II SA/Gl 1116/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. (L.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata z urzędu). W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Jego źródłem utrzymania się jest świadczenie socjalne otrzymywane od Republiki Federalnej Niemiec, na terenie której zamieszkuje. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym źródłem utrzymania się jest zasiłek socjalny w wysokości 425,57 euro miesięcznie. Dodał również, że posiada zobowiązania względem wierzycieli na kwotę około 300.000,00 euro. Pismem z dnia 22 marca 2018 r. wnioskodawca został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, czynsz, zajęcia dla dzieci itp., - przesłanie dokumentów potwierdzających deklarowaną w druku formularza wysokość dochodu skarżącego, - wskazanie gdzie mieszka i czy ponosi z tego tytułu jakiekolwiek wydatki. W odpowiedzi skarżący nadesłał, przetłumaczony z języka niemieckiego, dokument potwierdzający wysokość świadczeń socjalnych otrzymywanych w okresie od stycznia do września 2018 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika, że jego bieżący dochód z tytułu świadczenia socjalnego wynosi 842,46 euro miesięcznie, przy czym kwota wypłacana co miesiąc skarżącemu wynosi 340 euro, co na dzień 9 maja 2018 r. daje równowartość 1454 zł netto miesięcznie (przy kursie euro względem złotego 1 euro : 4,2790 zł wg. tabeli A NBP). Gdyby więc pod uwagę brać wyłącznie ten aspekt sytuacji materialnej strony, wniosek zasługiwałby przynajmniej na częściowe uwzględnienie. Trzeba jednak zauważyć, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez stronę istnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Co do zasady rozpoznając wniosek należy opierać się na informacjach zawartych w druku formularza, nie mniej jednak, o ile budzą one zastrzeżenia względem kompletności oraz wiarygodności – ustawodawca przewidział możliwość wezwania strony do nadesłania tzw. dokumentów źródłowych (art. 255 P.p.s.a). Ich weryfikacja, dokonywana z uwzględnieniem informacji zawartych w druku formularza pozwala ocenić na ile strona jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania. Trzeba w tym miejscu stanowczo podkreślić, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Uzyskanie dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego strony w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o jej sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Skarżący, pomimo wezwania nie wskazał bowiem ani do kogo należy nieruchomość w której zamieszkuje, ani też nie uprawdopodobnił wysokości wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, co znacząco utrudnia możliwość weryfikacji podanych przezeń danych. Kwestie te nie miały jednak zasadniczego wpływu na ocenę jego wniosku wobec faktu, iż również inne, powołane przezeń okoliczności budzą daleko idące zastrzeżenia. W druku formularza A. L. zaznaczył, że nie posiada żadnych składników majątkowych. Tymczasem w rubryce 5 formularza wyraźnie podał, że posiada nieruchomość w miejscowości S., co do której nie podał żadnych konkretnych danych pomimo, że w rubryce 7.1 winien był to uczynić. Kwestia wspomnianej nieruchomości jak również prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, powołana zarówno w piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2017 r. (karta nr 23 akt administracyjnych) jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji (karta nr 35) rodzi uzasadnione wątpliwości odnośnie wiarygodności podanych przez stronę informacji, a w konsekwencji stoi na przeszkodzie do uwzględnienia złożonego wniosku. Wskazane wyżej sprzeczności wykluczają bowiem jednoznaczne stwierdzenie, że sytuacja materialna strony rzeczywiście uzasadnia przychylenie się do złożonego przezeń wniosku. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.