II SA/Gl 1174/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. (dalej WITD) decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 i 2, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm. – dalej u.t.d.) nałożył karę pieniężną w wysokości 5000 złotych na S. W., prowadzącego działalność gospodarczą w formie Przedsiębiorstwa Przewozów Towarowych z siedzibą w m. W.. W uzasadnieniu podano m. in., że w dniu [...] r. w G. został zatrzymany do kontroli samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował L. S.. Kierowca w czasie kontroli wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy S. W. – Przedsiębiorstwa Przewozów Towarowych. W trakcie kontroli kierowca okazał m. in. 19 szt. wykresówek za okres do [...]r. do [...] r. W trakcie kontroli stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w dniach: [...]r, [...]r, [...]r., [...] r. oraz [...] r. Kierowca zeznał, iż na wykresówkach opisanych tymi datami nie rejestrował wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Konsekwencją naruszenia przepisów jest sankcja przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. Jej konkretyzacją jest kara dla Przedsiębiorcy określona w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje karą 5000 zł nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Pismem z dnia [...] r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji odstępując od umotywowania swojego stanowiska i wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną m. in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c u.t.d., lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji WITD z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że kierowca nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi we wskazanych w decyzji dniach. Organ II instancji wskazuje, iż zeznania złożone przez kierowcę, pracownika przedsiębiorcy, potwierdzają prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Kierowca wskazał, że świadomie wyciągał wykresówkę, by nie rejestrować na niej swojej aktywności, przez co organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5000 złotych. Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. strona złożyła skargę na decyzję GITD odstępując od umotywowania swojego stanowiska i wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji WITD, a także umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący odebrał decyzję organu I instancji w dniu [...] r. W dniu [...] r. nadał z kolei pismo z tej samej daty (bez podpisu) o uzupełnienie uzasadnienia decyzji organu I instancji, w trybie art. 111 k.p.a. Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. "Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach." Z kolei w świetle § 1b tego samego przepisu uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. § 2 z kolei stwierdza, że w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Skarżący uzupełnił w terminie braki formalne, w tym m. in. przez podpisanie wniosku złożonego w trybie art. 111 k.p.a. oraz potwierdził, iż zainicjował tryb z tego przepisu, a nie procedurę odwoławczą. WITD na tej podstawie postanowieniem z dnia [...] r., znak [...] odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] r., stwierdzając, że doręczenie jej miało miejsce [...]r., a wniosek o jej uzupełnienie został złożony [...] r., czyli po terminie. Pouczono jednocześnie skarżącego o możliwości złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., w terminie, który biegł od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie to zostało doręczone w dniu [...] r. Odwołanie z dnia [...]r. od decyzji WITD z dnia [...] r. zostało złożone w dniu [...] r. GITD decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, rozpatrując odwołanie merytorycznie. Należy stwierdzić, że zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji przesuwa początek liczenia terminu wniesienia odwołania na dzień doręczenia stronie postanowienia w przedmiocie uzupełnienia (art. 111 § 2 k.p.a.). Akt wydany w wyniku rozpoznania takiego żądania powinien zawierać nowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem, uwzględniające treść art. 111 § 2 k.p.a. Wykładnia przepisu art. 111 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że tylko żądanie uzupełnienia decyzji wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji powoduje przesunięcie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 15 kwietnia 2011 r., II SA/Kr 261/11). Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Jednocześnie z zasady ogólnej ochrony trwałości decyzji administracyjnej wynika, że po upływie terminu do złożenia odwołania, decyzja staje się ostateczna i podlega ochronie w tym znaczeniu, że jej wzruszenie może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego (zob. postanowienie WSA w Szczecinie z 27 września 2013 r., I SA/Sz 725/13). W tej sytuacji organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie odwołanie od decyzji, która była już ostateczna, a nie został złożony i rozpoznany wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Powoduje to nieważność rozstrzygnięcia GITD. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważność decyzji zachodzi m. in. w sytuacji, kiedy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z uchwałą NSA w Warszawie w składzie siedmiu sędziów z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, "Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." Z powyższych względów stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2016 r., sygn. II SA/Po 1072/15 i podaną tam literaturę oraz orzecznictwo). W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (200 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.