje dotyczące "kwartałów inwestycyjnych". W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że ustalenie zerowej stawki opłaty planistycznej oraz brak szczegółowych regulacji dotyczących przestrzeni publicznej w określonych sytuacjach nie stanowi naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej niezgodność z prawem, w tym z ustaleniami studium, oraz brak obligatoryjnych elementów. Gmina wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że plan jest zgodny z prawem i studium, a zarzuty Wojewody są nieuzasadnione. Sąd rozpoznał sprawę, uwzględniając częściowo skargę Wojewody.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej tereny o symbolach [...] i [...] oraz § 8 pkt 1 lit. f w zakresie słów "z dopuszczeniem wyższych obiektów i urządzeń, o ile wymaga tego technologia prowadzonej działalności lub produkcji" i § 9 ust. 2. 2. W pozostałej części oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej tereny o symbolach [...] i [...] oraz § 8 pkt 1 lit. f w zakresie słów "z dopuszczeniem wyższych obiektów i urządzeń, o ile wymaga tego technologia prowadzonej działalności lub produkcji" i § 9 ust. 2; 2. w pozostałej części oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. obejmującego obszar oznaczony symbolem OK5, jako niezgodnej z art. 20 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 5 i pkt. 12 oraz art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm.). W ocenie organu nadzoru przedmiotowa uchwała Rady Miejskiej W. w sposób rażący narusza przepisy prawa wskazane w petitum skargi, w związku z czym konieczne jest stwierdzenie jej nieważności w całości. W istotny sposób uchwała ta narusza art. 20 ust. 1, zgodnie z którym plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu. Obiektywny brak takiej zgodności oznacza, że sama uchwała o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego narusza prawo w sposób istotny. W przypadku przedmiotowej uchwały w zakresie: - przeznaczenia terenów oznaczonych w przedmiotowym planie symbolami 9U i 16U – tereny zabudowy usługowej, które zostały zlokalizowane na obszarach, dla których w studium Miasta W.ustalono m.in. "obszary określające podstawowy zasób przyrodniczy środowiska miasta, wymagający ochrony" – symbol ZP - przeznaczenia terenów o symbolach 7MN i 16 MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz 8 ZM – tereny zieleni ogrodów przydomowych, które zostały zlokalizowane w studium na "obszarach wskazanych dla zabudowy produkcyjnej" (symbol P) - przeznaczenia terenów o symbolach 38 MN, 39 MN, od 49 MN do 53 Mn, 76 Mn – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz terenów o symbolach 25 ZM – ogrody przydomowe i 4 ZI – zieleń izolacyjna, które z w studium zlokalizowane zostały na "obszarach wskazanych dla zabudowy usługowej" – symbol U. Wojewoda wskazał nadto, że art. 15 ust. 2 pkt 6 w powiązaniu z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587 ) wymaga aby w miejscowym planie precyzyjnie określić wysokość projektowanej zabudowy. Stąd też za nieprawidłowy uznał zapis § 8 pkt 1 lit f uchwały, dopuszczający na terenach o symbolu P zabudowę o wysokości 12,5 m lub wyższą zabudowę obiektów i urządzeń, jeżeli wymaga tego technologia prowadzonej działalności lub produkcji. W ocenie organu nadzoru, takie sformułowanie tego zapisu uchwały powoduje to, że w istocie nie określa się w uchwale dopuszczalnej wysokości zabudowy, podczas gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego zawierający obowiązujące przepisy w zakresie przeznaczenia terenu powinien być na tyle precyzyjny i szczegółowy w swych zapisach, by nie budzić wątpliwości interpretacyjnych. Kolejny zarzut dotyczy treści § 9 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym na terenach ustalonych w planie kwartałów inwestycyjnych zabudowa wymaga zastosowania tych samych form architektonicznych w ramach poszczególnych kwartałów, a ich zagospodarowanie musi być realizowane jako jedno przedsięwzięcie inwestycyjne. W ocenie organu nadzoru przyjęcie takiego nakazu nie mieści się w zakresie delegacji ustawowej art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy, jak również w wymienionym rozporządzeniu, co oznacza że regulacja ta jest sprzeczna z prawem. Za nieprawidłowe uznał też organ nadzoru ustalenia zawarte w § 10 ust. 2 przedmiotowej uchwały, zgodnie z którym na terenach objętych planem, z wyjątkiem wymienionych w ust. 1 ustalono stawkę 0% opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z uchwaleniem planu, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy. Art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi normę o charakterze ius cogens co oznacza, że organ uchwalający plan nie może pominąć żadnego ze wskazanych w nim elementów. Zatem także w stosunku do stawek procentowych, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy, rada winna obligatoryjnie określić, te stawki w planie. W ocenie organu nadzoru przy takiej podstawie prawnej, ustawodawca wykluczył zarówno możliwość ustalenia stawki 0%, jak i stawki przekraczającej 30%. Ustalenie zatem stawki 0% renty planistycznej nie mieści się w granicach prawnych wynikających z art. 36 ust. 4 ustawy i prowadzi do zaprzeczenia woli ustawodawcy, który wprowadził rentę planistyczną jako jeden z elementów dochodu budżetu gminy. Ostatni zarzut skargi dotyczy treści zapisu § 4 ust. 2 kontrolowanej uchwały, w którym wyznaczono jedynie obszary stanowiące przestrzeń publiczną. Zgodnie z zapisem art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy w powiązaniu § 4 pkt 5 cytowanego już rozporządzenia ustalenia dotyczące wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni powinny zawierać szczegółowe uregulowania wymienione w rozporządzeniu, zatem ponownie uchwała pozbawiona została obligatoryjnych elementów planu. Reasumując Wojewoda stwierdził, iż wymienioną uchwałę Rady Miejskiej W. należy uznać za sprzeczną z prawem, co czyni wniesioną skargę i w pełni uzasadnioną i konieczną. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta W. wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu stwierdził, iż W. nie stwierdził nieważności uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Wodzisławia [...] obejmującego obszar oznaczony symbolem OK5, w terminie wskazanym w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ), a następnie w trybie art. 93 tej ustawy wniósł skargę, zarzucając przedmiotowej uchwale niezgodność z art. 20 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, pkt 8 i pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) W ocenie Gminy skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów organ stwierdził, że w zakresie niezgodności planu dla obszaru OK5 ze studium, to powyższy zarzut całkowicie nie uwzględnia istoty planowania przestrzennego i świadczy o błędnym zrozumieniu pojęcia "zgodności" prawa ustalonego w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego z polityką przestrzenną ustaloną w studium. Zgodność ta nie może być rozumiana dosłownie jako identyczność ustaleń, gdyż są to różne dokumenty o różnych celach sporządzania, różnej funkcji prawnej a w szczególności różnym sposobie szczegółowości ujęcia, co ma wyraz w rodzaju skali map, na których sporządza się rysunki studiów o planów. Z porównania skal załączników graficznych dla studium i planu wynika, że nie ma możliwości i potrzeby jednoznacznego transponowania linii wydzielenia obszarów polityki przestrzennej studium na rysunek planu ustalający przeznaczenie tych terenów. Dopiero w skali planu możliwe jest rozeznanie wszystkich warunków oraz ustalenie szczegółowych przeznaczeń. Ponadto organ dodał, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium sporządza się z uwzględnieniem planu zagospodarowania przestrzennego województwa, a w obowiązującym planie przyjętym uchwałą Sejmiku [...] w dniu [...] r. jednym z fundamentalnych celów polityki przestrzennej jest wielofunkcyjny rozwój terenów otwartych. Stąd też w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków gospodarowania przestrzennego miasta w wymienionych w skardze obszarach "zabudowy usługowej, systemu zieleni miejskiej i zabudowy produkcyjnej" dopuszczono w zapisach zasad polityki przestrzennej możliwość lokalizacji zabudowy mieszkaniowej i innych przeznaczeń, o ile ustalone to zostanie w planach miejscowych. Zapisy te znajdują się na stronach od 5 od 7 uchwalonego przez Radę Miejską "Ustalenia studium" przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. Nie podzielił także zarzutu dotyczącego § 8, dodając, że nie znajduje on uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Precyzyjne określenie wysokości projektowanej zabudowy nie jest bowiem wymagane w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z § 4 pkt 2 tego rozporządzenia wynika natomiast możliwość ustalenia dopuszczalnej – maksymalnej wysokości zabudowy. Sposób pomiaru wysokości budynku, określa z kolei § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 i 3 ustawy i rozporządzenia wykonawczego w zakresie zapisu w planie dotyczącym tzw. "kwartałów inwestycyjnych" stwierdził, iż nie powinien on być uwzględniony. Ustawa wyraźnie nie zawiera jednoznacznych zapisów pozwalających na ustalenie regulacji przestrzennych dotyczących terenów, na których program i forma inwestycji nie jest jeszcze określona. Stąd też w ocenie Gminy, oferta terenowa dla przyszłego inwestora wymaga zawarcia w planie zapisów, przeciwdziałających chaotycznej lokalizacji zabudowy oraz przypadkowej obsłudze komunikacyjnej i wyposażenia w infrastrukturę techniczną. Jedynym zapisem ustawowym jest zapis art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy odnoszący się do zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, a został on rozwinięty w § 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, w myśl którego ustalenie dotyczące zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego powinny zawierać określenie cech elementów zagospodarowania przestrzennego, które wymagają ukształtowania lub rewaloryzacji, oraz określenie nakazów, zakazów, dopuszczeni i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów. Na tej wskazanej podstawie w zaskarżonym planie ustalono zapisy regulujące zasady zagospodarowania w tzw. "kwartałach inwestycyjnych" rozumianych jako wydzielone i oznaczone w planie tereny, na których zasadą zagospodarowania przestrzennego jest realizacja zabudowy jako jedno przedsięwzięcie inwestycyjne prowadzone przez jednego lub wielu inwestorów. Nie do utrzymania jest także zarzut naruszenia art. 36 ustawy. W myśl obowiązujących przepisów rada gminy ma obowiązek ustalenia stawki opłaty planistycznej dla każdego obszaru objętego planem miejscowym. Ustalenie stawki "zerowej" jest wypełnieniem tego obowiązku. Dopiero bowiem zupełny brak tego zapisu mógłby skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały planistycznej ( w tym zakresie organ odwołał się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1362/09). Organ administracyjny nie zgodził się także z zarzutem naruszenia przepisów dotyczących wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznej. W ocenie Gminy nie ma potrzeby wprowadzania do planu zapisów dotyczących zasada inwestowania w przestrzeni publicznej jeżeli nie przewiduje się danego typu obiektów. W świetle podniesionych argumentów wniosek o oddalenie skargi jest w pełni uzasadniony. Na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. pełnomocnik Wojewody podtrzymał skargę i zawarte w niej zarzuty. Pełnomocnik Gminy wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie o jedynie częściowe stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wyliczone w przywołanym przepisie postanowienia, a także inne akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej oraz organy samorządu terytorialnego, w tym akty prawa miejscowego, a także akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i bezczynność organów we wskazanych w ustawie przypadkach. Stosownie z kolei do art. 147 § 1 wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Skarga jest zasadna częściowo. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium (...). W tym brzmieniu powołany przepis obowiązywał w dacie uchwalenia przedmiotowego planu i jego kontroli – m.in. w dacie wniesienia niniejszej skargi. Zasada zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium nie został wyrażona wprost w formie konkretnego przepisu materialnego. Z związku z tym – w ocenie Sądu- przyjęcie kryteriów i zakresu wymaganej zgodności planu ze studium ustawodawca pozostawił uznaniu rady gminy. Stopień związania planów ustaleniami studium zależy przede wszystkim od brzmienia ustaleń studium. Ten stopień związania w zależności od szczegółowości ustaleń studium może być silniejszy lub słabszy. Z powszechnego rozumienia pojęcia "zgodności" danego aktu z innym wynika, że jest to stopień związania silniejszy niż "spójność" czy też "niesprzeczność". Zaskarżoną uchwałą uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta W. obejmującego obszar oznaczony symbolem OK5 w obrębie ulic: [...],[...],[...]. Porównanie wymienionej uchwały w sprawie planu z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta W. przyjętego uchwałą Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. prowadzić musi do stwierdzenia, że zarzut skargi Wojewody [...] w zakresie naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy w związku ze sprzecznymi ustaleniami planu wobec ustaleń w studium jest częściowo zasadny. Z porównania rysunku studium dołączonego do rysunku planu oraz z porównania konkretnych zapisów studium wynika, że obszary oznaczone w planie jako "9U i 16U – tereny zabudowy usługowej" zostały zlokalizowane na obszarach oznaczonych w studium jako tereny "ZP- obszary określające podstawowy zasób przyrodniczy środowiska miasta, wymagający zachowania". Z tekstu studium wynikają zasady polityki przestrzennej dla oznaczonych obszarów, w tym dla obszaru oznaczonego ZP- zapisano min. - wyłączenie obszarów z możliwości zabudowy ( str. 4 studium). Nie może zatem budzić wątpliwości, że stwierdzenie w zaskarżonej uchwale zgodności planu ze studium było nieuprawnione. Między ustaleniami studium przeznaczającym te tereny na obszary zasobu przyrodniczego środowiska, wymagającego zachowania z wyłączeniem możliwości ich zabudowy i pozostawiającym na tym terenie możliwość realizacji niezbędnych dla miasta inwestycji z zakresu komunikacji i infrastruktury, realizacji sieci ścieżek rowerowych, ciągów spacerowych oraz zwiększania powierzchni zalesionych i zadrzewionych oraz tworzenia stawów hodowlanych i rekreacyjnych a ustaleniami zaskarżonej uchwały przeznaczającymi te tereny –do zabudowy usługowej – 9U i 16U – nie tylko nie ma zgodności, ale wręcz zachodzi sprzeczność. Nie można jednak już takiej sprzeczności stwierdzić w stosunku do pozostałych dwóch zgłoszonych w skardze przez organ nadzoru zarzutów. Wprawdzie tereny oznaczone w planie jako "7MN i 16MN – tereny zabudowy mieszkaniowej" oraz "ZM – tereny zieleni ogrodów przydomowych" zostały zlokalizowane na terenach oznaczonych w studium jako "P- obszary wskazane dla zabudowy produkcyjnej" – to jednak zapis ze studium dotyczący zasad polityki przestrzennej dla oznaczonych obszarów – dla obszaru oznaczonego "P" w punkcie 1 brzmi –"wyłączenie obszarów z możliwości zabudowy mieszkaniowej i usługowej chyba, że zabudowa ta uwzględniona zostanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...)".(str. 7 studium) Podobny zapis został w studium zamieszczony w stosunku do terenów oznaczonych w planie jak "38MN, 39MN, od 49MN do 53 N, 76MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej" oraz "25ZM – ogrody przydomowe" i "ZI – zieleń izolacyjna" – podczas gdy w studium zlokalizowane zostały w jednostce ‘U- obszary wskazane do zabudowy usługowej" – ale także i w tym zakresie w studium (str. 6) zaznaczono "wyłączenie obszarów z możliwości zabudowy mieszkaniowej i produkcyjnej za wyjątkiem, gdy funkcja mieszkaniowa stanowi część obiektu usługowego służącą jako mieszkanie dla właściciela tego obiektu lub jego administratora oraz w przypadkach, gdy funkcja mieszkaniowa (..) ustalona zostanie w planach miejscowych danego rejonu miasta. Tak więc w tych dwóch przypadkach nie można mówić o sprzeczności zapisów i ustaleń planu ze studium, skoro w samym studium kwestię doprecyzowania oraz odmiennego ustalenia przeznaczenia obszarów pozostawiono miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego dla danego rejonu. Za uzasadniony zarzut skargi Sąd uznał zarzut skierowany do regulacji § 8 plt 1 lit f uchwały. Art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy stanowi o obligatoryjnym umieszczeniu w planie zapisów dotyczących zasad kształtowania zabudowy oraz określających wskaźniki i parametry kształtowania tej zabudowy, a wśród nich o maksymalnej wysokości zabudowy. Zatem regulacja zawarta w uchwale nie może być uznana za spełniającą postawione powyżej wymagania. Z kolei w przypadku regulacji zamieszczonej w § 9 ust. 2 uchwały odnoszącej się do zastosowania na terenach ustalonych w planie kwartałów inwestycyjnych zabudowy o tych samych formach architektonicznych w ramach poszczególnych kwartałów, realizowanych jako jedno przedsięwzięcie inwestycyjne, zgodzić przyjedzie się ze stanowiskiem Wojewody. Regulacja powyższa nie mieści się bowiem w zakresie delegacji ustawowej art. 15 ust. 2 i ust. 4 ustawy, jak również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Zatem wobec powyższego trzeba uznać, iż wydana została bez podstawy prawnej. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, tj. naruszenia art. 36 ustawy poprzez nieprawidłową regulację zawartą w § 10 ust. 2 uchwały, zgodnie z którą na terenach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, za wyjątkiem terenów wymienionych w § 10 ust. 1 uchwały, ustala się zerową stawkę opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z uchwaleniem planu, Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska organu nadzoru. W myśl art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się obowiązkowo stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy. Przepis ten daje radzie gminy kompetencje do ustalenia stawki opłaty planistycznej, nie zawiera jednak materialnoprawnych przesłanek jej ustalenia, które wskazuje art. 36 ust. 4 ustawy. Stanowi on, że jeżeli w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustalona w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość tej opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Przesłanką powstania obowiązku uiszczenia jednorazowej opłaty na rzecz gminy jest wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmiana planu miejscowego. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy musi więc być interpretowany w ścisłym związku z art. 36 ust. 4 tej ustawy. Pierwszy z artykułów przyznaje bowiem radzie gminy kompetencje do ustalenia w planie stawki jednorazowej opłaty, a drugi zawiera przesłanki jej ustalenia. Oznacza to, że rada decyduje, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki do ustalenia jednorazowej opłaty, wskazane w art. 36 ust. 4 i ustala tę opłatę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego poprzez określenie jej stawek na podstawie art. 15 ust. 2 pk5 12 ustawy. W przedmiotowej uchwale rada w § 10 ust. 1 ustaliła wymienioną stawkę jednorazowej opłaty, określając jej wysokość na 30 %. Jednocześnie w kwestionowanym przez organ nadzoru ust. 2 tego paragrafu stwierdziła, iż na pozostałych, tzn. nie wymienionych w ust. 1 terenach, ustala się stawkę 0%. Zważyć trzeba, że przedstawiona powyżej regulacja oznacza, że w czasie uchwalania planu konieczne jest zebranie materiału pozwalającego na ustalenie, czy w wyniku uchwalenia bądź zmiany planu dojdzie do faktycznego wzrostu wartości nieruchomości. Może to wynikać m.in. z opracowanej prognozy skutków finansowych. Wydaje się bowiem zasadne, że o ile uchwalenie bądź zmiana planu nie prowadzi do wzrostu wartości nieruchomości, to ustalenie dla takich obszarów zerowej stawki procentowej jednorazowej opłaty w tym planie nie może stanowić jego istotnego naruszenia. W omawianym przypadku nadto dodać trzeba, że dokładne analiza tego zapisu wskazuje, że stawka 0% dotyczy terenów pozostałych, nie wymienionych w ust. 1 przepisu, czyli m.in. oznaczonych symbolami ZM- tereny zieleni ogrodów i upraw przydomowych, ZI – zieleń izolacyjna, ZŁ- tereny zieleni niskiej wzdłuż rzek, potoków i cieków, WS – tereny wód powierzchniowych czy KD i KP - tereny komunikacji drogowej i pieszej, gdzie wydaje się zasadne przyjęcie tezy, że wartość tych terenów nie ulega zmianie. Nie podziela również Sąd zarzutu naruszenia ustawy w przypadku uregulowania zawartego w § 4 ust. 2 przedmiotowej uchwały. Wprawdzie przywołany przez organ nadzoru przepis wymienianego już powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury (§ 4 pkt 5) precyzuje co w szczególności powinna zawierać regulacja w zakresie potrzeb kształtowania przestrzeni publicznej, to jednak wydaje się prawidłowe i uzasadnione stanowisko Gminy, podkreślające brak potrzeby takiej regulacji, wobec oczywistego nie planowania i nie przewidywania takich ingerencji w przestrzeni publicznej. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd częściowo uznał skargę Wojewody [...] za zasadną, stwierdzając w tym zakresie nieważność zaskarżonej uchwały w oparciu o art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w pozostałym zaś zakresie skargę oddalił na mocy art. 151 cytowanej ustawy. O niewykonalności zakwestionowanej części zaskarżonej uchwały Sąd nie orzekał, bowiem art. 152 cytowanej ustawy nie może znaleźć zastosowania do aktów prawa miejscowego, które weszły w życie. Zdaniem Sądu zachowuje tutaj aktualność pogląd prawny zawarty w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt OPS 1/00 (w: ONSA z 2000 r. z. 4, poz. 134), świetle którego, jeżeli akt prawa miejscowego wszedł w życie, to stał się obowiązującym prawem i nie może być mowy o wstrzymaniu jego wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło