II SA/Gl 110/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-06-07

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Tomasz Dziuk, Wojciech Gapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłankę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Zakres sprawowanej przez nią opieki nie jest na tyle angażujący, aby uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Brak jest związku przyczynowego między brakiem aktywności zawodowej skarżącej a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem i matką. Ojciec i matka posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagają stałej opieki. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest zarejestrowana jako bezrobotna i utrzymuje się z pomocy rodziców. Twierdzi, że sprawuje stałą opiekę nad ojcem, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanki niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, gdyż zakres opieki nie jest na tyle angażujący.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie, Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/3182/2023/22771 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W dniu 3 października 2023 r. K. S. ("strona", "skarżąca") złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem W.S. Do wniosku załączono m.in. orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] wydane Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. Wynika z niego, że ojciec skarżącej został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym i nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 13 lipca 2023 r. Ponadto w orzeczeniu o niepełnosprawności wskazano, że wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednocześnie załączono orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] wydane Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K., z którego wynika, że również matka strony została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. W orzeczeniu o niepełnosprawności wskazano, że matka wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 10 października 2023 r., wynika, że strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Obecnie zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z pomocy finansowej rodziców. Z oświadczeń strony z dnia 3 i 10 października 2023 r. wynika, że jej ojciec, który miał wypadek 15 maja 2023 r. jest osobą leżącą, wymagającą całkowitej opieki. Mama również wymaga opieki, gdyż porusza się o kulach lub przy pomocy laski. Pomoc strony polega na tym, że jest każdego dnia do natychmiastowej dyspozycji rodziców. Robi zakupy, sprząta, wykupuje leki, organizuje wizyty u lekarzy, załatwia sprawy urzędowe, w zależności od potrzeb. Z tego powodu nie może podjąć pracy, "ponieważ nie byłaby możliwa wtedy pomoc całodobowa". Rodzice mieszkają sami. Jak potrzebują pomocy, to dzwonią do strony i ona wtedy natychmiast do nich przyjeżdża. Jednego dnia na 3 godziny, a innego na 23 godzin, w zależności od sytuacji i samopoczucia rodziców. W opinii pracownika socjalnego wnioskodawczyni faktycznie sprawuje opiekę stałą nad swoim ojcem. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta K., na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 – dalej u.ś.r.), decyzją z dnia 17 października 2023 r., nr [...] odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem. Uzasadniając swoje stanowisko, organ przytoczył obowiązujące przepisy i wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. Uznał, że jak wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 21 lipca 2023r., nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność W. S. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, wyrażając niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Strona zaznaczyła, że oboje rodzice mają orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Ojciec jest osobą leżącą i wymaga całodobowej opieki. Dlatego strona nie może podjąć pracy. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 27 listopada 2023 r., nr SKO.PSŚ/41.5/3182/2023/22771 utrzymało jednak w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium nakreśliło przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczyło i omówiło przepisy u.ś.r., stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Kolegium uznało, że odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż orzekł to organ I instancji. Przede wszystkim wyjaśniło, że w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nie można odmówić odwołującej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko dlatego, że niepełnosprawność jej ojca powstała później niż przyjmuje to art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Tak więc oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać z pominięciem tego kryterium. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, za chybioną uznać należy argumentację organu pierwszej instancji w zakresie, w którym organ ten powołuje się na brzmienie art. 17 ust. 1 b u.ś.r., wskazując jednocześnie, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność W.S. Pomimo powyższego, Kolegium uznało, że decyzja odmawiająca stronie przyznania prawa świadczenia pielęgnacyjnego zasługiwała jednak na utrzymanie w mocy z innych przyczyn, niż te które wskazał organ I instancji. Mianowicie w ocenie organu odwoławczego z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że w sytuacji strony nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zdaniem składu orzekającego pomiędzy niepodejmowaniem obecnie przez stronę zatrudnienia a koniecznością opieki nad ojcem nie występuje związek przyczynowy. Zakres opieki sprawowanej przez stronę nad rodzicami oraz poszczególne czynności wykonywane przez nią nie są na tyle angażujące, aby nie mogła podjąć pracy choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, przy odpowiednim zorganizowaniu zakresu niezbędnej opieki nad rodzicami do godzin rannych czy wieczornych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w konsekwencji przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji W uzasadnieniu skargi podniesiono, że poczynione przez Kolegium ustalenie dotyczące braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją, czy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem zostało poczynione w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie chodzi o wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę, lecz o opiekę stałą lub długotrwałą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Kolegium wniosło ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podnieść należy, że organ odwoławczy zasadnie zakwestionował przyjęcie przez organ pierwszej instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako podstawy odmowy przyznania skarżącej żądanego świadczenia. Przypomnieć trzeba, że z treści tego przepisu wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Przytoczony przepis – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji - był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał go za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Mimo, że wyrok ten nie doprowadził do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść – zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – jest wiążąca i jako taka stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną, zwłaszcza wobec obowiązku wykładania przepisów ustaw zwykłych w duchu wartości konstytucyjnych. Skoro zaś Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b u.ś.r narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała odpowiednio po ukończeniu 18. oraz 25. roku życia, to skutkiem tego orzeczenia winno być pomijanie przez organy administracji przy rozpoznawaniu wniosków o świadczenie pielęgnacyjne tej części omawianego przepisu, którą Trybunał uznał za niezgodną z Konstytucją. Podkreślić należy, że przedstawiona wyżej interpretacja skutków wejścia w życia powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych W związku z powyższym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został przez organ pierwszej instancji wadliwie zastosowany jako podstawa odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Pomimo dostrzeżenia powyższej wady decyzji pierwszoinstancyjnej, Kolegium utrzymało jednak tę decyzję w mocy, uznając, że odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadniona wobec niespełnienia przez stronę przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., dotyczącej wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Z oceną Kolegium w tym zakresie, zdaniem Sądu, należy się zgodzić. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu ojcem. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis ten nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki, w szczególności, nie wskazał aby opieka ta musiała być rozumiana jako opieka całodobowa. W wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 786/21, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, iż w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz, że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym. W realiach rozpoznawanej sprawy sporny jest zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad ojcem, który w ocenie Kolegium nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Na uwagę zasługuje również przepis art. 17 ust.5 pkt.2 lit.a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. orzeczeniem z dnia [...] zaliczył B.S., żonę W.S., do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe stwierdzając jednocześnie, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 3 sierpnia 2023r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się ze stanowiskiem Kolegium. Trzeba podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne, przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r., przysługuje osobie, która sprawuje opiekę nad osobą tego wymagającą i która spełnia przesłanki wskazane w cytowanym przepisie. W świetle ugruntowanego orzecznictwa, przywołanego również słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w na tyle absorbującym - a wynikającym ze stopnia oraz charakteru niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie lub kontynuację zatrudnienia. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Konstrukcja normatywna przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. oznacza, że omawiane świadczenie nie ma stanowić źródła dochodu dla opiekuna z powodu jakichkolwiek względów. Więź zatem między sprawowaniem pieczy nad niepełnosprawną w znacznym stopniu osobą a uniemożliwieniem z tego powodu kontynuowania lub podjęcia zatrudnienia przez opiekuna musi być ścisła i niepodważalna. W ocenie Sądu wykładnia cytowanego wyżej przepisu prawa materialnego jest prawidłowa, jak i dokonana subsumpcja wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego sprawy do normy z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z brzmienia przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyraźnie wynika, że sam fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym, tudzież o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nie jest wystarczający do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro zaś z komentowanego przepisu wyprowadzić trzeba konkluzję, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności, to świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem członka rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Treść orzeczenia o niepełnosprawności determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy to właśnie osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 tej u.ś.r., zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. zob. wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1334/21 oraz z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21). Nie zawsze również ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności wraz ze stosownymi wskazaniami co do konieczności zapewnienia takiej opieki automatycznie pozwala przyjąć, że osoba niepełnosprawna wymaga opieki w takim rozmiarze, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem Sądu organ, na podstawie wyczerpującego, kompletnego materiału dowodowego i przy niewadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wyprowadził trafną konstatację, że taki związek przyczynowo - skutkowy w niniejszej sprawie nie zachodzi, a sprawowana przez skarżącą opieka pozbawiona jest takich znamion, które by uniemożliwiały zatrudnienie choćby w częściowym wymiarze. Nie ulega wątpliwości, że rodzice skarżącej wymagają pomocy w codziennym życiu, przy czym takie czynności jak zakupy, przygotowywanie posiłków, załatwianie spraw urzędowych, wykupywanie lekarstw, sprzątanie wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym, tak więc wykonywanie tych czynności nie może zostać uznane za coś uniemożliwiającego podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Słusznie zatem organ przyjął, że opieka sprawowana przez skarżącą nie wykraczała ponad standardową pieczę i pomoc sprawowaną przez pracujących zstępnych względem wiekowych czy niepełnosprawnych członków rodziny. Czynności wykonywane względem rodziców nie mogą zdaniem Sądu być uznane za czynności wymagające pełnej dyspozycyjności skarżącej. Nie absorbowały one na tyle by należało zapewnić ojcu ciągłej (całodziennej) obecności, czy też nieustającego nadzoru ze strony skarżącej. Czynności te nie mogą usprawiedliwiać w powstrzymywaniu się (niepodejmowaniu czy rezygnacji) wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i wiązania braku aktywności zawodowej z koniecznością sprawowania opieki. W kwestii gotowości (dyspozycyjności) do sprawowania opieki należy podkreślić, że chodzi tu o gotowość nie subiektywnie deklarowaną, lecz obiektywnie istniejącą, to znaczy potwierdzoną rzeczywistymi okolicznościami, na podstawie których można potwierdzić ten fakt. Tymczasem skarżąca nie mieszka razem z rodzicami, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a obecnie utrzymuje się z pomocy finansowej rodziców. Wskazać przy tym należy, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19). Trafnie zatem organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej, a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło