II SA/Gl 1175/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-05-14

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka może zostać nałożona na właściciela nieruchomości, jeśli uchwała rady gminy ustalająca jej wysokość została podjęta po sprzedaży przez niego części nieruchomości uzyskanej w wyniku scalenia?
Ratio decidendi
Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po scaleniu może być nałożona tylko wtedy, gdy uchwała rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości, będąca podstawą tego postępowania, zawierała określenie stawki procentowej tej opłaty w momencie podziału. Nałożenie opłaty na podstawie uchwały podjętej po sprzedaży przez właściciela części nieruchomości uzyskanej w wyniku scalenia narusza zasady praworządności i zaufania do organów państwa, a także przepisy Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Wójt Gminy K. nałożył na I. i W. R. opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po scaleniu. Skarżący sprzedali jedną z uzyskanych w wyniku scalenia działek przed podjęciem uchwały ustalającej wysokość opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, wskazując m.in. na brak uchwały ustalającej stawkę opłaty w momencie scalenia i sprzedaży nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K., orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant Magdalena Matuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi I. R. i W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...], 2 . orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy K. nałożył na W. i I. R. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po scaleniu, położonych w K. , tj. działki nr [...] o pow. [...]ha oraz działki nr [...] o pow. [...] ha. W podstawie prawnej przywołał art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), uchwałę Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości oraz uchwałę Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości (Dz.U Nr 86, poz. 736). W uzasadnieniu Wójt Gminy wyjaśnił, iż na podstawie uchwały Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości i uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] r. zmieniającej pierwszą uchwałę Nr [...], przeprowadzono scalenie i podział gruntów w miejscowości K. w obrębie ulic [...],[...] i [...]. Przed scaleniem działka nr [...] o powierzchni [...] będącą własnością W. i I. R. stanowiła niezabudowaną działkę o wydłużonym kształcie. Po scaleniu powstały działki o numerach [...] i [...] charakteryzujące się regularnym kształtem, uzyskały bezpośredni dostęp do drogi, w której przebiega uzbrojenie w sieć energetyczną, wodociągowa i kanalizacyjną. Wobec braku zawarcia ugody w przedmiocie opłat adiacenckich, ustalenie tychże opłat nastąpiło w drodze uchwały Rady Gminy. Odrębną decyzją Starosta C. rozstrzygnął o odszkodowaniach za grunty wydzielone pod nowe drogi, albo na poszerzenie dróg już istniejących, jak również za drzewa i krzewy postawione na zajętych gruntach. W związku z powyższymi działaniami na zlecenie Wójta Gminy K. sporządzono operat szacunkowy nieruchomości. Z treści operatu wynika, że w wyniku postępowania podziałowo- scaleniowego wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...] zł. Uchwałą Rady Gminy z dnia [...] r. ustalono wysokość opłaty adiacenckiej jako 30% przyrostu wartości nieruchomości. Uwzględniając fakt wzbogacenia nieruchomości o wykonaną sieć energetyczną, wodociągową oraz kanalizacyjną a także przewidzianą do wykonania utwardzoną drogę, postępowanie potwierdziło wzrost wartości nieruchomości po scaleniu. Z tego tytułu organ pierwszej instancji ustalił wysokość opłaty adiacenckiej na kwotę [...] zł, czyli jako 30 % przyrostu wartości przedmiotowej nieruchomości ustalonej na podstawie przygotowanej wyceny. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. i W. R., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odwołaniu potwierdzili, że w wyniku scalenia stali się właścicielami dwóch działek, tj. działki o nr [...] i [...] . Dodali, że uchwała o scaleniu z dnia [...] r. nie mówiła nic o wprowadzeniu opłat adiacenckich i nie ustalała stawki procentowej tej opłaty. Uczyniła to dopiero uchwała z [...]r., kiedy nie byli już właścicielami jednej z działek – działki [...], którą sprzedali aktem notarialnym z dnia [...]r. Wyjaśnili, że po zapoznaniu się w [...] r. z operatem szacunkowym, zgłosili swojej zastrzeżenia, które nie zostały uwzględnione. Otrzymali natomiast decyzję określającą wartość opłaty adiacenckiej, obejmującą obie działki. W stosunku do drugiej działki [...], dodali, że upłynął zbyt długi okres od scalenia do ustalenia opłaty i objął tylko teren scalenia. Ponadto wskazując treść § [...] ust. [...] uchwały zmieniającej z dnia [...] r. dodali, że termin wnoszenia opłat został ustalony na trzy lata od wykonania urządzeń infrastruktury technicznej, w tym także drogi, która nie została wykonana do tej pory. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 107 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 107 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami osoby, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone w wyniku scalenia i podziału, zobowiązane są do wniesienia na rzecz gminy opłat adiacenckich w wysokości do 50% wzrostu wartości tych nieruchomości, w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych. Zatem z tego przepisu wynika obowiązek wójta naliczenia opłaty adiacenckiej osobom, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone po przeprowadzonym scaleniu. Wysokość obowiązującej stawki procentowej określona została w uchwale nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] z dnia [...] r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. Zgodnie § [...] ust. [...] opłata ta wynosi 30 % przyrostu wartości nieruchomości. W ocenie Kolegium zarówno przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości nie dają możliwości odstąpienia od naliczenia przedmiotowych opłat, wskazując na obligatoryjny charakter opłaty adiacenckiej. Organ odwoławczy dodatkowo podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 107 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest decyzją uznaniową, lecz jej podjęcie jest obligatoryjne w sytuacji, kiedy osoby biorące udział w scaleniu otrzymały nowe nieruchomości. Adresatami tych decyzji są właściciele działek, które podane zostały scaleniu, w wyniku którego otrzymali nowe, wydzielone nieruchomości. W ocenie organu decydujące przy ustaleniu adresata decyzji określającej obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej, jest ustalenie kto uzyskał nieruchomość w wyniku przeprowadzonego postępowania scaleniowego. W rozpatrywanej sprawie osobami uposażonymi nową nieruchomością byli I. i W. R. Mając na uwadze uregulowanie art. 104 ust 2 cytowanej ustawy, który wśród wymaganych elementów uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości wymienia w pkt [...] – konieczność ustalenia sposobu, wysokości, i terminu zapłaty opłat adiacenkich oraz regulację art. 107 ust. 3 ustawy, z której wynika, że o terminach i sposobach wnoszenia tych opłat rozstrzyga uchwala rady gminy o scaleniu. Rada Gminy K. w § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...]r. określiła termin wnoszenia opłat na okres 3 lat po wybudowaniu urządzeń infrastruktury. W sprawie bezspornym jest, że uzbrojenie wykonano w [...]r. i [...]r., stąd wydanie decyzji w o naliczeniu opłat adiacenkich w [...] r., nie narusza przywołanych powyżej zasad. Kolegium zwróciło uwagę, że przedmiotowa opłata wynika z faktu wzrostu wartości nieruchomości, co zostało przedstawione w przygotowanym operacie szacunkowym. Wynika z niego, że wartość przedmiotowej nieruchomości przed scaleniem wynosiła [...] z m², podczas, gdy średnia cena nieruchomości po scaleniu wahała się na poziomie [...] zł za m², a w przypadku działek nr [...] i nr [...] ustalona została na kwotę [...] zł za m² . Kolegium wyjaśniło nadto, ze nie tylko wybudowanie infrastruktury wpływa na wzrost wartości nieruchomości, także sam fakt wydzielenia bardziej kształtnej, nieruchomości powoduje wzrost jej wartości. W podsumowaniu Kolegium stwierdziło, że nie podlega sporowi fakt, iż uczestnikiem postępowania scaleniowego byli I. i W. R., podobnie jak nie sporny fakt, iż otrzymanie nowej nieruchomości zobowiązuje organ do naliczenia, a stronę uposażoną nową nieruchomością do uiszczenia naliczonej opłaty adiacenckiej. W skardze do sądu administracyjnego I. i W. R. A. J., zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie obowiązującego prawa. Wyjaśnili, że postępowanie scaleniowe przeprowadzone zostało na podestwie uchwały Rady Gminy z dnia [...]r. i praktycznie już w [...] r. zostało zakończone, o czym świadczy wydanie nowych mapek geodezyjnych, na podstawie których zmiany wpisane zostały do ksiąg wieczystych. Wobec uregulowania stanu prawnego, wiele nieruchomości zostało sprzedanych, w tym także jedna z działek skarżących. Nie było wtedy mowy o opłatach adiacenckich, które wprowadziła dopiero uchwała Rady gminy K. z dnia [...] r. W dodatkowym piśmie procesowym pełnomocnik skarżących zarzucił kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 2 i 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 107 ust. 3 i art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, czyli art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta K. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Przytaczając przepis art. 107 ust. 3 i ust. 4 podkreślili, że decydujące znaczenie dla skutecznego ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej jest to, by w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość tej opłaty. W rozpatrywanej sprawie natomiast taka uchwała nie funkcjonowała, gdyż uchwała z dnia [...] r. nie określała stawki takiej opłaty, przywidując wręcz zwolnienie z jej ponoszenia, natomiast ustalenie wysokości stawki tej opłaty nastąpiło dopiero w uchwale z dnia [...] r.. Oznacza to, że ustalenie wysokości opłaty adiacenckiej nastąpiło już po dokonaniu podziału i scalenia, a w chwili podziału nieruchomości nie istniał uchwala Rady Gminy K., na podstawie której nastąpiło późniejsze wymierzenie opłaty adiacenckiej. Dodali, że wskazany przepis art. 107 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że termin wymierzenia opłaty nie może być krótszy niż termin wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, która w przedmiotowej sprawie nie została w całości wybudowana, gdyż utwardzenie drogi zaplanowano dopiero na rok [...]. Tym samym nie można przyjąć, że termin wynikający z przytoczonego przepisu został zachowany. Wskazując nadto na art. 156 ust. 3 cytowanej ustawy dodali, że podstawą wyliczenia przedmiotowej opłaty był operat przygotowany w dniu [...] r., podczas gdy operat szacunkowy może być wykorzystany w ciągu 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Uzasadniając naruszenie wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wyjaśnili, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania zgodnie z regułami, pomijając zarówno generalne zasady zobowiązujące organy do prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa podejmując wszystkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu obywateli oraz informując strony o okolicznościach sprawy mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi. Przywołując art. 107 ust. ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreśliło, że osoby, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone w wyniku scalenia i podziału są zobowiązane do wniesienia na rzecz gminy opłat adiacenckich w wysokości do 50 % wzrostu wartości ty6ch nowych nieruchomości. W przypadku Gminy K. wysokość tej opłaty ustalona została w uchwale Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...] r., ustalająca opłatę adiacencką w wysokości 30% przyrostu wartości nieruchomości. Z treści przywołanych przepisów wynika więc nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek gminy polegający na naliczeniu tej opłaty. Oznacza to, że decyzja wydana na podstawie art. 107 cytowanej ustawy nie jest decyzją uznaniową lecz jej podjęcie jest obligatoryjne w sytuacji, kiedy osoby biorące udział w scaleniu otrzymały nowe nieruchomości. Adresatami takich decyzji są właściciele działek, które zostały poddane scaleniu i w jego wyniku otrzymali nowe nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że nieruchomość I. i W. R. uczestniczyła w przeprowadzanym na terenie gminy scalaniu i podziale nieruchomości, w wyniku którego otrzymali oni dwie działki o dogodnym kształcie i dostępie do drogi publicznej. Zasadnie więc organ skierował zaskarżoną decyzję właśnie do nich. W odpowiedzi na argument oparcia przedmiotowej opłaty na podstawie art. 144 ustawy, wyjaśnił, że dotyczy on ustalenia opłaty z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej, podczas, gdy podstawą naliczenia tej opłaty w rozpatrywanej sprawie jest art. 107. Fakt uczestniczenia skarżących w postępowaniu scaleniowym w wyniku którego otrzymali oni nowe działki powoduje, że są oni zobowiązani do uiszczenia nałożonej opłaty.. Na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. pełnomocnik skarżących, oświadczając, iż podtrzymuje skargę oraz zawarte w niej wnioski i zarzuty, zaakcentował, że droga na przedmiotowym terenie niewątpliwie nie powstanie w ciągu najbliższych dwóch lat. Dodał także, iż gdyby skarżący mieli świadomość konieczności uiszczenia tej opłaty to inaczej oszacowaliby cenę sprzedawanej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe trzeba stwierdzić, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są, w ocenie składu orzekającego, zgodne z prawem. Wskazać należy, że kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), a dotyczyły one naliczenia opłaty adiacenkiej w związku z postępowaniem scaleniowym. Zasady i tryb postępowania w tym zakresie określa art. 104 cytowanej ustawy, stanowiąc, iż rada gminy podejmuje stosowną uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości, doręczając ją uczestnikom postępowania scaleniowego, których adresy są znane a ponadto informację o podjęciu uchwały podając do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Wspomniana uchwała zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu powinna posiadać określoną treść. Między innymi powinna zawierać ustalenia co do wysokości, terminu i sposobu zapłaty opłat adiacenckich (pkt 7 ust. 2 ) W przypadku rozpoznawanej sprawy Gmina K. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] poinformowała (zgodnie z art. 102 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami) przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości, a uchwałą Rady Gminy z dnia [...] r. Nr [...] dokonała scalenia i podziału nieruchomości na oznaczonym terenie w sposób uwidoczniony w załącznikach. W § [...] uchwała ta stanowiła, że zgodnie z ugodą nie będzie się naliczać opłat adiacenkich. Jak wynika z akt sprawy, uczestnicząca w postępowaniu scaleniowym I. i W. R., uzyskali w wyniku tego postępowania nowe działki oznaczone jako działka nr [...] i nr [...] , które zastąpiły ich starą działkę (przed scaleniem – oznaczoną jako działka nr [...]). Jedną z tych nowych działek nr [...] sprzedali aktem notarialnym z dnia [...] r., pozostając w przekonaniu, że z uzyskaną nieruchomością nie wiążą się żadne dodatkowe obciążenia. W wyniku skargi wniesionej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wymieniona powyżej uchwała Rady Gminy Nr [...] została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 8 września 2003 r. (sygn. akt II SA/Ka 422/03) stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w części dotyczącej paragrafów [...],[...] i [...], czyli m.in. w części dotyczącej zwolnienia z uiszczenia opłaty adiacenckiej. Spowodowało to zmianę kwestionowanej uchwały w części wskazanej wyrokiem Sądu, uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. Na mocy tej ostatniej uchwały zmieniającej uchwałę Nr [...], ustalono m.in. opłaty adiacenckie w wysokości 30% wzrostu wartości nieruchomości po scaleniu, określając jednocześnie termin ich wnoszenia na okres trzech lat po wykonaniu urządzeń infrastruktury technicznej, tj. wodociągu, kanalizacji, energetyki i drogi. Uwzględniając treść powyższej uchwały, a w szczególności zapis § [...], zaskarżoną decyzją Wójt Gminy K. nałożył na opłatę adiacencką. Przyjdzie jednak zauważyć, że uchwała stanowiąca o obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej została podjęta już po fakcie sprzedaży przez zainteresowanych jednej z uzyskanych w wyniku scalania nieruchomości, a mianowicie była ona uchwalona w dniu [...] r., podczas gdy zainteresowani sprzedali jedną ze swoich działek w [...] r. Podstawową zatem kwestią pozostaje sprawa zasadności nałożenia przedmiotowej opłaty w sytuacji, gdy uchwała Rady Gminy K. o scaleniu i podziale nieruchomości nie zawierała w swej treści ustalenia co do wysokości, terminu i sposobu zapłaty takiej opłaty, wręcz stwierdzając nawet, że opłat takich naliczać się nie będzie, zaś zapis o obowiązku ponoszenia opłat adiacenckich pojawił się dopiero w uchwale zmieniającej uchwałę scaleniową, już po zbyciu nieruchomości. Rozstrzygnięcie kwestii ustalenia wysokości, terminu i sposobu zapłaty opłaty adiacenckiej, zgodnie z treścią art. 104 ust. 2 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy uznać za obligatoryjny składnik uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości, dlatego też, brak zapisu o opłatach adiacenckich zasadnie uznano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2003 r. za niezgodne z prawem. Wypada stwierdzić w tym miejscu, iż wyrok stwierdzający niezgodność z prawem wymienionych zapisów, w tym zapisu o nie naliczaniu opłat adiacenckich, oznacza, że orzeczenie takie działa ex nunc, czyli pozbawia określony akt organu gminy mocy wiążącej dopiero od daty orzeczenia (jego prawomocności). Wywiera zatem tym samym skutki prawne od daty pozbawienia go mocy. Dlatego w wyniku zakwestionowania postanowień uchwały Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] r. przystąpiono do negocjowania ugody z właścicielami scalonych nieruchomości, a wobec braku takiej ugody zakwestionowane zapisy uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości zostały zmienione uchwałą Rady Gminy z dnia [...] r. Wydaje się oczywiste, że zmiana ta nie może jednak skutkować w stosunku do skarżących, którzy w dacie zmiany tej uchwały nie byli już właścicielami jednej z uzyskanych z tego postępowania scaleniowego nieruchomości, sprzedając ją w [...] r. Nie można jednak także uznać, że może ona mieć zastosowanie w przypadku drugiej powstałej z postępowania scaleniowego działki. Stosując zapis tej uchwały do skarżących organ pierwszej instancji zastosował w każdym przypadku prawo z mocą wsteczną, co jest niedopuszczalne, przyjmując, że generalnie przepisy gminne wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Zastosowanie zmienionej w swej treści uchwały do skarżących oraz obciążenie ich naliczoną opłatą adiacencką narusza podstawowe zasady procedury administracyjnej, a przede wszystkim art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w myśl którego organy administracyjne stoją na staży praworządności (...) oraz art. 8 Kodeksu., zgodnie z którym obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Wprowadzanie niepewności legislacyjnej oraz obciążanie jej skutkami obywateli nie da się pogodzić ze wskazaną powyżej rolą organów administracji. Działanie takie sprzeczne jest ponadto z art. 2 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podobne stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w kwestii opłat adiacenckich naliczanych na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzając w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 19/06, że art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Analiza tego wyroku musi prowadzić do wniosku, że wymierzenie opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98 ust. 4 cytowanej ustawy w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku jej podziału jest dopuszczalne jednie wtedy, gdy w chwili podziału nieruchomości obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu stawki procentowej tej opłaty. Podobnie należy przyjąć, bazując na wyrażonej w zaprezentowanym powyżej stanowisku tezie, że obciążenie skarżących opłatą adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po przeprowadzeniu postępowania scaleniowego jest możliwe tylko wtedy, gdy uchwała o scaleniu i podziale nieruchomości, będąca podstawą tego postępowania zawierała określenie stawki procentowej tej opłaty. Podobne stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 marca 2007 r. (I OSK 674/06), z dnia 6 lutego 2008 r. (I OSK 56/07) oraz z dnia 4 stycznia 2008 r. (I OSK 1917/06). Zauważyć przyjdzie, że Naczelny Sąd Administracyjny prezentował wcześniej również odmienne stanowisko, jednak miało to miejsce przed wydaniem powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 tej ustawy. . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy wymienionej ustawy przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę p5rawnego ustanowionego z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło