II SA/Gl 1152/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego na skutek sprzeciwu skarżącej K.J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2009 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 września 2009 r. oddalono wniosek skarżącej K.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, iż ma dwa miejsca zamieszkania Polsce i w Niemczech, gdzie przebywa na leczeniu. Nadto oświadczyła, iż nie jest potrzebna jej pomoc finansowa. Wnosi jedynie o przyznanie jej prawnika, ze względu na swój stan zdrowia nie jest bowiem w stanie sama prowadzić swojej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest zatem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania. Akcentuje się przy tym w orzecznictwie, iż to strona musi wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik., z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- nie publik.). Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skarżąca nie przedstawiła pełnej informacji dotyczącej jej sytuacji majątkowej. Przede wszystkim nie udokumentowała wysokości uzyskiwanego dochodu, jak i swoich wydatków. Nie wiadomo na co przeznacza kwotę [...] euro wspomnianą w piśmie z dnia [...], tym samym nie można ocenić, czy wydatki te rzeczywiście są zbędne i czy istnieją w związku z tym jakiekolwiek możliwości poczynienia w nich oszczędności w celu wygospodarowania środków na pokrycie kosztów fachowego pełnomocnika. Ponadto skarżąca wskazała we wspomnianym wyżej piśmie, iż posiada nieruchomość położoną w Ś., brak jest natomiast informacji odnośnie drugiej nieruchomości, w szczególności jej położenia i przeznaczenia. Powyższe okoliczności nie uzasadniają zdaniem Sądu rozstrzygnięcia ponad wszelką wątpliwość, iż skarżąca K.J. spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co pozwalałoby obciążyć budżet państwa kosztami ustanowionego zastępstwa procesowego. To na stronie spoczywa bowiem obowiązek podejmowania takich czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania prawa pomocy. Tym samym jeżeli zachodzą poważne wątpliwości co do pełnej oceny stanu majątkowego wnioskodawczyni, uznać należy, iż Sąd nie ma wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy (zob. np. postanowienia NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 674/09 i z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 651/09). W oparciu o przedłożone przez skarżącą informacje nie można zaś zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że zasługuje ona na prawo pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Uniemożliwiają one bowiem wszechstronne i obiektywne zbadanie jej sytuacji materialnej, stanowiącej przesłankę przyznania takiej pomocy. Podkreślenia również wymaga fakt, iż skarżąca oświadczyła, że nie jest potrzebna jej pomoc finansowa, tym samym uznać należy, iż brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż skarżąca jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1, art. 254 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.