II SA/Gl 1112/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.D. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...]r. skarżący R.D. oraz uczestnicy postępowania I.P., K.W., i W.D. złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...]r. nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, że zaskarżone decyzje są bezprawne, a ich wykonanie będzie zagrażało bezpieczeństwu powszechnemu, wyrządzi znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wnioskodawcy podnosili, że budowa obok ich domów [...] rurociągów kopalnianych o ciśnieniu ponad [...] atmosfer każdy, z substancjami skrajnie wybuchowymi i toksycznymi naraża ich na utratę życia. Organ odwoławczy w piśmie z dnia [...]r. wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania, natomiast uczestnicy postępowania, mimo takiej możliwości nie ustosunkowali się do powyższego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...]r. nr [...], mocą której stwierdzono wykonanie przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA w W. Oddział w S. obowiązku przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. We wniosku o wstrzymanie wnioskodawcy wskazywali zarówno na decyzję organu pierwszej jak i drugiej instancji. Z uwagi jednak na to, że decyzja organu drugiej instancji utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Sąd wniosek o wstrzymanie rozpoznał jedynie w odniesieniu do zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji tj. decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K.. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Co do zasady więc, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Przepis ten nie ma jednak charakteru bezwzględnie suspensywnego. W myśl bowiem § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przywołanego wyżej przepisu p.p.s.a, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie zatem o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły i jako takie jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu wyżej określonych przesłanek. Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie może dotyczyć tylko takiego aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonania i podlega wykonaniu. a także takiego, który wywołuje określone skutki materialnoprawne. Nie każdy bowiem akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Powyższych cech nie posiada zaskarżona decyzja, bowiem jej przedmiotem jest stwierdzenie istnienia pewnego stanu prawnego i faktycznego, nie nakłada ona na podmiot żadnych obowiązków i bezpośrednio na jej podstawie nie powstają żadne prawa. Zaskarżoną decyzją stwierdzono wykonanie przez podmiot określonego obowiązku - przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Nie jest to zatem akt upoważniający do rozpoczęcia czy kontynuowania inwestycji, jej wydanie nie stanowi dla strony obowiązku określonego działania, zaniechania lub nakazu znoszenia zachowania innych podmiotów. Z tego powodu decyzja ta nie nadaje się do wykonania i jako taka nie może stanowić dla strony skarżącej źródła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a.