II SA/Gl 1095/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-09-09

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę, gdy projektowany budynek znajduje się w bliskiej odległości od działki stanowiącej drogę dojazdową, a nie działkę budowlaną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy dotyczące minimalnych odległości budynków od granicy sąsiedniej działki budowlanej nie mają zastosowania, gdy sąsiednia działka nie jest działką budowlaną, lecz drogą dojazdową. W związku z tym, udzielenie zgody na odstępstwo od tych przepisów nie było konieczne, a pozwolenie na budowę zostało wydane prawidłowo. Skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługami. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym ograniczenie prawa zabudowy jej nieruchomości oraz naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy. Organy administracji dwukrotnie wydały pozwolenie na budowę, uwzględniając zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych dotyczące lokalizacji balkonu i okapu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. W dniu [...] r. H. B. zwróciła się do o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługami na działce nr [1] przy ul. [...] w Z. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Starosta [...] odmówił wydania pozwolenia dla powyższej inwestycji, w związku z niedopełnieniem wymaganych postanowieniem z dnia [...]r. formalności, m.in. w toczącym się postępowaniu nie wyjaśniono lokalizacji ściany z otworami w odległości 1 m od granicy z działką [2]. W związku z powyższym dnia [...]r. H. B. zwróciła się pismem do Starosty [...] o udzielenie zgody na odstępstwo dla lokalizacji ściany z otworami okiennymi w odległości 0.79 od granicy z działką [2]. Nadto dnia [...]r. Inwestorka zwróciła się po raz kolejny z wnioskiem o pozwolenie na budowę dla inwestycji jw., przedkładając wymagane prawem dokumenty. Postanowieniem z dnia [...]r., Starosta rozpatrzył pozytywnie wniosek Inwestorki o wyrażenie zgody na wskazane wyżej odstępstwo (na podstawie upoważnienia znak: [...] z dnia [...]r., wydanego przez Ministra Budownictwa). Dla przedmiotowej inwestycji uzyskano nadto decyzję Starosty [...] na wyłączenie z produkcji rolnej i leśnej nr [... z dnia [...]r. oraz pozwolenie na wykonanie zakresu robót objętych wnioskiem wydane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. Delegatura w B. nr [...] z dnia [...]r. Decyzją nr [...]z dnia [...]r. Starosta [...] udzielił pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. W wyniku jednak rozpoznania odwołania E. S., właścicielki działki o nr ewid. [3] i współwłaścicielki działki o nr ewid. [2], Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazując w uzasadnieniu naruszenie przepisów Prawa budowlanego, § 4, 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120 poz. 1133 z 2003 r.) oraz zapisów planu miejscowego. Postanowieniem z dnia [...]r., Inwestorka została wezwana do przedłożenia uzupełnienia dokumentacji. Decyzją z dnia [...] r., Starosta [...] odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na niedostosowanie projektu do wytycznych planu miejscowego dla strefy "SWW" nakazujących dla nowych budynków i budowli przyjąć rozwiązania projektowe obejmujące wzmocnienie konstrukcji fundamentów, brak podpiwniczenia, wysoki parter, wzmocnioną konstrukcję, trwałe materiały i technologie. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez H. B. Wojewoda [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej, w pozostałej części o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...]. Dnia [...]r. Inwestorka zwróciła się z ponownym wnioskiem o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. Zawiadomieniem z dnia [...]r. poinformowano strony o planowanej inwestycji, dając im możliwość zapoznania się z przedłożoną dokumentacją oraz złożenia swoich uwag. W związku z powyższym właścicielka działki o nr ewid. [3] i współwłaścicielka działki o nr ewid. [2] E. S. złożyła pisemnie uwagi do projektu, zarzucając naruszenie jej prawa własności dz. nr ewid. [3], nadmieniając o planowanej w przyszłości zabudowie ww. działki i tym samym problemach z zachowaniem warunków przeciwpożarowych przy ewentualnej lokalizacji ściany z otworami okiennymi oraz sugerując nową lokalizację projektowanego budynku H. B. w odległości 1,21 m od granicy z działką [2]. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Jednak w wyniku rozpatrzenia odwołania E. S. twierdzącej, że lokalizacja budynku ograniczy zagospodarowanie jej nieruchomości - dz. [3], decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił ww. decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozpatrując ponownie wniosek H.B., organ I instancji, postanowieniem z dnia [...]r. nałożył na Wnioskodawczynię obowiązek usunięcia stwierdzonych w projekcie budowlanym nieprawidłowości, zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Wojewody. Nadto, postanowieniem z dnia [...]r. wydanym w oparciu o upoważnienie udzielone mu przez Ministra Infrastruktury pismem z dnia [...]r. udzielił zgody na kolejne odstępstwo tym razem umożliwiające wykonanie balkonu i okapu w odległości 0.04 m od granicy z działką nr [2]. Po przedłożeniu poprawionych dokumentów Starosta [...]decyzją nr [...] z dnia [...]r. ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługami na działce nr [1] przy ul. [...] w Ż., określając warunki realizacji inwestycji. Oznaczając obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) organ wskazał, że obejmuje on nieruchomości: [4],[3],[2], [5]. W uzasadnieniu organ I instancji opisał dotychczasowy tok postępowania, a następnie podkreślił, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Ż., zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...]r., przedmiotowa nieruchomość znajduje się w jednostce strukturalnej o symbolu "[...]", dla której plan dopuszcza wnioskowane przedsięwzięcie inwestycyjne. Wniosek wraz z załączoną dokumentacją spełnia zaś wymagania wynikające z Prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych, zasługując zatem na pozytywne rozpatrzenie. Inwestorka uzyskała nadto uzgodnienie lokalizacji okapu i balkonu nad pasem drogowym. W konsekwencji postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Starosta Ż. udzielił H. B. zgody na odstępstwo od warunków technicznych umożliwiające wnioskowane usytuowanie balkonu i okapu projektowanego budynku. Organ I instancji podkreślił, że nieruchomość o nr ewid. [1] posiada dostęp do drogi publicznej - ul. [...] poprzez działkę o nr ewid. [2], do której Inwestorka wykazała prawo do dysponowania jako współwłaścicielka. Wskazał też, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K., Delegatura w B. udzielił pozwolenia znak: [...], z dnia [...]r., uwzględniając wszystkie zmiany, wprowadzone w stosunku do projektu pierwotnego. Z kolei warunki wynikające z dwóch przywołanych wyżej decyzji Wojewody [...] zostały uwzględnione w projekcie wykonanym przez projektantów, posiadających stosowne uprawnienia. Pismem z dnia [...]r. E. S. złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu, podkreślając, że odwołaniem obejmuje także postanowienie Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...] w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych polegające na możliwości wykonania balkonu i okapu dachu budynku mieszkalnego w odległości 0.04m od granicy działki nr [2] podniosła, że zaskarżona decyzja narusza: 1) art. 4 ustawy Prawo budowlane przez lokalizację obiektu budowlanego, którego dotyczy pozwolenie w miejscu powodującym ograniczenie prawa do zabudowy nieruchomości [3] i [6] oraz art. 34 ust. 3 pkt. 3 tej ustawy i art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych; 2) art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy - Prawo budowlane przez dopuszczenie do realizacji budynku w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr [2] oraz takiej odległości od działki nr [3] stanowiącej własność odwołującej, która uniemożliwia zachowanie parametrów normatywnych innych obiektów, a ponadto gdyby nawet umożliwiała ich zachowanie to i tak powoduje po stronie odwołującej nieproporcjonalny wzrost nakładów na zabezpieczenie przeciwpożarowe; 3) art. 13 k.p.a. zalecającego organom administracji publicznej załatwienie spraw, w których uczestniczą strony, o spornych interesach w drodze ugody oraz nakładającego na te organy obowiązek nakłaniania stron do zawarcia ugody, przez zaniechanie tego obowiązku. 4) art. 89 § 2 k.p.a. nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia rozprawy "gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron", przez zaniechanie starań nie tylko o zawarcie ugody, ale nawet przeprowadzenie rozprawy, czym naruszył ponadto art. 7 k.p.a. W konsekwencji ww. naruszeń, szerzej opisanych w uzasadnieniu odwołania, E. S. wniosła o uchylenie decyzji i postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji lub odmowne rozstrzygnięcie wniosku Inwestorki. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą H. B. pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ II instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie podniósł, że dokonując sprawdzenia złożonych przez Wnioskodawczynię dokumentów, zgodnie z przepisami art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, ustalił, że działka nr [1] w Ż. zlokalizowana jest w terenie który, zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Ż. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ż. z dnia [...] r., oznaczony jest symbolem [...] i przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną - budynki mieszkalne wielorodzinne i jednorodzinne o charakterze śródmiejskim z usługami w parterach i na wyższych kondygnacjach wraz z samodzielnymi budynkami usługowymi. Z powyższego wynika, że lokalizacja wnioskowanego przez H. B. budynku jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy sprawdził również zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kontrola udostępnionego materiału dowodowego dowiodła, że dla rozpatrywanej lokalizacji Starosta Ż. udzielił zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych umożliwiające wykonanie ściany z otworami okiennymi w odległości 0,79 m od granicy z działką nr [...] (postanowienie z dnia [...]r. znak: [...]) oraz umożliwiające wykonanie balkonu i okapu dachu w projektowanym budynku w odległości 0,04 m od granicy z działką nr [2]. Wnioskodawczyni przedłożyła oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr [1] na cele budowlane poparte stosownym aktem własności oraz upoważnienie Burmistrza Miasta Ż. do dysponowania na cele budowlane działką nr [5], nad którą zaprojektowano balkon i okap budynku. Z uwagi na lokalizację przyszłego budynku w obrębie staromiejskiego układu urbanistycznego miasta Ż. , Wnioskodawczyni uzyskała pozwolenie na jego budowę od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (pozwolenie nr [...]z dnia [...]r.). Pozostałe parametry projektu zagospodarowania działki są zgodne z obowiązującymi przepisami (art. 35 ust. 1 pkt Prawa budowlanego). Kontroli poddano również przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany. Ustalono, że jest kompletny i zawiera wymagane uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia a także odpisy uprawnień projektantów i ich zaświadczenia z właściwej izby samorządu zawodowego. Pozostałe parametry projektu zagospodarowania działki są zgodne z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania Wojewoda [...] wyjaśnił, że działka nr [...] w Ż. , z którą graniczy nieruchomość na której posadowiony ma być wnioskowany obiekt, zgodnie z rejestrem gruntów, jest współwłasnością pięciu osób. Użytkowana jest obecnie jako droga wewnętrzna stanowiąca dojazd do ul. [...]. Ponieważ jest działką prywatną nie podlega przepisom ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14 poz. 60 z póź. zm.) i z tego też względu Burmistrz Miasta Ż. nie jest upoważniony do wyrażenia zgody na zjazd z tej drogi. H. B. jest współwłaścicielką działki nr [2], zatem posiada, wymagany przepisem § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), dostęp do drogi publicznej (ul. [...]). Wojewoda [...] podkreślił, że na lokalizację budynku mieszkalnego z usługami H. B. uzyskała od Starosty [...] stosowne zgody na odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych umożliwiające usytuowania budynku oraz balkonu i okapu w odległościach innych niż obowiązujące. Ich udzielenie nie miało jednak istotnego wpływu na zgodność lokalizacji budynku H. B. z przepisami techniczno-budowlanymi, ponieważ dotyczą one odległości obiektu i jego elementów od granicy działki budowlanej. Zarówno ul. [...] jak i działka nr [2] nie jest działką budowlaną. Organ odwoławczy rozważał nadto możliwość zawarcia, przed organem administracji publicznej, ugody pomiędzy E. S. a Inwestorką, jednak ugoda może być zawarta za obopólną aprobatą stron. W związku z odwołaniem złożonym przez E. S., Kancelaria Radcy Prawnego B. B., działająca z upoważnienia H. B., przesłała do Wojewody [...] pismo z dnia [...]r., z którego wynika, iż Inwestorka kilkakrotnie kontaktowała się z odwołującą celem rozwiązania pojawiających się problemów i wypracowania wspólnego stanowiska. Odwołująca się nigdy nie podjęła rozmów i nie wykazała żadnej woli i inicjatywy w znalezieniu wspólnego rozwiązania. H. B. nie widzi na zatem na obecnym etapie postępowania możliwości jakichkolwiek uzgodnień. Powyższe stwierdzenia nie pozwalają organowi odwoławczemu, zgodnie z art.116 §1 k.p.a. na przeprowadzenie ugody żądanej przez E. S. Pismem z dnia [...]r. E. S., reprezentowana przez fachową pełnomocnik r. pr. E. L., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej, jak też decyzji wydanej przez organ I instancji oraz postanowienia Starosty Ż. z dnia [...]r. w sprawie zgody na odstępstwo, którego to żądania zdaniem pełnomocnik organ II instancji nie rozpatrzył, a także wstrzymanie wykonania decyzji (ten ostatni wniosek został przez Sąd oddalony postanowieniem z dnia [...]r. a wniesione przez E. S. zażalenie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II OZ 432/10). Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzuciła: 1) naruszenie art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. c) i pkt 9 Prawa Budowlanego przez ograniczenie prawa zabudowy działek własnych skarżącej oraz uniemożliwienie realizacji planowanej przez skarżącą inwestycji budynku z zapewnieniem jego bezpieczeństwa użytkowania, a nade wszystko naruszenie istniejących w obszarze oddziaływania interesów skarżącej, jako osoby trzeciej; 2) naruszenie art. 9 ust. 1 powołanej ustawy przez wydanie decyzji uwzględniającej odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, albowiem tak zastosowane odstępstwo może powodować zagrożenie bezpieczeństwa budynków realizowanych po drugiej stronie działki stanowiącej drogę wewnętrzną. Ponadto, w związku z zastosowanym odstępstwem, następuje uszczuplenie terenu podlegającego zabudowie oraz podwyższenie kosztów planowanych inwestycji, co stanowi oczywiste pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości strony skarżącej; 3) naruszenie art. 142 i art. 15 k.p.a. przez zaniechanie rozstrzygnięcia o mocy prawnej zaskarżonego odwołaniem postanowienia Starosty Ż. z dnia [...]r. w sprawie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych; 4) naruszenie zasady ogólnej z art. 13 § 2 k.p.a. przez zaniechanie mimo oczywistej potrzeby i warunków podjęcia starań skłaniających strony do zawarcia ugody; 5) naruszenie art. 89 § 2 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia w sprawie rozprawy dla uzgodnienia interesów stron (łącznie z ewentualnymi oględzinami), zwłaszcza wobec równoczesnego zaniechania zastosowania art. 13 k.p.a. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazała, iż naruszenie art. 4 i 5 ust., 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 9 ustawy Prawo Budowlane polega głownie na tym, że zaskarżona decyzja akceptując usytuowanie budynku H. B. na działce nr [1] w granicy działki nr [2] stanowiącej drogę wewnętrzną, wymusza po drugiej stronie tej drogi zwiększenie parametrów odległościowych w stopniu wymagającym zmiany przewidywanego zagospodarowania działek [3] i [6] przy ulicy [...] w Ż., stanowiących własność skarżącej, zwłaszcza zmiany lokalizacji budynku połączonej z koniecznością przeprojektowania przedsięwzięcia, także dla zachowania wymaganej skali zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zdaniem bowiem projektantów stan wywołany postanowieniami zaskarżonej decyzji powoduje konieczność zmniejszenia budynku w stosunku do projektu o 76 m2 powierzchni użytkowej, co stanowi 11,3% powierzchni całości inwestycji. Natomiast zachowanie objętych projektem gabarytów budynku wymaga przeprojektowania, co wywoła w sumie zwiększenie kosztów planowanej budowy o ponad [...]zł. Decyzja Wojewody [...] narusza zaś art. 9 ust. 1 prawa budowlanego (podobnie jak decyzja organu I instancji) w ten sposób, że pogarsza warunki użytkowe w obszarze oddziaływania inwestycji. Jako że upoważnienie właściwego ministra nie może być przedmiotem oddzielnego zaskarżenia stronie skarżącej przysługiwało prawo zaskarżenia okoliczności wprowadzenia odstępstwa w odwołaniu do II instancji. Organ odwoławczy nie rozpatrzył jednak odwołania w części obejmującej to zaskarżenie. Nie rozstrzygnął tej kwestii w sentencji decyzji, co więcej nie wspomniał także o zaskarżonym postanowieniu w uzasadnieniu. Dlatego zdaniem strony skarżącej decyzja Wojewody [...] jest decyzją częściową, bezpodstawnie ograniczającą prawa skarżącej jako strony oraz naruszającą zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Pełnomocnik skarżącej wskazała także, iż oczywistym jest naruszenie zasady ogólnej z art. 13 § 3 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w postępowaniu tym uczestniczą strony o spornych interesach. Organ odwoławczy na obronę swojego zaniechania obowiązku nakłaniania stron do zawarcia ugody posłużył się argumentem posiadania w aktach sprawy oświadczenia pełnomocnika inwestorki o rzekomej niechęci skarżącej do zawarcia ugody. Pełnomocnik inwestorki nie wskazała jednak żadnego dowodu na okoliczność wiarygodności takiego stwierdzenia, a jak oświadcza strona skarżąca, takie okoliczności nie miały miejsca. Nadto organy obydwu instancji naruszyły art. 89 § 2 k.p.a., który ze względu między innymi na zaniechanie dotyczące możliwości zawarcia ugody ma w tej sprawie szczególne znaczenie. Zgodnie z tym przepisem organy administracji powinny, a więc mają obowiązek przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia spornych interesów stron. Naruszenie tego przepisu stanowi formę rażącego naruszenia prawa. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zupełnie zignorował wskazany zarzut. Nie tylko go nie rozpatrzył, ale również nie wspomniał o nim w uzasadnieniu decyzji. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także decyzji rozstrzygnięcie to poprzedzającej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, co do meritum pozostają w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Stosownie natomiast do ust. 4 cytowanego artykułu w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku określonych w art. 32 ust. 4 ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc wskazane wyżej normy do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż prowadzące postępowanie organy przewidzianych wyżej wymogów w zakresie obowiązkowej kontroli dochowały, a uznanie przez nie, iż projektowana inwestycja odpowiada prawu było merytorycznie poprawne. Bezspornym jest bowiem, że H. B. przedłożyła wymagane prawem dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz sporządzony przez uprawnioną osobę projekt budowlany. Projekt ten orzekające w sprawie organy poddały kontroli ustalając, że jest on kompletny i zawiera wymagane uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia a także odpisy uprawnień projektantów i ich zaświadczenia z właściwej izby samorządu zawodowego (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Bezspornym jest także, iż projektowana inwestycja pozostaje w zgodzie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Ż. uchwalonego uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w Ż. z dnia [...]r. Jak wynika z akt sprawy działka nr [1] w Ż. zlokalizowana jest bowiem na terenie, który oznaczony jest symbolem [...] i przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną - budynki mieszkalne wielorodzinne i jednorodzinne o charakterze śródmiejskim z usługami w parterach i na wyższych kondygnacjach wraz z samodzielnymi budynkami usługowymi dopuszczając także inne funkcje uzupełniające. Oceniając z kolei zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno budowlanymi, podzielić należy ocenę dokonaną przez organ odwoławczy, że także w tym aspekcie projektowana inwestycja pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym organ rozpatrujący wniosek H. B. zobligowany był do udzielenia jej pozwolenia na budowę. Z uwagi na lokalizację przyszłego budynku w obrębie staromiejskiego układu urbanistycznego miasta Ż. Inwestorka uzyskała nadto pozwolenie na jego budowę od [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (pozwolenie nr [...] z dnia [...]r.). Podkreślenia wymaga także, iż działka nr [2] w Ż., z którą graniczy nieruchomość, na której posadowiony ma być wnioskowany obiekt, zgodnie z rejestrem gruntów, jest współwłasnością pięciu osób, w tym H. B. i E. S. Użytkowana jest obecnie jako droga wewnętrzna stanowiąca dojazd do ul. [...]. Skoro zatem H.B. jest współwłaścicielką działki nr [2], posiada ona, wymagany przepisem § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dostęp do drogi publicznej (ul. Sobieskiego). Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż H. B. uzyskała od Starosty Ż. zgody na odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych umożliwiające usytuowanie budynku oraz balkonu i okapu w odległościach innych niż obowiązujące. Starosta Ż. bowiem dwukrotnie, w wyniku upoważnienia udzielonego przez kolejno Ministra Budownictwa i Ministra Infrastruktury udzielił zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych umożliwiające wykonanie ściany z otworami okiennymi w odległości 0,79 m od granicy z działką nr [2] oraz umożliwiające wykonanie balkonu i okapu dachu w projektowanym budynku w odległości 0,04 m od granicy z działką nr [2]. W rzeczywistości jednak, jak słusznie ocenił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, udzielenie zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie było jednak w ogóle konieczne, a wydane postanowienia, jak wynika z ich literalnego brzmienia, oparte były na błędnym mniemaniu, iż działka nr [2], z którą graniczy działka, na której zrealizowana ma zostać projektowana inwestycja, stanowi działkę budowlaną. W istocie jednak działka ta, stanowiąca współwłasność kilku osób, stanowi drogę dojazdową do ulicy Sobieskiego (drogi publicznej), co bezspornie wynika z akt sprawy, a zostało także zgodnie potwierdzone przez pełnomocnika skarżącej E. S. i pełnomocnika H. B. w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu [...]r. Wyjaśnienia wymaga zatem, iż stosownie do § 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Podkreślenia wymaga jednak, że przytoczony przepis odnosi się, stosownie do jego literalnego brzmienia, wyłącznie do sytuacji gdy działka sąsiednia w stosunku do terenu projektowanej inwestycji stanowi działkę budowlaną. Wskazane powyżej minimalne odległości nie znajdują zatem zastosowania w przypadku gdy działka sąsiednia ma charakter odmienny. Jak zaś podkreślono powyżej działka nr [2] nie stanowi działki budowlanej, a wykorzystywana jest przez współwłaścicieli jako droga dojazdowa do drogi publicznej. W konsekwencji § 12 ust. 1 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w ogóle nie odnosi się do realiów rozpoznawanej sprawy albowiem kwestii minimalnej dopuszczalnej odległości budynku od granic z działkami innymi niż budowlane przepis ten nie reguluje. W konsekwencji nie istnieje też w zakresie minimalnej odległości ściany budynku, balkonu czy okapu od granicy działki pojęcie odstępstwa od wskazanych przepisami techniczno-budowlanymi odległości (a tym samym i zgody na takie odstępstwo) albowiem przywołane normy odległości takich nie przewidują. Art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane traktuje zaś w tej mierze wyłącznie o przepisach techniczno-budowlanych, np. określających minimalne odległości obiektu od granicy z inną działką budowlaną. Tym samym wbrew tezom wyrażanym w skardze lokalizacja projektowanego przez H. B. budynku w zbliżeniu do granicy z działką nr [2] dopuszczalna jest w istocie nie z powodu udzielenia w tej mierze zgody na odstępstwo od odnoszących się do odległości przepisów techniczno-budowlanych lecz z uwagi na nie objęcie granicy pomiędzy działką budowlaną a działką wykorzystywaną jako droga dojazdowa wymogami dotyczącymi odległości budynku od granicy. W konsekwencji udzielenie zgody na wspomniane wyżej odstępstwa pozbawione było w niniejszej sprawie znaczenia prawnego. W efekcie dopuszczalność usytuowania budynku w odległościach projektowanych przez H. B. od granicy z prywatną drogą dojazdową czyni niezasadnym zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 4 i 5 Prawa budowlanego. Nie sposób też podzielić twierdzenia profesjonalnej pełnomocnik skarżącej, iż organ II instancji nie rozpoznał zawartych w odwołaniu zarzutów wobec postanowienia udzielającego zgody na odstępstwo. Postanowienie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych, wydawane jest w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie i zaskarżone może być ono jedynie w odwołaniu od decyzji udzielającej lub odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom pełnomocnik w sytuacji tej organ nie wydaje jednak żadnego w osnowie decyzji rozstrzygnięcia co do bytu prawnego kwestionowanego postanowienia. Decyzja o pozwoleniu na budowę kończy bowiem postępowanie, rozstrzygając o istocie sprawy, w tym także w kwestii odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych - por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 905/07. W konsekwencji wskazanie w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej, iż wydane H. B. postanowienia zezwalające na odstępstwa w istocie nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, wyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego, z którego wniosek ten płynie i podkreślenie, że oceny tej organ dokonał w związku z treścią wniesionego przez E. S. odwołania powoduje, iż tezę o nierozpoznaniu zawartego w odwołaniu zażalenia i naruszeniu tym samym art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 142 i 15 k.p.a. uznać należy za nieuprawnioną. Organ odwoławczy ustosunkowuje się bowiem do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu, od którego nie przysługuje zażalenie wyłącznie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, niedopuszczalnym jest natomiast rozstrzyganie tych kwestii odrębnie. Nietrafny jest także, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 13 k.p.a. poprzez nie doprowadzenie do ugody pomiędzy stronami. Z wyrażonej w przepisie tym zasady wypływa bowiem jedynie obowiązek organu prowadzącego postępowanie podejmowania czynności nakłaniających strony do zawarcia ugody, nie zaś obowiązek doprowadzenia do takiej ugody. Doprowadzenie zaś do niej możliwe jest jedynie wówczas gdy wszystkie strony o spornych interesach są gotowe zawrzeć ugodę administracyjną. Jak wynika z akt sprawy gotowości takiej E. S. i H. B. zgodnie jednak nie wyraziły co notabene znalazło swój wyraz także w trakcie rozprawy przed tut. Sądem. Pełnomocnik H. B. oświadczył bowiem, iż Inwestorka próbowała porozumieć się ze skarżącą jednak bezskutecznie albowiem warunkiem porozumienia postawionym przez skarżącą było odsunięcie budynku o 2 metry. Także sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 89 § 2 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia w sprawie rozprawy dla uzgodnienia interesów stron uznać należy za chybiony. Przywołany ustęp statuuje bowiem powinność organu przeprowadzenia rozprawy jedynie wówczas gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie miały miejsca albowiem z oczywistych względów nie zachodziły potrzeby, o których mowa. Stan faktyczny sprawy był bowiem jasny, nie wymagał świadków, biegłych bądź oględzin, strony nie wyraziły gotowości zawarcia ugody, a nadto, jak to wskazano powyżej, w razie w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz dochowania wymogów formalnych wniosku określonych w art. 32 ust. 4 ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skład orzekający podziela natomiast zarzut nie odniesienia się do kwestii tej w uzasadnieniu decyzji odwoławczej pomimo podniesienia go w odwołaniu. Uchybienie, o którym mowa, nie miało jednak wpływu na prawidłowość podjętego przez organ w osnowie rozstrzygnięcia, a tym samym nie uprawnia Sądu do uchylenia z tego powodu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło